طبق گزارش ایسنا، کارشناسان بر این باورند که بحران گازوئیل تا سال ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت، و این امر به دلیل محدودیت عرضه ناشی از دخالت نظامی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در ایران و همچنین آسیب دیدن پالایشگاه‌های روسیه است.
انتظار نمی‌رود که اقدام‌های موقتی برای بهبود وضعیت عرضه، مانند توافق گازوئیل میان ترامپ و پوتین، تأثیر مثبتی بر بازار جهانی که با کمبود جدی مواجه است، داشته باشد.
تا زمان بازگشت کامل پالایشگاه‌های آسیب‌دیده در خاورمیانه به سطح عملیاتی پیشین، بهبود جریان فرآورده‌های نفتی از تنگه هرمز و تجدید صادرات گازوئیل روسیه به شرایط عادی، عرضه جهانی گازوئیل زیر سطح مورد نیاز در سال ۲۰۲۵ خواهد ماند.
کمبود عرضه
سایر نقاط جهان، به‌ویژه ایالات متحده، با حداکثر ظرفیت تولید فعالیت می‌کنند، اما قادر به جبران کامل کمبودهای ناشی از کاهش عرضه نیستند. پالایشگاه‌های خارج از خاورمیانه و روسیه در ماه‌های اخیر، برنامه‌های تعمیر و نگهداری خود را به تأخیر انداخته‌اند تا بتوانند حداکثر گازوئیل تولید کنند، اما ادامه این تاخیر می‌تواند منجر به بروز مشکلات فنی و اختلالات غیرقابل پیش‌بینی شود که اوضاع عرضه را حتی پیچیده‌تر خواهد کرد.
بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده از چندین سرویس ردیابی نفتکش، جریان نفت خام از تنگه هرمز به سطوحی نزدیک به دوران قبل از جنگ رسیده است؛ با این حال، صادرات فرآورده‌های نفتی همچنان با محدودیت‌هایی مواجه است و انتقال این کالاها از خلیج فارس با مخاطرات بیشتری همراه می‌باشد، چرا که در صورت بروز حوادث امنیتی، احتمال آتش‌سوزی محموله‌های آنها افزایش می‌یابد. به‌علاوه، این فرآورده‌ها معمولاً با نفتکش‌های کوچک‌تری حمل می‌شوند.
موضوع حمل‌ونقل تنها یک چالش در حوزه عرضه نفت خاورمیانه نیست، اما به‌طور قطع بزرگ‌ترین چالش محسوب می‌شود. در شروع جنگ، تعدادی از پالایشگاه‌ها، از جمله «باپکو» (Bapco) در بحرین و «جیزان» در عربستان سعودی، آسیب دیدند. در حال حاضر، پالایشگاه باپکو به سه‌چهارم ظرفیت خود برگشته، اما پالایشگاه جیزان متعلق به «آرامکو» که ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز را دارد و یکی از مراکز کلیدی پالایشی در حاشیه دریای سرخ به شمار می‌آید، هنوز پس از چندین بار هدف قرار گرفتن در ماه‌های اخیر تعطیل باقی مانده است.
به‌علاوه، محدودیت‌های صادرات سوخت از خاورمیانه به وضوح باعث افت قابل توجه صادرات گازوئیل در روسیه شده، به‌طوری‌که نزدیک به نیمی از پالایشگاه‌های این کشور به دلیل حملات پهپادی اوکراین به مدت چندین ماه غیرفعال شده‌اند. این وضعیت به ایجاد بحران سوخت داخل در روسیه و تداوم ممنوعیت صادرات گازوئیل منجر شده است.
این ممنوعیت اوایل ماه جاری زمانی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا از توافقی با پوتین در مورد صادرات گازوئیل خبر داد، به میزان اندکی کاهش یافت. هفته گذشته، نخستین نفتکش حاوی حدود ۴۰ هزار تن متریک (تقریباً معادل ۳۰۰ هزار بشکه) گازوئیل با سطح گوگرد بسیار پایین (ULSD) از بندر «پریمورسک» در دریای بالتیک به سمت آمریکا حرکت کرد.
رابین میلز، مدیرعامل شرکت مشاوره انرژی «قمر انرژی» (Qamar Energy)، در روزنامه «نشنال» تأکید کرد که «نخستین کشتی حامل تنها ۳۰۰ هزار بشکه — که کمتر از یک‌دهم نیاز روزانه ایالات متحده است — قرار است در هفتم نوامبر به نیویورک برسد.»
فقدان راه‌حل فوری
کارشناسان اعتقاد دارند که «توافق‌نامه گازوئیل روسیه» تأثیر چندانی بر عرضه و قیمت‌های جهانی گازوئیل نخواهد داشت؛ به‌ویژه قبل از انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده در سوم نوامبر، انتظار می‌رود آن تأثیر برای بازار مشهود نباشد.
با نزدیک شدن به فصل زمستان و افزایش تقاضا برای سوخت گرمایشی در نیم‌کره شمالی — به‌خصوص در ایالات متحده — هیچ اقدام فوری و مؤثری در حوزه عرضه وجود ندارد که بتواند فشار بر قیمت‌های گازوئیل را کاهش دهد.
بر اساس اظهارات میلز از شرکت «قمر انرژی»، «استراتژی صحیح این است که هر جا که ممکن است، در مصرف صرفه‌جویی کنیم.» این استراتژی می‌تواند شامل استفاده از وسایل نقلیه سنگین گازسوز، اتوبوس‌های عمومی با سوخت گاز یا الکتریکی و تغییر به سمت خودروهای برقی شخصی باشد.
افزایش قیمت بنزین و گازوئیل، انتقال اروپا به سمت خودروهای برقی را تسریع کرده و فاصله قابل توجهی از خودروهای بنزینی که قانون‌گذاران سال‌ها در تلاش برای تسریع تولیدشان بودند، ایجاد کرده است.
با این حال، تمام تدابیر صرفه‌جویی در تقاضای گازوئیل که در بالا ذکر شد، نمی‌توانند به‌عنوان راه‌حل‌های فوری برای بحران جهانی گازوئیل محسوب شوند.
تا زمانی که جریان سوخت از خاورمیانه و روسیه به شرایط مناسب برنگردد، خطر افزایش قیمت‌ها در کوتاه‌مدت همچنان وجود دارد.
بانک مورگان استنلی در گزارشی که هفته گذشته منتشر شد، اعلام کرد که بازارهای جهانی سوخت حداقل تا میانه سال آینده با کمبود عرضه مواجه خواهند بود، چرا که در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۷، تعمیرات اساسی قابل توجهی که از سال جاری به تعویق افتاده‌اند، انجام خواهد شد.
به گفته تحلیلگران مورگان استنلی، کاهش پیش‌بینی شده در بهره‌برداری از پالایشگاه‌ها در سه‌ماهه دوم سال آینده، دو و نیم برابر ظرفیت معمولی است که در فصل بهار به دلیل تعمیرات اساسی از مدار خارج می‌شود و این عدد نیز از کل ظرفیت پالایشگاهی غیرفعال در حال حاضر در خاورمیانه و روسیه بیشتر است.
آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نیز در گزارش ماهانه بازار نفت خود برای ماه اکتبر هشدار داد که کمبود فعلی در بازارهای گازوئیل و نفت گاز، به احتمال زیاد تا نیمه سال آینده ادامه خواهد داشت.
با وجود این کمبود عرضه، قیمت‌ها در ایالات متحده همچنان کاهش نیافته‌اند، حتی پس از اینکه دولت از تمام گزینه‌های موجود برای ارتقای وضعیت بهره‌برداری کرده است.
پاتریک دی‌هان، مدیر بخش تحلیل‌های نفتی در شرکت «گس‌بادی» (GasBuddy) آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد: «هفته گذشته قیمت گازوئیل در سطح ملی به طور جزئی افزایش یافته است. با توجه به اینکه نزدیک به انتخابات ایالات متحده، میانگین قیمت بنزین احتمالاً بالای ۴ دلار و قیمت گازوئیل بالای ۶ دلار در هر گالن باقی خواهد ماند، انتظار بهبودی که رانندگان و سیاست‌گذاران دارند، محقق نخواهد شد، در حالی که ایالت‌ها اقدام به کاهش مالیات سوخت کرده‌اند و دولت ترامپ نیز تقریباً از تمامی ابزارهای تحت اختیار خود بهره جسته است.»
به نقل از گزارش اویل پرایس، دی‌هان اشاره کرد که در هفته‌ای که به انتخابات نزدیک می‌شویم، قیمت بنزین در ایالات متحده ۴۲.۳ سنت در هر گالن بیشتر از میانگین قیمت‌ها در روز انتخابات سال ۲۰۲۲ است؛ سالی که بالاترین قیمت‌های سوخت بر اساس آمار در روز انتخابات به ثبت رسید. همچنین قیمت گازوئیل تقریباً یک دلار در هر گالن بالاتر از قیمت ۵.۳۳ دلاری در روز انتخابات سال ۲۰۲۲ قرار دارد. این تحلیلگر تأکید کرد که هر دو سوخت در مسیر ثبت بالاترین قیمت‌های تاریخ برای «روز انتخابات» قرار دارند.
انتهای پیام
نظرات کاربران