به گزارش ال‌پائیس، نگرانی درباره مدت زمانی که نسل جوان با تلفن همراه سپری می‌کند، اکنون به افراد متعلق به نسل بیبی‌بومرها، متولدین سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۵، نیز گسترش یافته است.

بر اساس گزارشی از شورای عالی تحقیقات علمی اسپانیا، دسترسی به اینترنت و استفاده مکرر از آن در میان افراد ۶۵ تا ۷۴ ساله این کشور فراگیر شده و در سال ۲۰۲۵ به ۹۶.۳ درصد رسیده است. با این حال، نگرانی اصلی افزایش وابستگی بیش از حد برخی از این افراد به دستگاه‌های دیجیتال است.

این پدیده با عنوان «اسکرین‌ایجرز» (Screenagers) شناخته می‌شود؛ اصطلاحی که برای افراد بالای ۶۵ سال وابسته به صفحه‌نمایش به کار می‌رود.

یکی از نگرانی‌های مهم درباره این گروه، آسیب‌پذیری بیشتر در برابر تصاویر جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی، اخبار نادرست و کلاهبرداری‌های اینترنتی است.

ماریا گیخون، نویسنده کتابی درباره کاهش وابستگی به تلفن همراه، توضیح می‌دهد که الگوریتم شبکه‌های اجتماعی محتوایی را بیشتر به کاربران پیشنهاد می‌کند که روی آن مکث می‌کنند، ذخیره می‌کنند یا برای دیگران می‌فرستند. در نتیجه، افراد ممکن است به‌سرعت در فضایی قرار بگیرند که دیدگاه‌های سیاسی، اعتقادی و مذهبی آن‌ها را تقویت می‌کند و محتوای مخالف را بیشتر به شکل اخبار نادرست به آن‌ها نشان می‌دهد. این روند می‌تواند به قطبی‌شدن بیشتر دیدگاه‌ها منجر شود.

به گفته گیخون، برخی سالمندان محیط شبکه‌های اجتماعی را فضایی امن تصور می‌کنند؛ زیرا فرزندان و نوه‌هایشان نیز در همین شبکه‌ها حضور دارند و آن‌ها معمولاً تصور می‌کنند فقط در حال تماشای فیلم و تصاویر هستند. همین احساس امنیت ممکن است باعث شود در برابر پیام‌های مشکوکی که اطلاعات شخصی آن‌ها را درخواست می‌کنند، احتیاط کمتری داشته باشند.

هوش مصنوعی و تصاویر جعلی

یکی دیگر از موضوعاتی که در این گزارش به آن پرداخته شده، استفاده سالمندان از تصاویر و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی است. برخی از آن‌ها تصاویر تبریک تولد یا مناسبت‌های مختلف را که با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند، از طریق واتس‌اپ برای اعضای خانواده ارسال می‌کنند.

ماریا کِوِدو، مدیر بخش درمان کلینیک RECAL، معتقد است نباید این رفتارها را صرفاً نشانه‌ای از ناآگاهی یا وابستگی دانست. به گفته او، پشت بسیاری از این فعالیت‌ها ممکن است نیازهای عاطفی واقعی وجود داشته باشد؛ از جمله تمایل به نزدیک‌ماندن به نسل جوان‌تر خانواده، مشارکت در زندگی آن‌ها و داشتن موضوعی برای گفت‌وگو.

او توصیه می‌کند اعضای خانواده به جای تمسخر یا سرزنش سالمندان به دلیل ارسال تصاویر و ویدئوها، با آن‌ها برخوردی همراه با درک و احترام داشته باشند؛ زیرا چنین واکنش‌هایی ممکن است احساس طردشدن و حالت تدافعی در آن‌ها ایجاد کند.

وقتی تلفن همراه جای زندگی واقعی را می‌گیرد

کِوِدو هشدار می‌دهد مشکل زمانی آغاز می‌شود که تلفن همراه دیگر پنجره‌ای به جهان نباشد، بلکه به تمام جهان فرد تبدیل شود.

به گفته او، استفاده بیش از حد از تلفن همراه می‌تواند فعالیت‌های مهم برای سلامت دوران سالمندی، از جمله ارتباطات حضوری، ورزش، مطالعه، سرگرمی‌ها و استراحت را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین ممکن است انزوا را افزایش دهد، برنامه خواب را مختل کند و احساس اضطراب و بی‌قراری را تشدید کند.

او تأکید می‌کند هدف نباید محروم‌کردن سالمندان از تلفن همراه باشد، بلکه باید کمک کرد زندگی واقعی آن‌ها تحت‌تأثیر زندگی دیجیتال قرار نگیرد.

در همین حال، شرکت‌های فناوری نیز با توجه به گسترش این بازار، محصولات بیشتری متناسب با نیازهای سالمندان عرضه می‌کنند؛ از جمله هدفون‌هایی که عملکرد سمعک نیز دارند و ساعت‌های هوشمندی که امکان انجام نوار قلب را فراهم می‌کنند.

این گزارش در نهایت بر ضرورت استفاده آگاهانه و سالم از فناوری تأکید می‌کند. شبکه‌های اجتماعی می‌توانند ابزاری ارزشمند برای حفظ ارتباطات خانوادگی و مقابله با تنهایی باشند، به شرط آنکه جایگزین ارتباط انسانی و زندگی واقعی نشوند.

منبع :ال‌پائیس (EL PAÍ