به نقل از ایسنا، رضا بیات در یک برنامه تلویزیونی به تبیین سازوکار ساماندهی حساب‌های بانکی در سامانه حسام پرداخت و گفت: تعداد حساب‌های بانکی موجود در کشور به تقریباً ۶۵۰ میلیون حساب رسیده است. این وضعیت ناشی از دلایل مختلفی است، اما یکی از اصلی‌ترین دلایل، نیاز افراد به باز کردن حساب برای بهره‌مندی از تسهیلات بانکی، همکاری با سازمان‌ها و انجام معاملات مالی و شغلی است.
وی ادامه داد: در بسیاری از موارد، پس از اینکه افراد از یک حساب استفاده نمی‌کنند، اقدامی برای بستن آن حساب نکرده و به همین دلیل، حساب با وجود بلااستفاده بودن و حتی موجودی کم، همچنان فعال باقی مانده است. انباشت این وضعیت باعث افزایش چشمگیر تعداد حساب‌های بانکی شده است.
بیات درباره محدودیت‌های مربوط به تعداد حساب‌هایی که هر فرد می‌تواند در سیستم بانکی داشته باشد بیان کرد: طبق ضوابط مربوط به مبارزه با پولشویی، از تاریخ ۳۱ خرداد ۱۴۰۴، اگر فردی دارای حساب راکد یا مسدود شده باشد، حق افتتاح حساب جدید را نخواهد داشت. همچنین، اگر تعداد حساب‌های یک فرد در یک بانک از ۱۰ عدد فراتر برود، بانک باید به بررسی وضعیت و ضرورت داشتن حساب‌های اضافی بپردازد.
داشته بیش از ۱۰ حساب بانکی به‌خودی‌خود ممنوع نیست
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی تأکید کرد: در واقع، داشتن بیش از ۱۰ حساب بانکی به خودی خود ممنوعیتی ندارد و افراد با نیازهای شغلی یا مالی متفاوت می‌توانند از حساب‌های متعدد خود استفاده کنند، اما بانک موظف به بررسی ضرورت ایجاد حساب‌های جدید است.
او اشاره کرد که افراد ممکن است به دلیل دریافت تسهیلات یا همکاری با شعب مختلف یک بانک، به افتتاح چندین حساب نیاز داشته باشند، و این نکته دلیلی بر ممنوعیت قطعی ایجاد حساب‌های بیشتر نیست، اما بانک‌ها باید ضرورت این افتتاح‌ها را بررسی کنند. بانک مرکزی نیز با نظارت بر تحقیقات این بررسی‌ها را پیگیری خواهد کرد.
سامانه حسام بر اساس داده‌های سامانه سیاح طراحی شد
بیات در ادامه توضیح داد که بانک مرکزی در سال‌های گذشته سامانه‌ای به نام سیاح راه‌اندازی کرده که به عنوان پایگاه اطلاعات حساب‌های بانکی عمل می‌کند. بانک‌ها موظفند اطلاعات حساب‌های جدید را در این سامانه ثبت کنند. سامانه حسام با استفاده از داده‌های جمع‌آوری‌شده در این پایگاه طراحی و پیاده‌سازی شده است.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی درخصوص نحوه دسترسی مردم به این سامانه افزود: متقاضیان می‌توانند به نشانی اینترنتی https://hesam.cis.cbi.ir/ مراجعه کنند. برای ورود و احراز هویت کاربران از پنجره ملی خدمات دولت هوشمند استفاده شده و همکاری خوبی با سازمان فناوری اطلاعات در این زمینه وجود دارد.
بیات تصریح کرد: برای استفاده از خدمات سامانه حسام، لازم است کاربران سطح احراز هویت خود را به سطح سه ارتقا دهند و احراز هویت دو مرحله‌ای را فعال نمایند. در این روش، علاوه بر دریافت پیامک، یک رمز ثابت نیز برای ورود لازم است.
وی تأکید کرد که شهروندان قبل از شروع فرآیند تعیین تکلیف حساب‌ها، از راهنماهای موجود در سامانه به دقت استفاده کنند تا مراحل را به درستی اجرا نمایند.
مراحل تعیین تکلیف حساب‌های بانکی در سامانه حسام
بیات مراحل کار در سامانه حسام را تشریح کرد و گفت: پس از ورود به سامانه، اولین مرحله شامل بررسی حساب‌هایی است که در فهرست حساب‌ها نمایش داده می‌شوند. اگر کاربری حسابی را مشاهده کند که متعلق به او نیست، می‌تواند این موضوع را در سامانه اطلاع دهد تا مورد بررسی قرار گیرد. در مرحله بعد، حساب‌های دارای تعهد یا مانعی برای بسته شدن باید شناسایی شوند. برای مثال، اگر حسابی به دلیل دریافت وام یا وجود مسدودی مشروط به تعهد باشد، صاحب حساب می‌تواند این موضوع را در سامانه گزارش کند.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی افزود: در مرحله بعد، شهروندان باید حساب‌هایی که برای فعالیت‌های روزمره و انجام امور مالی به آنها نیاز دارند، انتخاب کنند. این حساب‌ها معمولاً شامل حساب‌هایی هستند که افراد در آنها قادر به انجام معاملات مالی هستند.
بیات ادامه داد: پس از مشخص شدن حساب‌های ضروری، کاربران می‌توانند حساب‌هایی را که دیگر نیازی به آنها ندارند و باید بسته شوند، انتخاب کنند. در کل این مراحل، فهرستی از حساب‌های بانکی در اختیار افراد قرار می‌گیرد که می‌توانند بر اساس آن تصمیم‌گیری کنند.
وی نیاز به انتخاب یک حساب به عنوان حساب پایه در سامانه حسام را مورد تأکید قرار داد و افزود: کاربر باید یک حساب را به عنوان حساب پایه مشخص کند. در صورت بستن حساب‌هایی که دارای موجودی هستند، این موجودی‌ها باید به حساب پایه منتقل شوند. معمولاً فرد حسابی را به عنوان حساب پایه انتخاب می‌کند که بیشتر از سایر حساب‌ها فعالیت مالی دارد.
بیات خاطرنشان کرد: پس از تکمیل مراحل، کاربران می‌توانند اطلاعات خود را بازبینی کنند و در صورت وجود هرگونه ابهام یا تردید، به مراحل قبلی بازگردند و تغییرات لازم را اعمال نمایند. در انتها، تأیید نهایی از کاربر گرفته می‌شود و پس از آن ۴۸ ساعت زمان برای اصلاح درخواست در صورت تغییر نظر، فراهم می‌شود.
وی تصریح کرد: پس از انقضای ۴۸ ساعت، اطلاعات مربوط به وضعیت هر حساب به شبکه بانکی ارسال می‌شود تا اقدامات لازم انجام گیرد.
بانک‌ها ۱۰ روز برای تعیین تکلیف درخواست‌ها زمان دارند
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی با اشاره به وظیفه بانک‌ها در اجرای درخواست‌های ثبت‌شده در سامانه حسام گفت: زمان مشخص‌شده برای بانک‌ها برای تعیین تکلیف درخواست‌ها، ۱۰ روز است و آنها موظفند در این مدت، اقدامات لازم را انجام دهند.
بیات ادامه داد: یکی از الزامات این فرآیند آن است که نتیجه اقدامات بانک‌ها به اطلاع مشتریان برسد. بنابراین، پس از بررسی‌ها و تعیین وضعیت حساب، باید پیامک اطلاع‌رسانی به صاحب حساب ارسال شود.
رصد روزانه عملکرد بانک‌ها برای اجرای درخواست‌های مشتریان
بیات اظهار داشت: پیش از رونمایی از سامانه حسام، جلسات متعددی با همکاران شبکه بانکی برگزار شد و سرویس‌هایی که باید میان این سامانه و بانک‌ها برقرار شود، به‌طور جامع برای آنها توضیح داده شد. همچنین دستورالعمل‌های لازم تهیه و به شبکه بانکی ارسال گردید.
وی خاطرنشان کرد: بانک مرکزی به‌طور مستمر عملکرد بانک‌ها را زیر نظر دارد و آمار مربوط به درخواست‌هایی که هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند، به‌صورت روزانه استخراج می‌کند. این آمار به بانک‌ها ارسال می‌شود تا مدیران با وضعیت عملکرد بانک خود آشنا شوند.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی تأکید کرد: بانک مرکزی این موضوع را پیگیری می‌کند و می‌داند که برخی بانک‌ها در مهلت مقرر، اقدامات لازم را انجام نداده‌اند. آمار عملکرد بانک‌ها به‌طور مرتب استخراج و به آنها ارائه می‌شود و تأکید شده که بانک‌ها باید به برنامه‌ریزی‌های زمانی پایبند باشند. تمام بانک‌های دولتی و خصوصی به سامانه حسام متصل هستند و هیچ بانکی نیست که به این سامانه دسترسی نداشته باشد. بنابراین انتظار می‌رود تا درخواست‌های مشتریان در زمان مقرر بررسی و اجرا شوند.
موافقت بانک با بستن حساب به معنای پایان فرآیند نیست
بیات به راه‌اندازی مرکز امداد مشتریان برای پاسخگویی به مشکلات کاربران سامانه حسام اشاره کرد و گفت: شهروندانی که در فرآیند تعیین تکلیف حساب‌های بانکی خود با مشکل یا ابهام مواجه شوند، می‌توانند با شماره تلفن ۲۷۴۷۱۷۱۸ تماس بگیرند. این مرکز به منظور پاسخگویی به سوالات مشتریان و رسیدگی به مشکلات احتمالی در بهره‌برداری از سامانه حسام تأسیس شده و کارشناسان بانک مرکزی آماده ارائه راهنمایی‌های لازم هستند.
او توضیح داد: فرآیند نهایی تنها زمانی تکمیل می‌شود که اطلاعات حساب‌ها در سامانه سیاح به‌روزرسانی شود. بانک‌ها باید بعد از اقدامات لازم، وضعیت حساب را در این سامانه اصلاح کنند. اگر اطلاعات حساب در سامانه سیاح به‌روزرسانی نشود، ممکن است حساب همچنان در فهرست حساب‌های فعال فرد نشان داده شود. بنابراین پذیرش درخواست مشتری توسط بانک، تمام مراحل را تکمیل نمی‌کند و لازم است وضعیت نهایی حساب در پایگاه داده‌های بانک مرکزی نیز ثبت شود.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی تأکید کرد: به‌روزرسانی اطلاعات در سامانه سیاح باید بعد از انجام اقدامات بانک انجام پذیرد و این فرایند بخشی از تکمیل درخواست مشتری محسوب می‌شود.
حساب‌های بانک‌های ادغامی نیازمند بررسی جداگانه هستند
بیات اظهار کرد: شرایط حساب‌های بانک‌های ادغامی خاص است و باید به‌صورت جداگانه بررسی شوند. حساب‌های بانک‌هایی که ادغام شده‌اند باید تعیین تکلیف شوند و نباید وضعیت آنها با سایر حساب‌های بانکی یکی در نظر گرفته شود. اگر حسابی به بانک جدید منتقل شده باشد، خدمات و اقدامات مربوط به آن باید بر عهده بانک جدید باشد و اطلاعات حساب باید با عنوان بانک جدید نمایش داده شود.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی افزود: اگر حسابی به بانک جدید منتقل و برای مشتری حساب جدیدی با شماره جدید ایجاد شده باشد، فرد از آن به بعد صاحب حساب در بانک جدید محسوب می‌شود. اما اگر هنوز اطلاعات حساب به نام بانک قبلی نمایش داده شود، این موضوع باید مورد بررسی و اصلاح قرار گیرد.
بیات در ادامه گفت: این مسئله تحت پیگیری بانک مرکزی است و باید موضوع حساب‌های بانک‌های ادغامی به‌گونه‌ای تعیین تکلیف شود که اطلاعات آنها به شکل صحیح در سامانه ارائه گردد.
انتقال موجودی حساب‌ها در مهلت ۱۰ روزه انجام می‌شود
بیات توضیح داد: مهلت ۱۰ روزه برای بانک‌ها شامل تمام مراحل فرایند است و انتقال موجودی حساب‌های معرفی‌شده برای بستن نیز باید در این بازه زمانی انجام شود. اگر حسابی دارای موجودی باشد، بانک باید ابتدا موجودی آن را به حساب پایه‌ای که مشتری معرفی کرده، منتقل کند. تا زمانی که موجودی حساب منتقل نشود، امکان تکمیل فرآیند بستن آن وجود نخواهد داشت. بنابراین، انتقال موجودی نیز بخشی از مسئولیت‌های بانک‌ها در راستای اجرای درخواست مشتریان است.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی خاطرنشان کرد که هدف اصلی سامانه حسام حذف نیاز به مراجعه حضوری برای بستن حساب‌های مازاد است و با این سامانه، شهروندان می‌توانند به‌راحتی مراحل لازم را بدون مراجعه به شعب بانکی انجام دهند. بانک‌ها موظف‌اند درخواست‌های ثبت‌شده را در مهلت تعیین‌شده به نتیجه برسانند.
ساماندهی حساب‌های بانکی؛ کاهش هزینه‌ها و جلوگیری از سوءاستفاده
بیات به مزایای ساماندهی حساب‌های بانکی اشاره کرد و گفت: هر حساب بانکی مسئولیت‌هایی را بر عهده بانک‌ها می‌گذارد و نگهداری و مدیریت این حساب‌ها مستلزم صرف هزینه و نیروی انسانی است. لذا کاهش تعداد حساب‌های مازاد و ساماندهی آنها می‌تواند بخشی از بار عملیاتی بانک‌ها را کاهش دهد. همچنین مردم می‌توانند از وضعیت حساب‌های به نام خود مطلع شوند که احتمال سوءاستفاده از حساب‌های بلااستفاده را کاهش خواهد داد و سطح کنترل آنها بر وضعیت حساب‌ها را افزایش می‌دهد.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی تصریح کرد که تعدد حساب‌ها می‌تواند موجب برخی سوءاستفاده‌ها گردد و ساماندهی حساب‌ها امکان نظارت بر افرادی که از چندین حساب برای فعالیت‌های غیرمجاز استفاده می‌کنند را بهبود می‌بخشد. در مجموع، این کار هم به نفع مشتریان و هم به نفع سیستم بانکی خواهد بود.
سامانه حسام به مبارزه با پولشویی و حساب‌های اجاره‌ای کمک می‌کند
بیات در پاسخ به سؤال درباره تأثیر ساماندهی حساب‌های بانکی بر مبارزه با پولشویی گفت: معمولاً از حساب‌های متعدد به‌عنوان یکی از روش‌های پولشویی استفاده می‌شود، بنابراین ساماندهی این حساب‌ها می‌تواند به اجرای بهتر برنامه‌ها و طرح‌های بانک مرکزی در این حوزه کمک کند. هم‌اکنون، پدیده‌هایی چون حساب‌های اجاره‌ای و سوءاستفاده از افرادی که از الزامات افتتاح حساب آگاهی ندارند، چالش‌هایی برای نظام بانکی به‌شمار می‌آیند. با بالابردن آگاهی مردم درباره حساب‌های خود و ساماندهی آنها، می‌توان احتمال گرفتار شدن افراد در این مشکلات را کاهش داد.
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی تأکید کرد: سامانه حسام از یک سو به بانک مرکزی در بهبود اجرای برنامه‌های خود در زمینه مبارزه با پولشویی یاری خواهد رساند و از سوی دیگر، زمینه‌ساز جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی از حساب‌های بانکی شهروندان خواهد شد.
افزایش امنیت کاربران در فضای سایبری با ساماندهی حساب‌ها
بیات درخصوص ارتباط ساماندهی حساب‌های بانکی با امنیت سایبری گفت: اگرچه ممکن است ارتباط مستقیمی میان این اقدام و امنیت سایبری سامانه‌ها وجود نداشته باشد، اما ساماندهی حساب‌ها قطعاً به افزایش امنیت کاربران در فضای سایبری کمک خواهد کرد. امنیت را می‌توان از دو جنبه بررسی کرد: یکی امنیت کاربران و دیگری امنیت سیستم‌ها. ساماندهی حساب‌های بانکی به واقعیت در امنیت کاربران اثرگذار است و همچنین کاهش تعداد حساب‌های غیرضروری و ایجاد نظم در اطلاعات بانکی می‌تواند به بهبود برنامه‌های مرتبط کمک کند.
همکاری بخش‌های مختلف بانک مرکزی در اجرای طرح
مدیرکل فناوری اطلاعات بانک مرکزی در پایان، بر هم‌افزایی مجموعه‌های مختلف برای راه‌اندازی و اجرای سامانه حسام تأکید کرد و گفت: این طرح نتیجه یک کار گروهی در بانک مرکزی است که شامل حوزه فناوری اطلاعات، شرکت خدمات انفورماتیک، حوزه نظارت و همکاران شبکه بانکی بوده است. اگرچه طراحی و راه‌اندازی سامانه در بانک مرکزی انجام شده، ولی بخش عمده‌ای از اجرای درخواست‌ها به شبکه بانکی مربوط می‌شود و بانک‌ها باید اقدامات لازم را در زمان تعیین‌شده انجام دهند.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد که با استمرار همکاری مجموعه‌های مرتبط، فرآیند ساماندهی حساب‌های بانکی با سرعت و کیفیت بیشتری انجام شود و خدمات شایسته‌تری به شهروندان ارائه گردد.
انتهای پیام
نظرات کاربران