به گزارش ایسنا، داستان از زمانی آغاز شد که بررسی‌های انجام شده بر روی آمار سوخت‌گیری در ۱۶ روز اول شهریورماه ۱۴۰۵ نشان داد که ۴۱ درصد از بنزین مصرفی کشور از طریق کارت‌های اضطراری موجود در جایگاه‌ها تامین شده است. این بحران، همراه با افزایش استفاده از این کارت‌ها در برخی مناطق مرزی و توزیع حجم قابل توجهی از بنزین به این روش، موجب شد که طرح محدودسازی کارت‌های اضطراری و انتقال سهمیه به کارت‌های سوخت شخصی اجرا شود.

طبق آمار اعلام شده در این بازه زمانی، مصرف روزانه متوسط بنزین در کشور به ۱۴۴ میلیون لیتر رسید که ۵۹ درصد آن با استفاده از کارت سوخت شخصی و ۴۱ درصد با کارت اضطراری جایگاه‌ها تامین شده است. به همین دلیل، از ابتدای آبان‌ماه، بهره‌برداری از کارت اضطراری در برخی استان‌ها محدود شده و به طور همزمان، ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم، به ازای هر لیتر ۱۰ هزار تومان، به سهمیه کارت سوخت شخصی خودروها اختصاص یافت. بنابراین در این استان‌ها، علاوه بر ۶۰ لیتر بنزین با قیمت ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر با نرخ ۳۰۰۰ تومان، این امکان نیز فراهم شد که ۵۰ لیتر بنزین با نرخ سوم مورد استفاده قرار گیرد.

محدودیت‌های کارت‌های جایگاه به ۱۱ استان گسترش یافت

 

مسئولان دلیل افزایش استفاده از کارت‌های اضطراری در نقاط مرزی و توزیع قابل توجه بنزین به این شیوه را به‌عنوان عواملی دانسته‌اند که مصرف را افزایش داده و صف‌های طولانی در جایگاه‌ها را به وجود آورده است. بنابراین، کاهش استفاده از کارت‌های جایگاه، مدیریت مصرف، جلوگیری از عرضه خارج از شبکه و مبارزه با قاچاق سوخت از جمله اهداف اساسی این طرح معرفی شده‌اند.

علیرغم اهداف اعلام‌شده برای این طرح، محدود شدن دسترسی به کارت‌های اضطراری جایگاه‌ها، به ویژه برای مسافرانی که سفرهای بین‌شهری و طولانی انجام می‌دهند، نگرانی‌هایی را به وجود آورده است. یکی از سؤالات مهم این است که اگر راننده‌ای در مسیر کارت سوخت خود را گم کند، یا کارت آسیب ببیند، یا به هر دلیلی نتواند از آن استفاده کند، چگونه باید سوخت مورد نیاز را تامین کند؟ آیا در چنین حالتی امکان بهره‌گیری از کارت اضطراری وجود دارد، یا راننده باید تا دریافت کارت المثنی منتظر بماند؟ همچنین اگر سهمیه کارت سوخت شخصی یک خودرو در طول سفر به پایان برسد، آیا راننده اجازه سوخت‌گیری با کارت اضطراری را دارد؟ آیا محدودیت‌های اعمال‌شده برای کارت‌های جایگاه شامل خودروهای غیربومی و مسافرانی که از استان‌های مشمول تردد می‌کنند نیز است؟

این سؤالات در شرایطی مطرح می‌شود که سفرهای بین‌استانی همواره ممکن است با رخدادهای غیرمنتظره همراه باشد و نمی‌توان تمامی نیازهای سوختی رانندگان را صرفاً بر اساس پیش‌بینی‌های قبل از سفر مدیریت کرد.

در این راستا، اسماعیل سقاب اصفهانی - معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان بهینه‌سازی و مدیریت انرژی - اخیراً در یک مصاحبه تصویری به امکان استفاده از سهمیه شخصی در سفرهای بین‌استانی اشاره کرده و گفته بود که سهمیه اول بنزین تا سه ماه قابلیت ذخیره‌سازی دارد، و بنابراین شهروندان پیش از سفر می‌توانند برای میزان سوخت مورد نیاز برنامه‌ریزی کنند. رانندگان قادرند با سهمیه موجود در کارت شخصی خود به استان‌های دیگر، از جمله مناطق جنوبی کشور یا مشهد، سفر کنند و در طول مسیر از همان کارت برای سوخت‌گیری استفاده نمایند.

وی همچنین به محدودیت کارت‌های جایگاه در تعدادی از استان‌های مرزی اشاره کرده و از شهروندان خواست که پیش از سفر، فاصله و مقدار سوخت مورد نیاز خود را در نظر بگیرند. به این ترتیب، رانندگان باید برای سوخت‌گیری در خلال سفر برنامه خاصی داشته باشند و امکان تغییر مسیر و اضافه کردن مقاصد جدید بدون در نظر گرفتن میزان سوخت در دسترس، ممکن است موجب بروز محدودیت شود.

معاون رئیس‌جمهور همچنین با اشاره به وضعیت تأمین سوخت در کشور، ادامه روند گذشته در عرضه بنزین را با توجه به محدودیت‌های موجود غیرممکن دانسته و افزود که تداوم این وضعیت ممکن است به اختلال در روند سوخت‌رسانی به برخی جایگاه‌ها و حتی کمبود بنزین در برخی شهرها به مدت چند روز منجر شود.

این اظهارات در کنار محدودیت‌های کارت‌های اضطراری، ضرورت شفاف‌سازی در مورد نحوه تأمین سوخت در شرایط اضطراری را بیشتر می‌کند؛ زیرا شهروندان علاوه بر آگاهی از میزان سهمیه و نرخ‌های جدید به اطلاعاتی در مورد راهکارهای جایگزین در صورت بروز مشکل با کارت سوخت شخصی نیاز دارند.

آیا محدودیت‌های کارت جایگاه‌ها به کاهش مصرف منجر شد؟

از طرف دیگر، بررسی نتایج اولیه اجرای طرح نشان‌دهنده کاهش مصرف بنزین است، چنانکه طبق آمار اعلام‌شده، در ۱۰ روز ابتدایی آبان‌ماه سال جاری، مصرف بنزین در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۱.۲ درصد کاهش یافته است. این کاهش ممکن است تحت تأثیر تدابیر مدیریت مصرف در بخش‌های قیمتی و غیرقیمتی قرار داشته باشد. به‌علاوه، استان کرمان که اولین استان اجرایی این طرح بود، در مردادماه شاهد کاهش ۱۳ درصدی مصرف بنزین و رشد مصرف سی‌ان‌جی بوده و کاهش صفوف در جایگاه‌های عرضه بنزین نیز از نتایج اولیه اجرای طرح در آن استان گزارش شده است.

مسئولان همچنین اعلام کرده‌اند که اجرای طرح جمع‌آوری کارت‌های جایگاه‌ها وفق قانون بودجه از سال ۱۴۰۳ با هدف کاهش استفاده از کارت جایگاه به پنج درصد و افزایش استفاده از کارت سوخت شخصی دنبال شده و تا کنون صرفه‌جویی‌ای معادل ۱۳ هزار میلیارد تومان به دنبال داشته و به دستور رئیس‌جمهوری، این منابع برای بهبود معیشت مردم، از جمله افزایش اعتبار کالابرگ، تخصیص خواهد یافت.

ابهاماتی که هنوز پیش‌روی رانندگان است

در این راستا، روابط عمومی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی اخیراً در پاسخ به سؤالات ایسنا اعلام کرده است که در مناطق مشخص شده از ۱۱ استان که بهره‌برداری از کارت اضطراری جایگاه با محدودیت مواجه شده، تدابیر لازم برای تأمین و توزیع کارت‌های سوخت اضطراری در جایگاه‌های منتخب پیش‌بینی شده تا شهروندان در صورت نیاز بتوانند از این کارت‌ها استفاده نمایند.

این شرکت همچنین با اشاره به اجرای طرح انتقال سهمیه سوخت از کارت آزاد جایگاه‌ها به کارت شخصی در خراسان رضوی بیان کرد که این طرح با پیش‌بینی تمهیدات خاص و استقرار کارت‌های اضطراری در مسیرهای منتهی به مشهد مقدس اجرا شده است تا هیچ خودرویی در جاده‌ها و جایگاه‌های سوخت بدون بنزین نماند.

علی‌رغم این پاسخ‌ها، با اینکه تأکید شده است که کارت‌های اضطراری برای مواقع ضروری پیش‌بینی شده‌اند، اما هنوز جزئیات دقیقی در مورد نحوه دسترسی رانندگان به این کارت‌ها در صورت مفقودی یا آسیب دیدن کارت سوخت شخصی، شرایط استفاده از کارت اضطراری پس از اتمام سهمیه در سفرهای طولانی و همچنین میزان دسترسی به این کارت‌ها در جایگاه‌های مختلف ارائه نشده است. لازم است که در آینده دیدگاه مسئولان مربوطه در این خصوص مشخص شود و دغدغه‌های مصرف‌کنندگان در این زمینه تا چه حد حل خواهد شد.

انتهای پیام