این افراد حتی هزینه‌های لازم را پرداخت نمودند، اما بعد از گذر از مرز گمرک، موفق به تکمیل فرآیند رجیستری نشدند. به همین خاطر، گوشی‌هایی که مراحل ثبت گمرکی آن‌ها به پایان رسیده بود، در مرحله فعال‌سازی متوقف ماندند. پیگیری‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که دلیل این مشکل، وجود محدودیت‌هایی در سامانه رجیستری بوده که مانع از اتصال این گوشی‌ها به شبکه تلفن همراه و برقراری آنتن شده است.

بنابراین، تعدادی از مسافران، علی‌رغم اینکه گوشی‌های خود را ثبت کرده و هزینه‌های مرتبط را پرداخت کرده‌اند، هنوز قادر به استفاده از آن‌ها در شبکه تلفن همراه نیستند. این وضعیت به وضوح ناهماهنگی موجود میان فرآیند اجرایی گمرک و مراحل نهایی رجیستری را نشان می‌دهد.

سرنوشت رجیستری آیفون ۱۸ پس از ثبت در گمرک

با وجود ممنوع بودن ثبت آیفون ۱۸ به عنوان کالای مسافری، روند ثبت گمرکی این گوشی‌ها به مدت معینی ادامه یافت. در نتیجه، برخی مسافران اطلاعات گوشی خود را در گمرک ثبت کرده و هزینه‌های مربوطه را پرداخت نمودند، اما بعداً نتوانستند فرآیند رجیستری آیفون ۱۸ را به پایان برسانند. نکته اصلی این است که انجام تشریفات گمرکی برای این افراد موجب فعال‌سازی گوشی‌هایشان در شبکه تلفن همراه نشد و اکنون باید مشخص شود چرا این دو مرحله به خوبی هماهنگ نشده بودند.

یکی از سوالات کلیدی در این زمینه مربوط به نحوه عملکرد گمرک بعد از دریافت محدودیت‌های اعلام‌شده از سوی وزارت صمت، سیاست‌گذار اصلی این حوزه می‌باشد. طبق اطلاعات موجود، این محدودیت از تاریخ ۲۰ مهرماه به گمرک ابلاغ گردید.

انتظار می‌رفت که پس از ابلاغ این محدودیت، دستگاه‌های مسئول هر چه سریع‌تر فرآیندهای اجرایی خود را هماهنگ نمایند تا اطلاعات گوشی‌هایی که امکان رجیستری نهایی برای آن‌ها وجود ندارد، در مرحله گمرک پذیرفته نشود و همچنین هزینه‌ای بابت ثبت این گوشی‌ها از مسافران اخذ نگردد. ادامه ثبت گمرکی پس از این تاریخ، این سوال را مطرح می‌سازد که چگونه این محدودیت در مراحل مختلف به اجرا درآمده و چرا اثر آن قبل از دریافت هزینه از مسافر مشخص نشده است.

تجربه پیشین و هشدارهای رسانه‌ای

این نخستین باری نیست که محدودیت در واردات یا ثبت یک مدل خاص از آیفون، ضرورت هماهنگی میان ارگان‌های مسئول را به تصویر می‌کشد. در سال ۱۴۰۱ نیز در زمان ممنوعیت واردات آیفون ۱۴، موضوع رجیستری مسافری آن مطرح بود. آن تجربه نشان می‌داد که اگر بخش‌های مرتبط با ثبت گمرکی و مراحل نهایی رجیستری به‌طور همزمان و هماهنگ عمل نکنند، ممکن است یک فرد مجاز به انجام مراحل اولیه باشد اما در نهایت قادر به فعال‌سازی گوشی خود نشود.

با وجود چنین سوابقی، پرونده آیفون ۱۸ بار دیگر فاصله میان پذیرش گوشی در گمرک و امکان ثبت نهایی آن را به چالش کشیده است. در همین بستر، رسانه‌ها بارها نسبت به لزوم ایجاد هماهنگی کامل میان ارگان‌های اجرایی هشدار داده و به رعایت حقوق مردم تأکید کرده بودند. با این حال، ثبت گمرکی آیفون ۱۸ برای مدتی پس از ابلاغ محدودیت همچنان ادامه داشت و فرایند نهایی، یعنی سامانه همتا در مرحله فعال‌سازی متوقف شد.

پرسش‌های بی‌پاسخ درباره ثبت و اطلاع‌رسانی

اکنون ضروری است نکته‌ایی روشن شود که چرا پس از اطلاع‌رسانی مربوط به محدودیت، ثبت گمرکی آیفون ۱۸ همچنان ادامه داشت و در این مدت، مسافران چه اطلاعاتی درباره امکان یا عدم امکان رجیستری نهایی دریافت کردند. پرسش دیگر این است که هر کدام از ارگان‌های دخیل در ثبت گمرکی، اعمال محدودیت و مراحل رجیستری چه نقشی در ایجاد این ناهماهنگی داشتند.

علاوه بر بررسی اقدامات هر ارگان، وضعیت پرونده‌های ثبت‌شده در این بازه نیز باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد. لازم است تا اعتبار سفر و مسافر بودن واقعی افراد، به همراه صحت تشریفات گمرکی انجام‌شده، مورد ارزیابی قرار گیرد تا بتوان پرونده‌های مربوط به مسافران واقعی و مواردی که ممکن است از روند مسافری سوءاستفاده کرده باشند را از یکدیگر ج جداسازی کرد. بدون انجام این بررسی‌ها، تعیین این که چند درصد از گوشی‌های ثبت‌شده به مسافران واقعی تعلق دارد و چند پرونده می‌تواند ماهیت متفاوتی داشته باشد، امکان‌پذیر نخواهد بود.

اپل آیفون 18