خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها، حمیدرضا عبدالمنافی: هنوز هوای زمستان به‌طور کامل چهره‌نمایی نکرده، اما نشانه‌های سرما در کوچه‌های کرج به وضوح احساس می‌شود. به تدریج خانه‌ها بخاری‌ها را روشن می‌کنند و ادارات هم دمای ترموستات‌ها را بالا می‌برند. سؤالی که در گذشته کمتر مطرح می‌شد، اکنون در هر سفره و کوری اداری شنیده می‌شود: «آیا امسال گاز کافی در دسترس خواهیم داشت؟» در شهری که زمستان‌هایش شدید سرد است، این نگرانی اهمیت بیشتری می‌یابد.
این احساس نگرانی بی‌دلیل نیست و مصرف گاز در فصل‌های سرد همواره به اوج خود می‌رسد. ناترازی انرژی مشکل مزمنی است که سال‌هاست بر دوش کشور سنگینی می‌کند و امسال با حملات جنگنده‌های آمریکایی به تأسیسات گازی، به‌طور قابل‌توجهی از ظرفیت تولید کاسته شده است.
برای بیشتر خانوارها، زمستان به معنی هزینه، نگرانی و محاسبات دقیق برای گذراندن شب‌های سرد است. فشار این کمبود حالا بیشتر از هر زمان دیگری به رفتار مصرفی ما وابسته شده است.
اینکه دمای خانه را چند درجه کاهش دهیم، شومینه را خاموش کنیم یا بخاری‌های قدیمی را کنار بگذاریم و از سیستم‌های گرمایشی جدید و پربازده بهره‌گیری کنیم، به‌نظر کار کوچکی می‌رسد، اما تجمیع این موارد کوچک می‌تواند تفاوت معناداری میان یک زمستان عادی و یک زمستان دشوار و پرتنش پدید آورد.
به همین دلیل سؤالات ما صرفاً مربوط به آمار یا اعداد نیست؛ موضوع شامل خانه‌ها، ادارات، کارگاه‌ها و کارخانه‌ها می‌شود. برای دریافت پاسخ سؤالات مردمی و رسانه‌ای، به مسئول اصلی گازرسانی استان مراجعه کردیم.
ناصر حسینی، مدیرعامل شرکت گاز استان البرز، مهمان این گفت‌وگوست:
* با توجه به نزدیک شدن فصل سرما و وضعیت زیرساخت‌های تولید گاز کشور، چه اقدام اساسی برای گذر از زمستان پیش‌رو ضروری است؟
بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم. از طرح این سؤال حیاتی سپاسگزارم. امسال به واسطه‌ی حملات دشمنان آمریکایی ـ صهیونیستی به تأسیسات تولید گاز کشور، ظرفیت تولید به‌طور قابل توجهی دچار افت شده است. کشور قبلاً نیز با ناترازی گاز مواجه بود و آسیب‌های وارده به زیرساخت‌های تولید پس از این حملات، اوضاع را بحرانی‌تر کرده است. بنابراین، ما همگی موظفیم برای مدیریت مصرف گاز همکاری کنیم تا منابع انرژی مورد نیاز مشترکان در سراسر کشور تامین گردد.
در صورتی که الگوی مصرف اصلاح نشود و همچنان گاز را بیشتر از نیاز واقعی مصرف کنیم، احتمال تنش در تأمین گاز در برخی استان‌ها وجود خواهد داشت. عبور از زمستان به همیاری عمومی نیاز دارد و نمی‌توان تمام مسئولیت مدیریت مصرف را به دوش نهادهای اجرایی گذاشت. هر خانوار، اداره و واحد تولیدی با بهبود رفتار مصرفی خود می‌تواند در پایداری شبکه گازرسانی سهیم باشد.
*در شرایط کنونی، چه میزان از مسئولیت مدیریت مصرف بر عهده مردم است و آیا تغییر رفتارهای روزمره می‌تواند اثر قابل‌توجهی بر ناترازی داشته باشد؟
مدیریت مصرف زمانی موثر خواهد بود که تمامی بخش‌ها در آن فعالانه شرکت کنند. اگر هر خانواده در مصرف گاز توجه لازم را داشته باشد و دستگاه‌های اجرایی نیز الگوی صحیح مصرف را رعایت کنند، می‌توانیم از هدررفت این منبع ملی جلوگیری نماییم. موضوع تنها کاهش مصرف نیست؛ بلکه خالی بودن صرفه‌جویی‌ها باعث می‌شود که گاز به‌طور صحیح و متناسب با نیاز واقعی استفاده شود.
مصرف غیرضروری در سطح یک خانوار شاید چندان مشهود نباشد، اما زمانی که چنین رفتارهایی در تعداد کثیری از مشترکان رخ دهد، مقدار قابل‌توجهی از انرژی اتلاف خواهد شد.
*مهم‌ترین توصیه شما به خانوارها و نهادهای دولتی برای کاهش مصرف گاز در روزهای سرد سال چیست؟
از راهکارهای کلیدی برای مدیریت مصرف گاز، رعایت دمای آسایش است. اگر ما بتوانیم دما را در خانه‌ها، محیط‌های کاری و ساختمان‌های عمومی در حدود معقولی حفظ کنیم، بخش مهمی از مصرف غیرضروری کاهش می‌یابد. دمای آسایش در محیط‌های کاری باید بین ۱۸ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد نگه داشته شود و لازم است مدیران و کارکنان دولتی این مسئله را جدی گرفته و رعایت کنند.
از مدیرا ن و کارکنان نهادهای دولتی خواهش می‌کنیم که در فصل زمستان دمای محیط کار را در محدوده استاندارد حفظ کرده و از گرم کردن بیش از حد ساختمان‌ها پرهیز نمایند. مصرف غیرضروری گاز در ادارات نه تنها هزینه‌ها را بالا می‌برد، بلکه فشار بیشتری به شبکه گازرسانی نیز تحمیل می‌کند.
*چرا رعایت دمای آسایش در منزل اهمیت دارد و خانواده‌ها چگونه می‌توانند بدون کاهش آسایش حرارتی، مصرف گاز را کنترل نمایند؟
در محیط خانه نیز باید دمای آسایش رعایت شود. اگر بتوانیم دمای اتاق‌های نشیمن و دیگر نقاط استفاده‌شده را در محدوده‌ای مناسب نگه داریم، نه تنها سلامت اعضای خانواده حفاظت می‌شود، بلکه از اتلاف سرمایه ملی جلوگیری خواهد شد. نیاز نیست برای اینکه احساس گرمای مطلوب کنیم، دمای همه اتاق‌ها را به شکل افراطی افزایش دهیم. استفاده صحیح از تجهیزات گرمایشی و تنظیم دمای محیط بر اساس نیاز واقعی می‌تواند به کاهش مصرف کمک کند.
* آیا مصرف بالای گاز در ساختمان‌های دولتی می‌تواند در روزهای اوج سرما به یکی از عوامل افزایش فشار بر شبکه تبدیل شود؟ چه انتظاری از مدیران نهادهای دولتی دارید؟
از مدیران استان، کارکنان دولتی و مسئولان ساختمان‌های عمومی می‌خواهیم که رعایت دمای آسایش را جدی بگیرند. ساختمان‌های اداری باید به‌نحوی مدیریت شوند که از هدررفت غیرضروری گاز جلوگیری شود. رعایت این موضوع به همراه سایر اقداماتی که به مدیریت مصرف کمک می‌کند، می‌تواند فشار را بر شبکه گاز کاهش دهد. نهادهای اجرایی ضروری است که در این راستا پیشگام باشند و الگوی مناسبی برای سایر مشترکان ارائه کنند.
*موضوع دورکاری کارکنان با هدف کاهش مصرف انرژی در حال بررسی است. آیا شرکت گاز استان البرز برنامه مشخصی برای اجرای دورکاری دارد؟
مسئله دورکاری و دیگر سیاست‌های مرتبط با مدیریت مصرف انرژی تحت بررسی تصمیمات کلان کشوری و مدیریتی استان است. ما نیز نظرات و پیشنهادات خود را در زمینه مصرف انرژی به مدیران استان و استاندار ارائه می‌کنیم.
در صورت تشخیص مسئولان استان و ضرورت اتخاذ تصمیمات جدید، اقدامات لازم در این زمینه انجام خواهد شد. هدف اصلی این است که از طریق اتخاذ راهکارهای مختلف، مصرف انرژی مدیریت شود و از تحمیل فشار غیرضروری به شبکه گازرسانی جلوگیری گردد.
*برخی خانوارها از شومینه‌های گازی برای گرم کردن منزل استفاده می‌کنند. آیا این دستگاه برای تأمین گرمایش در زمستان مناسب است؟
از تمام مشترکان گاز و هم‌وطنان عزیز خواهش می کنیم که از شومینه به‌عنوان وسیله اصلی گرمایش منزل استفاده نکنند. این توصیه به دو دلیل اصلی است:
شومینه می‌تواند خطراتی داشته باشد و نباید به‌عنوان وسیله‌ای مطمئن برای گرمایش دائمی خانه در نظر گرفته شود.
نخستین دلیل ایمنی است. شومینه می‌تواند خطراتی به‌همراه داشته باشد و لازم است به الزامات ایمنی توجه شود تا آن را به‌عنوان یک وسیله مطمئن برای گرمایش مداوم خانه در نظر نگیرند.
دلیل دیگری که مطرح است، مصرف بالای گاز و بازدهی پایین این دستگاه است. شومینه در مقایسه با وسایل گرمایشی پربازده، ممکن است مقدار زیادی گاز مصرف کند بدون اینکه گرما تولیدشده به‌صورت مطلوب در فضایی که نیاز است حفظ شود.
بنابراین، استفاده از آن به‌عنوان وسیله اصلی گرمایش نه تنها مصرف انرژی را افزایش می‌دهد، بلکه می‌تواند هزینه بیشتری به خانوار تحمیل کند.
*چه جایگزین‌هایی برای شومینه پیشنهاد می‌کنید و خانوارها هنگام انتخاب وسیله گرمایشی باید به چه نکاتی توجه کنند؟
خانوارها باید هنگام انتخاب وسایل گرمایشی، علاوه بر توان گرمای تولیدی، به بازدهی، استانداردها و ایمنی دستگاه نیز توجه کنند. استفاده صحیح از تجهیزات و نگهداری آنها نقش مؤثری در کاهش مصرف گاز در فصل سرد ایفا می‌کند. تجهیزات پربازده می‌توانند با مصرف کمتر، گرمایش مورد نیاز را تأمین کنند و به تبع آن، هزینه‌های مصرف‌کننده را نیز بکاهند.
*شرکت گاز استان البرز برای معرفی تجهیزات گرمایشی کم‌مصرف و مساعدت به خانوارها در اصلاح الگوی مصرف چه برنامه‌ای دارد؟
در سطح استان، از ظرفیت شرکت‌های کارور و مجموعه‌های فعال در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی بهره‌برداری می‌کنیم. این شرکت‌ها فعالیت‌های خانگی را انجام می‌دهند و می‌توانند با ارائه آموزش‌های لازم، معرفی بخاری‌های پربازده و انجام اقدامات اصلاحی، به مشترکان در مصرف بهینه گاز کمک کنند.
اطلاع‌رسانی درباره این خدمات از طریق رسانه‌ها و پل‌های ارتباطی صورت می‌گیرد تا مردم بتوانند با مراجعه به شرکت‌های کارور، از خدمات ارائه‌شده بهره‌مند شوند. برخی از این خدمات، مطابق برنامه‌های مربوط، به‌صورت رایگان در اختیار مشترکان قرار می‌گیرد و می‌تواند به کاهش مصرف گاز و هزینه‌های خانوار کمک نماید.
*شهروندان برای دریافت خدمات شرکت‌های کارور و اطلاعات مربوط به خدمات رایگان باید چه اقداماتی انجام دهند؟
مردم می‌توانند با مراجعه به رسانه‌ها و بسترهای اطلاع‌رسانی، اطلاعات مربوط به شرکت‌های کارور فعال در بخش خانگی را به‌دست آورده و برای بهره‌مندی از خدمات آنها اقدام نمایند. این شرکت‌ها در بهینه‌سازی مصرف و اصلاح تجهیزات گرمایشی فعالیت دارند.
به شهروندان توصیه می‌کنیم پیش از انتخاب یا تعویض تجهیزات، از مشاوره‌های تخصصی استفاده کنند تا بتوانند با توجه به شرایط منزل خود، تصمیم بهتری بگیرند.
*برخی از شهروندان از مشاهده یا استشمام بوی گاز نزدیک علمک‌ها و تجهیزات گازرسانی خبر داده‌اند. شرکت گاز برای شناسایی نشتی‌ها چه اقداماتی انجام می‌دهد؟
شرکت گاز استان البرز موظف است به‌طور دوره‌ای شبکه‌های گازرسانی استان را مورد نشت‌یابی قرار داده و نشتی‌های شناسایی‌شده را رفع کند. این اقدامات شامل نشتی‌های زیرزمینی و نیز موارد مربوط به تجهیزات و تأسیسات می‌شود.
تلاش ما این است که با اجرای برنامه‌های بازرسی، تعمیر و نگهداری، میزان نشتی در شبکه گازرسانی را به حداقل برسانیم و به سمت صفر نشت پیش برویم.
به‌خصوص در مورد موضوعاتی که شهروندان در اطراف تجهیزات خاص مشاهده می‌کنند، باید تفاوت میان عملکرد عادی تجهیزات و نشتی غیرعادی قابل تشخیص باشد. در برخی رگولاتورها، اجزایی برای کنترل فشار وجود دارد که ممکن است در شرایط خاص، مقداری محدود گاز از قسمت مربوط به تنظیم فشار ریزش کند؛ اما تشخیص عادی یا غیرعادی بودن وضعیت، باید توسط متخصصان انجام شود.
*اگر شهروندان بوی گاز را در اطراف علمک‌ها یا رگولاتورهای گاز استشمام کنند، چه اقداماتی باید انجام دهند؟
اگر میزان خروج گاز بیش از حد معمول باشد، همکاران شرکت گاز با بررسی تجهیزات، تعمیر یا تعویض رگولاتور و بهره‌گیری از اقدامات فنی، مشکل را برطرف خواهند کرد.
شهروندان نیز باید موضوع را جدی بگیرند، از دستکاری تجهیزات پرهیز کرده و از طریق روش‌های رسمی امداد گاز، گزارش دهند. بررسی تخصصی و رفع مشکل باید توسط نیروهای متخصص انجام گیرد.
*در صورت بروز محدودیت در تأمین گاز در روزهای سرد، وضعیت صنایع مرتبط با امنیت غذایی و دارویی چگونه مدیریت خواهد شد؟ آیا اولویت‌بندی مشخصی برای مشترکان صنعتی وجود دارد؟
برای مدیریت محدودیت‌های احتمالی، گروه‌بندی مخصوصی از مشترکان صنعتی انجام شده است. در این تقسیم‌بندی، صنایع مرتبط با امنیت غذایی و دارویی در گروه‌های قرار گرفته‌اند که در صورت بروز تنش گازی، محدودیت مصرف آنها در اولویت‌های پایانی خواهد بود. هدف این است که فعالیت مجموعه‌هایی که تولیدات ضروری و مورد نیاز مردم را به عهده دارند، تا حد امکان تداوم داشته باشد.
در این زمینه، تعداد مشترکانی که ممکن است مشمول محدودیت شوند و میزان مصرف آنها نیز بررسی و تخمین‌زده شده است. البته اولویت اصلی ما این است که هیچ محدودیتی به بخش‌های مختلف تولید تحمیل نشود و این صنایع بتوانند سرگرم فعالیت خود باشند. با این حال، تحقق این هدف وابسته به مدیریت مصرف در تمامی بخش‌ها، به‌خصوص بخش خانگی است.
*آیا افزایش مصرف گاز در بخش خانگی می‌تواند احتمال اعمال محدودیت برای صنایع را افزایش دهد؟
اگر مصرف خانگی در فصل‌های سرد به شکل غیرمعقول افزایش یابد و برای تأمین نیاز مشترکان خانگی ناچار به اعمال محدودیت شویم، این اقدامات بر اساس گروه‌بندی و برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده صورت خواهد گرفت.
به همین دلیل، همکاری مردم در کاهش مصرف می‌تواند به حفظ پایداری شبکه و جلوگیری از فشار بیشتر بر صنایع کمک نماید. هر چه میزان مصرف غیرضروری کاهش یابد، امکان مدیریت بهتر منابع گاز و تأمین نیاز بخش‌های مختلف نیز افزایش خواهد یافت.
*با توجه به وضعیت پیش‌رو، چه درخواستی از شهروندان استان البرز دارید و مردم باید برای تحقق جهاد صرفه‌جویی چه اقداماتی انجام دهند؟
از همه شهروندان دعوت می‌کنم که جهاد صرفه‌جویی را به یک رفتار روزمره و مسئولیت اجتماعی تبدیل کنند. رعایت دمای آسایش، تنظیم صحیح وسایل گرمایشی، استفاده از دستگاه‌های استاندارد و پربازده، پرهیز از استفاده از شومینه به‌عنوان وسیله اصلی گرمایش و جلوگیری از اتلاف گاز، اقداماتی است که هر خانوار می‌تواند از همین امروز به انجام رساند.
علاوه بر این، توصیه می‌کنیم که شهروندان از خدمات مشاوره‌ای و اصلاحی شرکت‌های کارور بهره‌برداری کنند و برای کاهش مصرف، فراتر از کاهش ساعت‌های گرمایش عمل کنند و به کیفیت و بازدهی تجهیزات نیز توجه نمایند. هدف این نیست که مردم در منزل‌های خود احساس سرما کنند؛ بلکه باید با مصرف بهینه، گرمای مورد نیاز را با کمترین اتلاف انرژی به دست آورند.
زمستان پیش‌رو به همیاری تمامی بخش‌ها نیاز دارد. اگر هر خانوار، اداره و واحد تولیدی سهم خود را در مدیریت مصرف بپذیرد، تامین پایدارتر گاز برای مشترکان میسرتر شده و فشار بر شبکه کاهش خواهد یافت. جهاد صرفه‌جویی حرکت جمعی برای حفاظت از منابع ملی، حمایت از تولید و عبور مطمئن از روزهای سرد است.
در پایان این گفت‌وگو، یک نکته بیش از همه دیگر برجسته است: این زمستان را نه یک اداره، نه یک شرکت و نه یک خانواده، که همگان باید با هم بگذرانیم. دماسنج اتاق نشیمن، شومینه‌ای که شاید هنوز در خانه روشن می‌شود و دمای اتاق‌های اداری، سهم هر یک از ما در این ماجراست.
هیچ‌کس نمی‌تواند گرمای این زمستان را به تنهایی تولید کند و هیچ‌کس هم نمی‌تواند در این امر کناره‌گیری کند.
از شهروندان خواهشمندیم دمای آسایش را رعایت کنند، به جای شومینه از بخاری‌های پربازده استفاده کنند و از خدمات رایگان شرکت‌های کارور بهره ببرند. همچنین در صورت دیدن نشتی، به شرکت گاز گزارش دهند.
همه این‌ها یک نام دارد: «جهاد صرفه‌جویی».
این جهاد هزینه‌اش فقط چند درجه کمتر در دماسنج و ثمره‌اش زمستانی بدون قطعی گاز است. بیایید پیش از آنکه سرما از در وارد شود، مصرف‌مان را مدیریت کنیم.
نظرات کاربران