چگونه قیمت تویوتا لندکروزر در ایران به بالای 70 میلیارد تومان افزایش یافت؟

بنابراین، قیمت نهایی خودرو به‌طور قابل توجهی با ارزش اولیه آن مغایرت دارد؛ این مسأله توجه‌ها را به هزینه‌های واردات جلب کرده است. این اختلاف قیمتی پرسش‌هایی را مطرح می‌سازد، از جمله اینکه چه عواملی موجب افزایش هزینه خودرو شده و همچنین این سؤال به‌وجود می‌آید که چه مقدار از تفاوت بین ارزش اولیه و قیمت نهایی به سود واردکننده مرتبط است.

بررسی قیمت تویوتا لندکروزر سری ۳۰۰

از نظر نرخ ارزی، قیمت تویوتا لندکروزر سری 300 VXR مدل ۲۰۲۶ بالغ بر ۸۴ هزار و ۷۷۲ یورو اعلام شده است. با احتساب هر یورو به نرخ حدود ۳۰۱ هزار و ۷۰۰ تومان، ارزش اولیه این خودرو به چیزی حدود ۲۵.۶ میلیارد تومان می‌رسد. این عدد مبنای اولیه ارزش خودرو در محاسبات واردکننده است و هنوز هزینه‌های دیگری که برای ورود و ارائه خودرو به بازار ایران نیاز است، در آن لحاظ نشده است.

طبق محاسبات ارائه‌دهنده از سوی واردکنندگان، با اضافه کردن ۱۵ درصد سود فروش و حدود ۱.۲۸ میلیارد تومان هزینه گارانتی، مبلغ اولیه خودرو به تقریباً ۳۰.۷ میلیارد تومان افزایش می‌یابد. با این حال، این هزینه نیز مالیات‌ها، عوارض، هزینه‌های مربوط به ترخیص و شماره‌گذاری را پوشش نمی‌دهد. بنابراین برای تحویل از ارزش ارزی خودرو به قیمت نهایی، بایستی مجموعه‌ای از هزینه‌های دیگر را نیز مدنظر قرار داد.

حقوق ورودی و هزینه‌های گمرکی

یکی از اصلی‌ترین مولفه‌های هزینه واردات، حقوق ورودی خودرو است. در محاسبات گمرکی برای یک دستگاه لندکروزر که توسط یکی از واردکنندگان به کشور وارد شده، نرخ یورو در حدود ۱۵۵ هزار تومان در نظر گرفته شد. بر اساس این نرخ، ارزش گمرکی خودرو به همراه بیمه تقریباً ۱۳.۲۲ میلیارد تومان برآورد گردیده است. اختلاف میان این عدد و ارزش اولیه ۲۵.۶ میلیارد تومانی که در محاسبات واردکننده ذکر شده، به تفاوت نرخ ارز و مبنای ارزش‌گذاری در این دو محاسبه مربوط می‌شود.

با توجه به ارزش گمرکی اعلام شده، حقوق ورودی این خودرو با نرخ ۱۶۵ درصد چیزی در حدود ۲۱.۸۲ میلیارد تومان تخمین زده می‌شود. با احتساب دیگر مالیات‌ها و عوارض گمرکی، مجموع پرداخت‌ها در این بخش به تقریباً ۲۷.۵۳ میلیارد تومان می‌رسد. به این ترتیب، مجموع حقوق و عوارض گمرکی محاسبه‌شده برای این خودرو از ارزش اولیه ۲۵.۶ میلیارد تومانی بیشتر می‌باشد. با این حال، هر هزینه واردات در پرداخت‌های گمرکی محدود نمی‌شود و مخارج دیگری نیز برای آماده‌سازی، ترخیص و عرضه خودرو وجود دارد.

مجموع هزینه‌های مربوط به استاندارد، بازرسی فیزیکی، استانداردهای محیط‌زیستی، بیمه حمل‌ونقل، جابه‌جایی خودرو از بندر به تهران، بیمه شخص ثالث، هزینه‌های اسقاط و انبارداری از جمله این مخارج هستند. هزینه ثبت شماره و صدور مدارک نیز در برآورد انجام شده حدود ۱.۶۹ میلیارد تومان برآورد گردیده است. در خلاصه، هزینه‌های ترخیص این لندکروزر تقریباً ۳۲.۵۸ میلیارد تومان تخمین زده می‌شود. این مقدار به همراه قریب به ۳۰.۶۹ میلیارد تومان هزینه اولیه خودرو، که شامل ارزش خودرو، سود فروش و گارانتی است، مجموع هزینه خرید و ترخیص را به حدود ۶۳.۲۷ میلیارد تومان خواهد رساند.

مالیات‌ها و عوارض پس از ترخیص

تمام مبلغی که در قالب هزینه‌های ترخیص پرداخت می‌شود، به درآمد دولت تعلق ندارد. بخش کوچکی از این مبلغ به حقوق و عوارض گمرکی و مالیات مربوط می‌شود و بخش اعظم آن شامل هزینه خدمات، بیمه، حمل‌ونقل و الزامات اجرایی متفاوت است. از این رو، برای تعیین سهم دولت از قیمت نهایی خودرو، باید نوع هر هزینه و دریافت‌کننده آن را به طور مجزا بررسی کرد.

با رسیدن مجموع هزینه خرید و ترخیص به حدود ۶۳.۲۷ میلیارد تومان، دو مبلغ دیگر نیز می‌بایست به آن افزوده شود. نخست، تقریباً ۶.۳۳ میلیارد تومان مالیات بر ارزش افزوده است که در محاسبات معادل ۱۰ درصد مبلغ هزینه خرید و ترخیص در نظر گرفته شده است. مبلغ دوم، تقریباً ۶۹۶ میلیون تومان عوارض هلال‌احمر است که طبق محاسبه عوارض گمرکی، نرخ آن یک درصد گزارش شده است.

با احتساب مالیات بر ارزش افزوده و عوارض هلال‌احمر، هزینه تمام‌شده نهایی خودرو به حدود ۷۰.۳۰ میلیارد تومان می‌رسد. در نتیجه، نزدیک به ۷ میلیارد تومان از مبلغ نهایی پس از محاسبه هزینه‌های خرید و ترخیص به نتیجه نهایی افزوده خواهد شد.

هزینه‌های اسقاط، شماره‌گذاری و ثبت سفارش

علاوه بر هزینه خرید تویوتا لندکروزر و حقوق ورودی، این خودرو برای عرضه در بازار نیاز به پرداخت هزینه‌های اجرایی دیگری نیز دارد. هزینه‌های مربوط به استاندارد، بازرسی، بیمه، حمل و نقل، اسقاط و شماره‌گذاری از جمله مخارجی هستند که در فرایند واردات و آماده‌سازی خودرو پرداخت می‌شوند. در خصوص لندکروزر مورد بررسی، هزینه گواهی‌های اسقاط نیز بسیار مؤثر است.

طبق اطلاعات قابل دسترس، برای این خودرو ۹ گواهی اسقاط تهیه می‌شود و هزینه هر گواهی، به‌ اضافه مالیات بر ارزش افزوده، در حدود ۶۶ میلیون تومان می‌باشد. بنابراین، هزینه گواهی‌های اسقاط به محض احتساب، تقریبا به ۵۹۴ میلیون تومان خواهد رسید. هزینه‌های مربوط به شماره‌گذاری نیز فقط شامل صدور پلاک نیست و شامل مواردی همچون مالیات نقل‌وانتقال، عوارض شهرداری و پرداخت‌های وابسته دیگر می‌باشد. مجموع این هزینه‌ها در برآورد ارائه شده حدود ۱.۶۹ میلیارد تومان اعلام گردیده است.

واردکننده همچنین ذکر کرده که هزینه‌های ثبت سفارش که سال پیش در حدود ۱۹ میلیون تومان بوده، با تعرفه کنونی ممکن است به ۴۵ میلیون تومان نیز برسد.

عوارض آلایندگی و هزینه تأمین ارز

بخشی دیگر از هزینه‌ها به عوارض مرتبط با آلایندگی مختص می‌شود. به‌گفته واردکننده، با توجه به گروه مصرف سوخت این خودرو، مبلغی را معادل ۷.۵ درصد و در حدود ۲.۰۶ میلیارد تومان برای آن محاسبه گردیده است. این مبلغ علاوه بر مالیات بر ارزش افزوده عمومی ۱۰ درصدی محاسبه خواهد شد. در نتیجه، چگونگی محاسبه هر یک از این هزینه‌ها و بنیاد قانونی آن‌ها در تعیین سهم هر بخش از قیمت نهایی خودرو دارای اهمیت بالایی است.

هزینه تأمین ارز نیز ممکن است بر رقم نهایی تأثیرگذار باشد. به ادعای چند واردکننده، اگر بانک در پروسه تأمین ارز دخالت کند، هزینه‌هایی از قبیل کارمزد تراستی و کارمزدهای ریالی حواله و ساتا به مخارج افزوده می‌شود. برخی واردکنندگان همچنین از تجربه بازگشت ارز بعد از ۶۵ روز و کسر کارمزد ۱.۷ درصدی در یکی از معاملات خود گزارش داده‌اند.

ادعای واردکنندگان در مورد سود فروش

با اینکه قیمت تویوتا لندکروزر در این تخمین حدود ۷۰.۳ میلیارد تومان برآورد شده است، واردکنندگان ادعا می‌کنند که سود ناشی از فروش خودرو نزدیک به ۳.۸ میلیارد تومان می‌باشد. از این‌رو، آن‌ها می‌گویند نمی‌توان تمامی اختلاف قیمت میان ارزش اولیه تقریباً ۲۵.۶ میلیارد تومانی خودرو و قیمت نهایی آن را به سود واردکننده نسبت داد؛ چرا که بخش قابل توجهی از این فاصله در حقوق ورودی، مالیات‌ها، عوارض و هزینه‌های اجرایی واردات صرف می‌شود.

از این رو، بررسی قیمت نهایی این خودرو نیاز به تفکیک هزینه‌های مختلف از جمله ارزش اولیه و هزینه‌های آغازین، پرداخت‌های گمرکی، مالیات‌ها و عوارض، مخارج ترخیص و شماره‌گذاری و هزینه‌های احتمالی تأمین ارز دارد. ارقام ارائه شده از سوی واردکنندگان نشان می‌دهد که رسیدن بهای خودرو به حدود ۷۰.۳ میلیارد تومان نتیجه جمع چندین نوع هزینه است، اگرچه تعیین دقیق سهم هر بخش به مبنای محاسبه و نوع پرداخت‌ها بستگی دارد.