درهفته ها و ماههای تازه سپری شده نوشته های قابل اعتنایی دراین باره منتشر شده است . به طور مثال می تو.ان به نوشته مهرداد سپه وند اقتصاددان ایرانی اشاره کرد که در دنیای اقتصاد منتشر شده است. وی می نویسد : کانال‌های اثرگذاری بسته شدن تنگه هرمز برای همه کشورها اگرچه شامل کانال مقداری و قیمتی است، اما وزن هر یک از این کانال برای هر یک از کشورها متفاوت است. برای آمریکا کانال انتقال اثر عمدتا از جنس قیمت است.
تورم آمریکا در طی سال گذشته تنها یک‌درصد افزایش یافته و به ۳.۷درصد رسیده است. در این میان انتظارات از تورم ایالات متحده نیز برای سال۲۰۲۶ از ۳.۸ در ژوئیه به ۳.۶ در اکتبر کاهش یافته است. به عبارت دیگر به‌رغم پیامدهای سیاسی افزایش قیمت‌ها، باید گفت این دغدغه‌ای جدی برای آمریکا نیست.
ضمنا توجه داشته باشید سهم هزینه سوخت در این کشور تنها حدود ۲درصد هزینه مصرفی خانوار است. تاثیرات رفاهی افزایش قیمت‌ها اما تنها در زیان مصرف‌کنندگان خلاصه نمی‌شود. این رخداد همچنین دربردارنده منافعی برای تولیدکنندگان نفت در آمریکا است.
برای این تولیدکنندگان نه فقط امکان تامین انرژی فراهم است، بلکه آنها شاهد افزایش صادرات در حوزه انرژی در کوتاه‌مدت و افزایش درآمد صادراتی خود بوده‌اند. مقصد صادرات ۴.۶میلیون بشکه‌ای آمریکا عمدتا اروپا است.
انتفاع دیگر آمریکا از اختلال در نقل و انتقال انرژی از تنگه هرمز از تضعیف موقعیت راهبردی رقیبان اقتصادی این کشور ناشی می‌شود. تاثیر شوک انرژی بر اقتصاد چین و اروپا نه تنها از کانال افزایش قیمت‌ها، بلکه از کانال مقدار و نوسانات عرضه منتقل می‌شود.
از این کانال، علاوه بر شوک هزینه‌ها، شاهد اختلال در زنجیره تامین و به تبع آن، کاهش اعتماد تولیدکنندگان و انگیزه سرمایه‌گذاری خواهیم بود. هم‌اکنون در جامعه اروپا، اثرات شوک صنعتی و شوک اعتماد ظاهر شده است.
رویترز گزارش می‌دهد جنگ ایران ضربه‌ای تازه به قلب صنعتی اروپا وارد کرده و صنایع انرژی‌بر مثل شیمی، پلاستیک و فولاد آلمان در وضعیت بحران کامل قرار گرفته‌اند.
همزمان، شاخص اعتماد مصرف‌کننده منطقه یورو در مارس از منفی ۱۲.۳ به منفی ۱۶.۳ سقوط کرده است. این یکی از بزرگ‌ترین افت‌ها از زمان همه‌گیری کرونا و شوک جنگ روسیه و اوکراین است و سبب شده تا تحلیلگران از رشد نزدیک به رکود یا رکود خفیف در ۲فصل آینده برای این کشور سخن بگویند. بازارها نیز شروع به قیمت گذاری برای افزایش نرخ بهره بانک مرکزی اروپا کرده‌اند و بر این اساس، گلدمن ساکس رشد منطقه یورو برای ۲۰۲۶ را از ۱.۴درصد پیش از جنگ به حدود ۰.۷درصد کاهش داده است.
آثار بسته شدن تنگه و اختلال در جریان انرژی در چین و دیگر کشورهای آسیایی اگر چه نه به یک میزان، روز به روز بیشتر حس می‌شود. فراموش نکنیم که با وجود وابستگی بیش از ۵۰درصدی اغلب اقتصادهای آسیایی به صادرات انرژی از تنگه هرمز، این وابستگی برای چین زیر ۳۵درصد است.
با وجود این، در چین، دولت ناچار شده رشد قیمت خرده‌فروشی بنزین و دیزل را مهار کند و افزایش رسمی قیمت‌ها را در حدود نصف سطحی نگه دارد که مکانیسم عادی قیمت‌گذاری ایجاب می‌کرد. چین ضمن برداشت گسترده از ذخایر خود به واسطه اختلال در جریان انرژی مجبور شده است تا صادرات بنزین از چین را ممنوع کند.
طرفه آنکه اخیرا شرکت دولتی انرژی قطر، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان گاز طبیعی مایع جهان، در اقدامی کم‌سابقه قرارداد خرید سالانه مجموعا تا ۷میلیون تن گاز طبیعی مایع از تاسیسات مستقر در آمریکا را امضا کرد تا به این وسیله پوششی در برابر اختلالات احتمالی آینده نقل و انتقال انرژی از تنگه هرمز و پیامدهای قیمتی ناشی از آن ایجاد کند.
به نظر نگارنده، این قرارداد بسیار فراتر از یک قرارداد تجاری ساده بوده و نشانه تغییری مهم در جغرافیای انرژی جهان است. پس حداقل می‌توان ادعا کرد منافع قابل ملاحظه‌ای از این طرح پلید وجود دارد که ممکن است از نظر اقتصادی طراحان جنگ آن را توجیه کنند.
پس از تشریح پیامدهای بسته شدن تنگه هرمز و اختلال در جریان انرژی برای کشورهای مختلف، به این پرسش مهم می‌رسیم که پاسخ مناسب به چنین استراتژی از طرف ایران چه می‌تواند باشد؟ اینجا از بحث درباره درستی یا نادرستی تصمیمات گذشته ایران در عرصه سیاست خارجی درمی‌گذریم و تنها بر وضعیت کنونی تمرکز می‌کنیم.
برخی از تحلیلگران داخلی با اغراق در هزینه‌های جنگ برای آمریکا و غفلت از منافعی که بستن تنگه هرمز می‌تواند برای این کشور داشته باشد، بر طبل جنگی گسترده‌تر و درگیر کردن آمریکا و کل اقتصاد جهان در پیامدهای آن می‌کوبند؛ بی‌آنکه تصویری روشن از منافع قابل دستیابی این سیاست ارائه دهند.
چنانچه فرضیه پیش نهاده این نوشته درست باشد، این نگاه ما را به همان اقدامی می‌کشاند که برنامه‌ریزان این بحران از پیش برای ما در نظر گرفته‌اند؛ اقداماتی که به تشدید خشونت در منطقه و تخریب سرمایه‌های فیزیکی و معنوی کشور ما و همچنین همسایگان ما خواهد انجامید؛ سیاستی که در نهایت آب به آسیاب دشمن می‌ریزد.
سیاست هوشمندانه اما می‌تواند حرکت در جهت توافق با همسایگان و طراحی نقشه صلحی پایدار در منطقه باشد. بحث درباره چند و چون چنین برنامه‌ای البته در حدود این مقاله نیست و باید کارشناسان حوزه روابط خارجی نظر دهند؛ اما این احتمالی است که نباید از نظر دور داشت.
نظرات کاربران