به نقل از ایسنا در مهرماه، ساکنان تهران ۲۶ روز هوای مطلوب و ۴ روز هوای نامساعد برای گروه‌های حساس را تجربه کردند. بیشترین میزان آلودگی در این ماه به تاریخ ۱۲ مهر برمی‌گردد که در آن روز ذرات معلق با قطر کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون به عدد ۱۱۲ رسید و منجر به شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس شد.
در مقایسه با مهرماه سال گذشته، تهرانی‌ها در آن زمان ۱۰ روز هوای مطلوب و ۱۹ روز هوای ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز هوای عمومی ناسالم را تنفس کردند. بدترین وضعیت آلودگی در این ماه در تاریخ ۱۰ مهر ثبت شد، جایی که ذرات معلق کوچک‌تر از ۱۰ میکرون به ۱۸۱ رسید. اما آلاینده اصلی در آن ماه ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون بودند که در آلودگی ۲۰ روز هوای پایتخت مؤثر بودند. همچنین ۲ روز از این ماه نیز ذرات معلق زیر ۱۰ میکرون در شرایط نامطلوب قرار گرفتند.
در مهرماه سال ۱۴۰۳، ساکنان تهران به مدت ۲۲ روز هوای قابل قبول و هشت روز هوای نامناسب برای گروه‌های حساس را تنفس کردند. روز ۲۶ مهر به‌عنوان آلوده‌ترین روز شناخته شد که در آن ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون به ۱۱۹ رسید. آلاینده اصلی در این ماه نیز شامل هفت روز ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون و یک روز ذرات معلق کمتر از ۱۰ میکرون بود.
مهرماه سال ۱۴۰۲، دو روز از هوای پایتخت شرایط نامناسب برای گروه‌های حساس را نشان داد و آلوده‌ترین روز در تاریخ ۲۴ مهر با ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون به عدد ۱۱۷ رسید. در اینجا نیز آلاینده اصلی ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون بودند، و سایر روزهای این ماه برای تهرانی‌ها هوای قابل قبول محسوب می‌شد.
وضعیت هوای تهران در اولین ماه پاییز سال ۱۴۰۱ نشان‌دهنده این است که ۲۵ روز با هوای مطلوب، چهار روز با هوای ناسالم برای گروه‌های حساس و یک روز با هوای بسیار ناسالم سپری شده است. در این زمان آلاینده اصلی، ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون بود که در ۲۹ روز موجب آلودگی هوا شد. در یک روز نیز آلاینده اصلی ذرات معلق زیر ۱۰ میکرون بود.
در مهرماه سال ۱۴۰۰، نیز ۲۲ روز هوای قابل قبول و هشت روز هوای نامناسب برای گروه‌های حساس گزارش شد. آلاینده اصلی در این ماه، ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون بود و یک روز از مهرماه نیز آلاینده اصلی ذرات معلق زیر ۱۰ میکرون بوده است.
ذرات معلق کمتر از ۲.۵ و ۱۰ میکرون چه می‌باشند؟
به گزارش ایسنا، بر اساس پژوهش‌ها و تحقیقات علمی، برای هر نوع آلاینده‌ای یک حد مجاز تعیین می‌شود. برای ذرات معلق زیر ۱۰ میکرون این حد برابر با ۱۵۴ میکروگرم در متر مکعب تعیین شده و برای ذرات معلق زیر ۲.۵ میکرون حد استاندارد ۳۵ میکروگرم در متر مکعب است. به این معنا که اگر متوسط غلظت این آلاینده‌ها در یک دوره ۲۴ ساعته کمتر از این مقدار باشد، هوا از نظر آن آلاینده قابل قبول است و در صورت بیشتر بودن غلظت، بسته به میزان آلودگی، هوا در وضعیت ناسالم برای گروه‌های حساس، ناسالم، بسیار ناسالم یا حتی خطرناک قرار می‌گیرد.
ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون (PM۲.۵) به‌عنوان آلاینده اصلی هوای تهران در روزهای گرم سال مطرح هستند. این نوع ذرات دارای قطر دو و نیم میکرون یا کمتر هستند که به تقریباً یک سی‌ام قطر موی انسان می‌رسند و به‌عنوان ذرات ریز (fine) نیز شناخته می‌شوند. ترکیب شیمیایی این ذرات بسته به زمان و مکان و شرایط جوی متفاوت است و منابع انتشاری آن شامل فعالیت‌های احتراقی مانند وسایل نقلیه موتوری و نیروگاه‌ها، سوزاندن چوب و فرآیندهای صنعتی است. این ذرات هم به‌طور مستقیم وارد محیط می‌شوند و هم به صورت آلاینده‌های ثانویه در جو ایجاد می‌شوند.
ذرات معلق کوچک‌تر از ۱۰ میکرون به نسبت ذرات زیر ۲.۵ میکرون بزرگ‌تر بوده و خطر کمتری برای ورود به بخش‌های تحتانی سیستم تنفسی دارند. اما در غلظت‌های بالا و در مقایسه با مقادیر مجاز می‌توانند عوارض بهداشتی و زیست‌محیطی قابل توجهی به همراه داشته باشند.
در حالت کلی، مهم‌ترین منابع انتشار این ذرات شامل هیدروکربن‌های فسیلی (مانند سوزاندن زغال سنگ و چوب)، وسایل نقلیه دیزلی بدون فیلتر دوده، فعالیت‌های صنعتی و کشاورزی و انتشار از خودروها هستند. این ذرات معمولاً در فصل‌های سرد سال کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار می‌دهند. پژوهش‌های علمی متعدد نشان داده است که مواجهه با این آلاینده‌ها می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند؛ از مرگ زودرس در مبتلایان به بیماری‌های قلبی و ریوی تا بروز حملات قلبی، اختلالات قلبی، ابتلا به سرطان ریه و تشدید آسم، و همچنین کاهش عملکرد ریه و تشدید علائم تنفسی.
شاخص کیفیت هوا چیست؟
شاخص کیفیت هوا (AQI) به پنج دسته اصلی تقسیم می‌شود. طبق این تقسیم‌بندی، از ۰ تا ۵۰ هوا پاک، از ۵۱ تا ۱۰۰ هوا قابل قبول، از ۱۰۱ تا ۱۵۰ هوا ناسالم برای گروه‌های حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰ هوا ناسالم برای همه، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ هوا بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰ شرایط کیفیت هوا خطرناک به حساب می‌آید.
قابل ذکر است هوای پاک که با رنگ سبز مشخص می‌شود، شرایط بهداشتی مناسبی دارد و برای سلامت انسان خطری ایجاد نمی‌کند. در هوای سالم که رنگ آن زرد است، کیفیت هوا قابل قبول بوده و غلظت آلاینده‌ها زیر حدی است که بر سلامت انسان تأثیر منفی نداشته باشد. در شرایطی که هوا ناسالم برای گروه‌های حساس باشد، رنگ نارنجی نشان‌دهنده AQI بین ۱۰۱ تا ۱۵۰ است که به موجب آن گروه‌های حساس تحت تأثیر بیشتری از آلاینده‌ها قرار می‌گیرند.
زمانی که کیفیت هوا ناسالم باشد، به رنگ قرمز در می‌آید و همه افراد در جامعه در معرض خطرات ناشی از آلاینده‌ها قرار می‌گیرند، و گروه‌های حساس ممکن است عوارض شدیدتری را تجربه کنند. همچنین در وضعیت بسیار ناسالم که با رنگ بنفش نشان داده می‌شود، و AQI آن بین ۲۰۱ تا ۳۰۰ است، احتمال بروز مشکلات جدی برای سلامت جامعه افزایش می‌یابد.
پایان پیام
نظرات کاربران