به گزارش روز یکشنبه گروه علمی ایرنا از شورای عالی انقلاب فرهنگی، زهرا بهروزآذر در نشست رئیس دانشگاه آزاد اسلامی با مشاوران امور زنان و خانواده استان‌ها، با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت علمی و تخصصی زنان در توسعه کشور گفت: مشارکت اقتصادی زنان در کشور حدود ۱۴ درصد و این میزان در میان دانشگاهیان حدود ۳۵ درصد است که باید با برنامه‌ریزی و حمایت‌های هدفمند، مشارکت اقتصادی زنان دانشگاهی به حداقل ۵۰ درصد افزایش یابد.

بهروزآذر با قدردانی از بیژن رنجبر، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی، به دلیل اصلاح ساختار حوزه زنان و ایجاد پست‌های سازمانی مشاور امور زنان و خانواده در دانشگاه اظهار کرد: این اقدام، پس از سال‌ها، گامی ماندگار و جدی برای توسعه ظرفیت‌های زنان در کشور است.

وی همچنین با گرامیداشت شهید محمد مهدی طهرانچی رئیس فقید دانشگاه آزاد اسلامی، از خاطرات و همکاری‌های خود با وی در شورای عالی انقلاب فرهنگی یاد کرد و با قدردانی از رویکرد و مواضع رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در موضوع ارتقای عدالت جنسیتی، بر آمادگی معاونت امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری برای همراهی و حمایت از این مسیر تأکید کرد.

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم در زمینه پیشرفت کشور بیان کرد: باور دولت بر این است که برای رسیدن به قله‌های پیشرفت ایران به دو بال زنان و مردان نیاز داریم و این دو باید دوشادوش یکدیگر حرکت کنند تا پروازی موفق شکل بگیرد. این نگاه صرفاً ایده دولت چهاردهم نیست، بلکه ریشه در تمدن ایرانی و فرهنگ اسلامی دارد.

بهروزآذر با اشاره به اسناد تاریخی ایران باستان افزود: در الواح گلی تخت جمشید، اسنادی از حضور زنان در جایگاه سرپرستی مجموعه‌های بزرگ تولیدی، از جمله نساجی، وجود دارد؛ به‌گونه‌ای که برخی از این زنان مسئولیت اداره و تأمین جیره غذایی حدود ۴۰۰ نفر را برعهده داشتند. در همین اسناد، توجه به وضعیت زنان باردار و مادران شیرده نیز دیده می‌شود و برای آنان جیره غذایی بیشتری در نظر گرفته شده است.

وی ادامه داد: این شواهد نشان می‌دهد در تمدن ایرانی، دوگانه‌ای میان حضور اجتماعی و اقتصادی زنان و نقش مادری آنان وجود نداشته است. زندگی به معنای مادری، فعالیت اجتماعی و مشارکت اقتصادی در کنار یکدیگر بوده است.

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به الگوهای اسلامی زنان اظهار کرد: حضرت خدیجه (س) به‌عنوان نخستین کارآفرین جهان اسلام، سرمایه خود را در مسیر توسعه اسلام به کار گرفتند و حضرت فاطمه زهرا (س) نیز در کنار تعبد، ایمان و مسئولیت مادری، مدیریت باغ فدک را برعهده داشتند؛ بنابراین زن مسلمان، شخصیتی چندبعدی دارد و الگوی سوم زن ایرانی و مسلمان، موضوعی بیگانه یا تازه نیست، بلکه ریشه در پیشینه تمدنی و فرهنگی ما دارد.

بهروزآذر با تأکید بر نقش‌آفرینی زنان ایرانی در عرصه‌های مختلف اجتماعی، علمی و اقتصادی گفت: زنان در پیروزی انقلاب اسلامی، دوران دفاع مقدس و سال‌های سازندگی در عرصه‌های مختلف حضور مؤثر داشته‌اند و امروز نیز دانشمندان و متخصصان زن در حوزه علم و فناوری، محصولات دانش‌بنیانی تولید می‌کنند که در بخش‌های مختلف کشور مورد استفاده قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به نقش زنان در دوره‌های اخیر جنگ و بحران افزود: زنان در کنار مردان در حوزه‌های مختلف از جمله آموزش، بهداشت و درمان، بانکداری و فعالیت‌های اقتصادی حضور داشته‌اند. برای نمونه، در جریان حمله به برج مراقبت فرودگاه چابهار، مدیری که مسئولیت کنترل پرواز را برعهده داشت، یک زن بود. این نمونه‌ها نشان می‌دهد زنان امروز در جایگاه‌های تشریفاتی قرار ندارند و موقعیت‌هایی که به دست آورده‌اند، حاصل شایستگی و سرمایه‌گذاری علمی و تخصصی آنان است.

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با بیان اینکه بیش از ۶۰ درصد متقاضیان ورود به دانشگاه‌ها را زنان تشکیل می‌دهند و بیش از ۵۰ درصد کرسی‌های دانشگاهی و علمی در اختیار آنان است، تصریح کرد: زنان با پشتوانه تمدنی و سرمایه علمی که طی سال‌ها به دست آورده‌اند، امروز نقش‌آفرینی مؤثری در جامعه دارند.

ضرورت تبدیل ظرفیت علمی زنان به مشارکت اقتصادی

بهروزآذر با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: این دانشگاه با ایده راهبردی توسعه دسترسی شهروندان به بالاترین سطوح علمی تأسیس شده و یکی از تجربه‌های موفق ملی و بین‌المللی در این زمینه است. دانشگاه آزاد با اتکا به ظرفیت‌های مردمی و مدل اقتصادی خود توانسته ضمن صیانت از توسعه علم، شبکه گسترده‌ای از سرمایه‌های انسانی را در کشور شکل دهد.

وی افزود: دانشگاه‌ها نباید صرفاً به انتقال دانش و آموزش محدود شوند، بلکه باید در مسیر تبدیل شدن به دانشگاه نسل سوم و چهارم حرکت کنند؛ دانشگاهی که دانش را به فناوری، فناوری را به ارزش اقتصادی و نیروی انسانی را به محرک توسعه تبدیل می‌کند. نقش مشاوران و فعالان حوزه زنان در این مسیر بسیار مهم است.

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با طرح سه درخواست از مشاوران امور زنان و خانواده دانشگاه آزاد اسلامی، نخستین اولویت را توجه به زنان شاغل در مجموعه این دانشگاه دانست و گفت: باید مسائل صنفی، نیازهای مرتبط با ویژگی‌های زنانه و مادری و همچنین موضوعات مربوط به توسعه حرفه‌ای زنان مورد توجه قرار گیرد.

بهروزآذر ادامه داد: در دانشگاه با گروه‌های مختلفی از زنان از جمله دانشجویان، اعضای هیئت علمی و پژوهشگران مواجه هستیم که در حوزه‌های علمی، فناوری و شرکت‌های دانش‌بنیان فعالیت می‌کنند و باید زمینه افزایش تعداد و مشارکت اقتصادی آنان فراهم شود.

وی با اشاره به اینکه مشارکت اقتصادی زنان در کشور حدود ۱۴ درصد و در میان دانشگاهیان حدود ۳۵ درصد است، تأکید کرد: این میزان دست‌کم در میان دانشگاهیان باید به ۵۰ درصد برسد. افرادی که وارد دانشگاه می‌شوند، چه از نظر فردی و چه از نظر سرمایه‌گذاری دولت، سرمایه‌های ارزشمند کشور هستند و اگر نتوانند وارد فرایندهای اقتصادی، مشارکت در حکمرانی و حل مسائل اجتماعی شوند، در واقع این سرمایه‌ها هدر می‌روند.

بهروزآذر از مشاوران امور زنان و خانواده خواست بانک اطلاعات زنان متخصص را در مجموعه‌های دانشگاهی ایجاد کنند و زمینه رشد و ارتقای حرفه‌ای آنان را فراهم آورند.
وی با تأکید بر ضرورت طراحی فرصت‌های مطالعاتی، برنامه‌های منتورینگ و کوچینگ برای زنان افزود: باید مسیرهای رشد حرفه‌ای و تخصصی زنان را تسهیل کنیم تا بتوانند ظرفیت‌های علمی خود را در عرصه‌های مختلف به کار بگیرند.

لزوم حمایت از زنان برای جمع میان مادری و فعالیت علمی

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به ضرورت توجه به شرایط مادری زنان بیان کرد: زنان در یک دوره طلایی از زندگی امکان مادری دارند و این دوره با دوران اشتغال و توسعه علمی آنان هم‌زمان است؛ بنابراین باید شرایطی فراهم شود که زنان مجبور نباشند میان مادری و خدمت علمی و حرفه‌ای خود یکی را انتخاب کنند.

وی با قدردانی از دانشگاه آزاد اسلامی برای فراهم کردن ظرفیت‌های شغلی منعطف برای زنان گفت: از رئیس دانشگاه و همکاران ایشان بابت فراهم کردن شرایطی مانند ساعت کاری شناور برای زنان دارای فرزند زیر ۶ سال قدردانی می‌کنیم. با این حال، لازم است مشاوران امور زنان و خانواده نیازهایی را که در ارتباط مستقیم با جامعه زنان شناسایی می‌کنند، مطرح کنند تا برای آنها راهکارهای مناسب طراحی شود و در صورت امکان، این تجربه‌ها در سطح ملی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

شناسایی ظرفیت‌های بومی استان‌ها برای ارتقای جایگاه زنان

بهروزآذر دومین درخواست خود از مشاوران امور زنان و خانواده را شناسایی ظرفیت‌های علمی، اقتصادی و اجتماعی هر استان و منطقه عنوان کرد و گفت: مشاوران به واسطه شبکه گسترده علمی و ارتباطی خود می‌توانند کمک کنند تا ظرفیت‌های هر شهرستان و استان شناسایی شود و جایگاه زنان در این ظرفیت‌ها مورد بررسی قرار گیرد.

وی با اشاره به شناسایی حدود ۱۱ گروه از زنان در برنامه‌های این معاونت افزود: زنان خانه‌دار، زنان شاغل، زنان بازنشسته، دختران جوان، زنان فارغ‌التحصیل دانشگاهی، صاحبان کسب‌وکارهای خانگی، زنان کارآفرین، زنان بزه‌دیده، زنان دارای معلولیت و زنانی که فرزند دارای معلولیت دارند، هر کدام مسائل، نیازها و شرایط خاص خود را دارند و برای حمایت از آنها باید راهکارهای متناسب طراحی شود.

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده ادامه داد: ظرفیت‌های مناطق مختلف کشور یکسان نیست؛ در یک منطقه ممکن است ظرفیت کشاورزی و توسعه صنایع غذایی وجود داشته باشد و در منطقه‌ای دیگر، صنایع خلاق، گردشگری و بوم‌گردی یا صنایع مرتبط با کارخانه‌های صنعتی ظرفیت اصلی اقتصادی را تشکیل دهند. باید این ظرفیت‌ها شناسایی و زمینه مشارکت زنان در آنها فراهم شود.

وی با اشاره به برنامه‌های دولت برای اتصال مجموعه‌های کوچک به مجموعه‌های بزرگ اقتصادی اظهار کرد: در دولت مدل‌های مختلفی برای ایجاد این پیوندها دنبال می‌شود و ظرفیت تعاونی‌ها نیز در حال فعال‌تر شدن است. هدف این است که ظرفیت زنان تحصیل‌کرده کشور که بیش از ۶۰ درصد جامعه دانشگاهی را تشکیل می‌دهند، به‌درستی مورد استفاده قرار گیرد.

بهروزآذر از مشاوران خواست در هسته‌های فکری تشکیل‌شده در دانشگاه آزاد اسلامی، برای شناسایی این ظرفیت‌ها و طراحی برنامه‌های ویژه زنان در هر استان نقش فعال‌تری ایفا کنند.

دانشگاه‌ها برای مسائل اجتماعی زنان نسخه‌های بومی ارائه کنند

معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده با اشاره به ضرورت شناخت دقیق مسائل اجتماعی زنان تصریح کرد: ما در برخی موضوعات اجتماعی زنان، از جمله خشونت علیه آنان، شناخت کافی و دقیقی از نیازها و شرایط مناطق مختلف نداریم و گاهی برای سراسر کشور نسخه‌های یکسان ارائه می‌کنیم؛ در حالی که مسائل و اقتضائات مناطق متفاوت است.

وی با اشاره به موضوع خانه‌های امن افزود: وجود خانه‌های امن ضروری است تا زنانی که در معرض خشونت قرار می‌گیرند، بدانند به کجا مراجعه کنند و چگونه می‌توانند با کمترین آسیب، ضمن حفظ کرامت خود و پایداری خانواده، حمایت دریافت کنند. با این حال، در برخی مناطق با وجود بالا بودن میزان خشونت، تمایل زنان برای حضور در خانه‌های امن پایین است؛ چراکه برخی از آنان نمی‌خواهند خانه خود را ترک کنند و ترجیح می‌دهند در همان محیط زندگی بمانند، اما برای کاهش آزار همسر نسبت به خود یا فرزندانشان کمک دریافت کنند.

بهروزآذر تأکید کرد: دانشگاه‌ها باید با شناخت ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی هر منطقه، برای چنین مسائلی راهکارهای متناسب ارائه دهند. در دانشکده‌های دانشگاه آزاد اسلامی جامعه‌شناسان و حقوقدانان متخصص بسیاری حضور دارند و لازم است پایان‌نامه‌ها و پژوهش‌های دانشگاهی به سمت بررسی این مسائل هدایت شوند.

وی ادامه داد: از دانشگاه‌ها انتظار داریم با انجام مطالعات موردی و ارائه راهکارهای متناسب با شرایط هر منطقه، به ما کمک کنند تا برای کاهش آسیب‌های اجتماعی زنان، نسخه‌های مشخص و قابل اجرا داشته باشیم. امروز به‌جای نسخه‌های بزرگ و یکسان برای کل کشور، به راهکارهای متناسب با ویژگی‌های هر منطقه و مداخلات مؤثر نیاز داریم تا بتوانیم آثار آنها را در جامعه مشاهده کنیم.