علیرضا رحیمی روز سه‌شنبه ۱۹ آبان در سومین کنگره بین‌المللی سالمندی فعال گفت: خوشحالیم که در دولت چهاردهم در راستای به‌کارگیری افراد شایسته در پست‌هایی که می‌توانند بیشترین تأثیر را داشته باشند، اقداماتی صورت می‌گیرد و وجود دکتر حسینی در راس یکی از کلیدی‌ترین سازمان‌های کشور، دلیلی بر این قاعده است. اهمیت این انتخاب در سال‌های آینده و تأثیر آن بر سیاست‌گذاری‌ها و اجرای برنامه‌های کشور هر چه بیشتر نمایان خواهد شد.
وی در ادامه به تغییرات جمعیتی که در کشور در حال وقوع است اشاره کرد و اظهار داشت: نرخ باروری در ایران در پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه حدود ۱.۶ و در پیش‌بینی‌های بدبینانه و احتمالا واقعی‌تر، حدود ۱.۳ برآورد می‌شود. اگر این روند ادامه یابد، در آینده نزدیک بخشی عظیم از نیروی کار مولد و منابع انسانی ضروری برای توسعه پایدار کشور را از دست خواهیم داد.
رحیمی همچنین ابراز کرد که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ یک‌سوم جمعیت کشور را سالمندان تشکیل دهند، و افزود: اگر به موضوع جوانی جمعیت از این منظر بنگریم، تنها تا سال ۱۴۲۰ فرصت داریم که از ظرفیت جمعیت جوان بهره‌برداری کنیم و خود را برای آینده آماده سازیم. هر فرد علاقمند به تاریخ و فرهنگ ایران باید به این موضوع حساس باشد، زیرا زمان برای اصلاح روندهای جمعیتی بسیار محدود است.
معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان تصریح کرد: رشد جمعیت کشور به‌تدریج رو به کاهش است و در مقابل، دو همسایه ایران، پاکستان و افغانستان، تا سال ۱۴۳۰ در بالاترین میزان رشد جمعیت جوان خود قرار خواهند گرفت. این مسئله هشداری جدی به شمار می‌رود، زیرا بدون نیروی کار مؤثر و منابع انسانی کافی، دستیابی به توسعه به مراتب دشوار خواهد بود.
وی افزود: موضوع کاهش جمعیت نباید به یک دولت یا دوره خاص مدیریتی محدود شود، بلکه در هر دو کنگره سالمندی و جوانی جمعیت، باید این مسئله را نگرانی ملی به شمار آورده و مورد توجه قرار دهیم. آمارها نشان‌دهنده کاهش قابل توجه میزان ازدواج در کشور در سال‌های اخیر و همچنین روند نازلی در نرخ رشد جمعیت و میزان باروری هستند. این مسائل تنها به دولت چهاردهم یا آتی مربوط نمی‌شود و آینده ایران است که تمام ملت باید احساس مسئولیت کنند.
رحیمی به مشکلات اقتصادی و اجتماعی موجود اشاره کرد و خاطرنشان کرد: با وجود چالش‌های فراوان اقتصادی و اجتماعی، به طوری که طبق آمارها، حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد از جمعیت ایران زیر خط فقر قرار دارند، نمی‌توان از مردم خواست که به‌طور صرف به افزایش زاد و ولد بپردازند، بدون آنکه شرایط و دشواری‌های زندگی‌شان را مدنظر قرار دهیم. بیان دغدغه جمعیتی به‌معنای نادیده گرفتن این مشکلات نیست، بلکه نشان‌دهنده توجه به آینده کشور است.
وی در ادامه به ارزش و جایگاه سالمندان در جامعه اشاره کرد و گفت: سالمندان به عنوان سرمایه‌های اجتماعی و فرهنگی کشور، با تجربه و نفوذ خود می‌توانند همراه با جوانان به حل مسائل جامعه بپردازند. لازم است جوانان نیز نسبت به نقش سالمندان در جامعه توجه بیشتری نشان دهند و فرصت‌های مشارکت آنان را فراهم نمایند.
رحیمی همچنین با توضیح درباره مفهوم سالمندی فعال و ارتباط آن با حوزه توانبخشی افزود: یکی از سوالات کلیدی در حیطه توانبخشی برای مراجعین این است که چه کارهایی می‌خواهند انجام دهند و چه توانایی‌هایی را در نظر دارند. برای نمونه، ممکن است یک فرد هدفش این باشد که بتواند به تنهایی به پارک برود و فعالیت جسمانی داشته باشد. پاسخ به چنین پرسش‌هایی می‌تواند نقشه راهی برای برنامه‌ریزی توانبخشی و ارتقای کیفیت زندگی آنها باشد.
وی همچنین بیان کرد که سالمندی فعال باید از سال‌های قبل از ورود به سن سالمندی آغاز شود و اقدامات لازم نظیر پیشگیری، مناسب‌سازی محیط زندگی و فراهم آوردن زمینه مشارکت فعال سالمندان باید از همین امروز در نظر گرفته شود. سالمندی فعال تنها محدود به زمانی نمی‌شود که فرد به سنین سالمندی وارد می‌شود، بلکه باید از زمان اشتغال و فعالیت‌های افراد برای این مقطع برنامه‌ریزی کرد.
معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان به مشکلاتی که ناشی از کمبود آینده‌پژوهی در فرآیند تصمیم‌گیری هاست، انتقاد کرد و افزود: یکی از مشکلات پایدار کشور این بوده که معمولا به آینده به موقع نمی‌اندیشیم و زمانی به حل مسائل می‌پردازیم که زمان‌های بسیاری را از دست داده‌ایم. پژوهش‌های آینده‌پژوهی در تصمیم‌گیری‌های ما کمتر مورد توجه قرار گرفته و گاه اقداماتی انجام شده که پیامدهای بلندمدت آن نادیده گرفته شده است.
وی اضافه کرد: اکنون که پیش‌بینی می‌کنیم در سال ۱۴۳۰ چه وضعیت جمعیتی خواهیم داشت، باید از همین امروز زمینه‌های لازم را فراهم نماییم، در غیر این صورت، ممکن است ۲۰ سال آینده نتوان به بسیاری از اقدامات دست زد. سالمندی فعال باید از همین حالا با برنامه‌ریزی برای همه اقشار جمعیتی آغاز گردد، حتی برای کسانی که هنوز به سن سالمندی نرسیده‌اند.
رحیمی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به مفهوم اقتصاد نقره‌ای اشاره کرد و گفت: در ادبیات جامعه‌شناسی و جمعیت‌شناسی، دوره‌ای که افراد در آن مشغول فعالیت و کار هستند، به عنوان دوره طلایی و دوران سالمندی به‌عنوان دوره نقره‌ای تلقی می‌شود. اقتصاد نقره‌ای به ظرفیت‌ها و فرصت‌های اقتصادی و اجتماعی مرتبط با سالمندان اشاره دارد. این عنوان می‌تواند نشانه‌ای باشد از ارزشی که تجربة زندگی به سالمندان داده است.
وی ضمن ادامه به بیان اینکه اقتصاد نقره‌ای به معنی این نیست که فرد در دوره بازنشستگی ملزم به کار برای تأمین نیازهای خود شود، بلکه هدف این است که سالمند از امکان مشارکت فعال در جامعه محروم نماند و بتواند بر اساس توانمندی‌ها، علاقه‌مندی‌ها و شرایط خود در فعالیت‌های اجتماعی و اقتصادی بهره‌برداری کند.
وی همچنین به رویکرد محله‌محوری دولت چهاردهم اشاره کرد و گفت: محله‌محوری نه تنها به معنای سپردن خدمات و وظایف اجرایی دولت به محلات است، بلکه مفهوم کامل آن، مشارکت افراد ساکن در یک محله در تصمیم‌گیری، اجرای برنامه‌ها و بهبود شرایط محیطی زندگی‌شان است. در این راستا، سالمندان می‌توانند نقش غالبی ایفا کنند و از تجربه و دانش آنان در مدیریت امور محلی بهره برد.
رحیمی درباره همکاری‌های معاونت امور جوانان با نهادهای مختلف از جمله پژوهشکده سالمندی گفت: ما تلاش داریم با همکاری متخصصان و صاحب‌نظران، دیدگاه رئیس‌جمهور مبنی بر توانمندسازی جامعه را به واقعیت تبدیل کنیم. باید میان صرفاً ارائه خدمات از سوی نهادها و شکل‌گیری یک جامعه سازمان‌یافته و توانمند تمایز قائل شویم. هدف این نیست که دولت به‌تنهایی بار تمام امور محلات را به دوش بکشد، بلکه بایستی فضایی ایجاد شود که مردم بتوانند به توانمندی‌های خود اعتماد کنند، در مشکلات شرکت کنند و در عین حال، حقوق و انتظارات خود از دولت را دنبال کنند.
وی افزود: جامعه توانمند قادر است بخش عمده‌ای از مسائل خود را حل کند و در این مسیر، گروه‌های اجتماعی فعال بخصوص سالمندان و پیشکسوتان نقشی کلیدی دارند. برنامه‌هایی که بر مبنای مشارکت اجتماعی سازمان‌دهی می‌شوند، می‌توانند به الگویی در سطح کشور تبدیل شوند. لازم است از حضور، راهنمایی و مشارکت پیشکسوتان و دیگر گروه‌های مؤثر اجتماعی برای تقویت این برنامه‌ها بهره‌مند شویم.
معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان به تاریخ و فرهنگ تبریز نیز اشاره کرد و گفت: بایست از بزرگان تبریز در زمینه طب و حکمت یاد کنیم. تبریز به نوعی سمبل تمدن و پیشرفت ایران و آخرین سنگر مشروطه بوده است، مشروطه‌ای که امروز بیش از هر زمانی برای ما الهام‌بخش خواهد بود.
تاریخ به قضاوت خواهد نشست که اقداماتی که دولت در این دوره برای جلوگیری از وخیم‌تر شدن اوضاع کشور انجام داده، تا چه حد موثر بوده است
وی در ادامه به شرایط دشوار کشور و فشارهای اقتصادی و سیاسی اشاره نمود و گفت: با وجود چالش‌های متعددی که دامنگیر کشور است، بسیاری از افراد این دوره را از مشقت‌بارترین مقاطع تاریخ معاصر ایران می‌دانند. امروز یکی از فرزندان آذربایجان مدیریت کشور را بر عهده دارد و مردم آذربایجان به مانند سایر نقاط ایران از دولت و رئیس‌جمهور حمایت می‌کنند و دشواری‌های موجود را درک می‌نمایند.
رحیمی افزود: تاریخ قضاوت خواهد کرد که اقدامات دولت در این زمان به منظور جلوگیری از بدتر شدن اوضاع کشور تا چه حد کارساز بوده است. فشارهایی که بر روی رئیس‌جمهور و شرایط فعلی دولت وجود دارد، قابل توجه است و باید آن را با دقت مورد بررسی قرار داد.
وی همچنین به سابقه تاریخی مردم آذربایجان در پاسداری از ایران و پیگیری آزادی‌خواهی اشاره کرد و گفت: همانطور که در گذشته ستارخان با تفنگ در کوچه‌های تبریز از مشروطه و مردم‌سالاری محافظت می‌کرد، امروز فرزند تبریز و آذربایجان - دکتر پزشکیان - با همه تلاش‌ها و اعتبارش از آبرو، نام و توانش، پای ایران استوار ایستاده و به حمایت از مردم، به ویژه مردم آذربایجان وابسته است.
رحیمی در پایان بیان کرد که امیدوار است با پیوستگی، همدلی و پرهیز از افراط و تندروی، کشور از این شرایط دشوار عبور کند و گفت: ایران همواره روزهای سخت‌تری را پشت سر گذاشته و می‌تواند از شرایط کنونی گذر کند. ما به آینده و سرافرازی ایران ایمان داریم و تمامی کسانی که برای این سرزمین ارزش قائلند، از جوانانی که می‌توانستند به جای دیگری بروند اما در وطن ماندند تا بزرگان که می‌توانستند زندگی بهتری برای خود مهیا کنند اما برای وطن ایستاده‌اند، به آینده ایران امید می‌داشته و باید در کنار هم برای آن بکوشیم.
انتهای پیام
نظرات کاربران