امروزه، نگهداری و پایداری زیرساخت‌های دیجیتال برای سلامت و پیشرفت سازمان‌ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. دسترسی مستمر به وب‌سایت‌ها نه تنها به اعتبار آن‌ها کمک می‌کند بلکه اعتماد کاربران را نیز به همراه دارد. از این رو، مراقبت و مدیریت دامنه‌های اینترنتی از نیازهای اساسی به شمار می‌رود. هرگونه اختلال در این زمینه ممکن است تبعات ناگواری برای اقتصاد دیجیتال کشور ایجاد کند.
احتمال تعلیق دامنه‌های ایرانی؛ تهدیدی جدی
احسان چیت‌ساز، معاون وزیر ارتباطات در امور سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال، اعلام کرد که شواهد موجود، احتمال ارتباط برخی ناهنجاری‌ها در دامنه‌های ایرانی را با تحریم‌های ایالات متحده و نحوه پیاده‌سازی آن‌ها توسط شرکت‌های ثبت دامنه تقویت می‌کند. وی اشاره کرد که هر تعلیق و مورد مشکوک نیازمند بررسی دقیق مستندات مرتبط است.
چیت‌ساز بر اهمیت پایدار بودن دامنه‌ها به عنوان بخشی از ساختار اعتماد دیجیتال تأکید کرد. وی به کسب‌وکارهایی که عمدتاً با مشتریان داخلی در ارتباط هستند توصیه کرد از دامنه دات آی آر استفاده کنند و به سازمان‌هایی که مشتریان بین‌المللی دارند پیشنهاد داد یک دامنه ir. برای پشتیبانی در نظر بگیرند.
ضرورت دامنه‌های پشتیبان
وی با تأکید بر این نکته که دامنه پشتیبان باید پیش از وقوع بحران راه‌اندازی گردد، گفت که باید عملکرد کاربران، اعتبار گواهی امنیتی، عملکرد ایمیل و اتصال به درگاه پرداخت بر آن آزمایش شود. او هشدار داد که وابستگی همزمان هر دو دامنه به یک میزبان یا ارائه‌دهنده خدمات DNS مشترک می‌تواند به بروز مشکلات همزمان در هر دو نشانی منجر شود.
معاون وزیر ارتباطات در مورد مهاجرت دامنه تصریح کرد: در صورتی که دامنه قبلی کماکان در دسترس باشد، بایستی کاربران و موتورهای جست‌وجو از طریق هدایت دائم به صفحات معادل در دامنه جدید منتقل گردند. در صورت بروز تعلیق، ضروری است که از طریق کانال‌های رسمی اطلاع‌رسانی شده و لینک‌ها به‌روزرسانی شوند. تجربه ویرگول نشان داده است که جلب دوباره مخاطبان پس از تعلیق، امری پیچیده و مجزاست.
ابعاد فنی و حقوقی قطع دسترسی به دامنه
چیت‌ساز به لزوم بررسی در ابعاد حقوقی تعلیق دامنه‌ها تأکید کرد و افزود: برای مثال، دامنه io. ویرگول نزد شرکت GoDaddy ثبت شده و شرایط خدمات آن ممکن است محدودیت‌هایی مانند تعلیق یا قفل‌کردن دامنه به خاطر رعایت مقررات تحریمی داشته باشد. وی با تفکیک بین ثبت دامنه و دیگر خدمات اینترنتی در چارچوب تحریم‌های آمریکا، اظهار داشت که بند ۳۱ CFR ۵۶۰.۵۴۰ برای برخی از خدمات مرتبط با ارتباطات اینترنتی اخذ مجوز عمومی را ممکن می‌سازد، در حالی که خدمات میزبانی وب‌سایت‌های تجاری مستقر در ایران و همچنین خدمات ثبت دامنه برای دولت ایران یا اشخاص مشمول مسدودسازی دارایی از این مجوز مستثنا هستند. وی خاطرنشان کرد که تعلیق بر اساس قرارداد و توقیف دامنه به موجب حکم دادگاه دو دلیل حقوقی متفاوت دارند و سابقه‌ای از صدور حکم قضایی برای توقیف دامنه‌ها نیز موجود بوده است.
او در مورد شیوه‌های فنی شناسایی علت تعلیق دامنه‌ها نیز توضیحاتی ارائه داد: اطلاعات ثبت دامنه باید با پاسخ‌های سامانه نام دامنه (DNS) و نتایج تست دسترسی از شبکه‌های مختلف در داخل و خارج کشور مقایسه گردد. در لایه ثبت، وضعیت clientHold از سوی شرکت ثبت‌کننده و وضعیت serverHold از سوی مدیر ثبت دامنه اعمال می‌شود که این کدها مشخص می‌کند که تعلیق در چه سطحی صورت گرفته است.
نقشه راه پایدارسازی خدمات دیجیتال
چیت‌ساز در پایان به برنامه‌ریزی برای پایداری خدمات دیجیتال اشاره کرد که می‌تواند در سه بُعد کوتاه‌مدت (پایداری خدمات حیاتی)، میان‌مدت (تنوع تأمین‌کنندگان زیرساخت و خدمات) و بلندمدت (توسعه همکاری‌های منطقه‌ای) دنبال شود.
اینترنت
نظرات کاربران