دکتر احمد نجاتیان در مصاحبه‌ای با ایسنا، به ضرورت فراهم‌آوری خدمات پرستاری در منزل پرداخت و گفت: روند تحولات بهداشتی در سطح جهانی و به‌ویژه ایران حکایت از آن دارد که باید خدمات مراقبتی و درمانی را از مدار بیمارستان‌ها به سوی منزل هدایت کنیم؛ چرا که جامعه به سمت سالمندی پیش می‌رود و همچنین با تغییرات در نوع بیماری‌ها مواجه هستیم. در حال حاضر بخش عمده‌ای از بیماری‌ها، در زمره اختلالاتی قرار دارند که نیازمند مراقبت‌های درازمدت هستند. ارائه مراقبت‌ها در بیمارستان‌ها در این شرایط دیگر منطقی و اقتصادی نیست.

او تاکید کرد که بستری شدن در بیمارستان برای درمان در مراحل حاد بیماری امری غیرقابل انکار است و گفت: در مواقع حاد بیماری، بیمار به تجهیزات و خدمات ویژه درمانی نیاز دارد؛ به همین خاطر بیمارستان به عنوان مکان مناسبی برای دریافت خدمات درمانی تلقی می‌شود. اما پس از گذشت از مراحل حاد بیماری، ادامه بستری در بیمارستان‌ها می‌تواند عوارضی خاص و پیامدهایی را به دنبال داشته باشد.

عواقب بستری طولانی‌مدت در بیمارستان‌ها

رئیس کل سازمان نظام پرستاری افزود: بستری شدن طولانی در بیمارستان‌ها می‌تواند به افزایش عفونت‌های بیمارستانی و بروز عوارضی همچون زخم بستر منجر شود. عواقب بستری طولانی‌مدت تنها به زخم بستر ختم نمی‌شود، بلکه ارائه خدمات بیمارستانی نیز هزینه‌های بالایی را به دنبال دارد. از این رو، ضرورت انتقال خدمات مراقبتی به منزل در بازه‌های زمانی مشخص احساس می‌شود.

تجارب جهانی در خدمات پرستاری در منزل

او در مورد تجربیات بین‌المللی در زمینه ارائه خدمات در منزل اظهار داشت: شواهد موجود در سطح جهانی نشان‌دهنده این است که خدمات مراقبت در منزل، ایمن، آسان و مقرون به صرفه هستند. تحقیقات داخلی نیز به طور مشابه نشان می‌دهند که خدمات پرستاری در منزل دسترسی، قیمت مناسب و ایمنی بالایی دارند.

۱۷۰۰ مرکز پرستاری در منزل

چالش‌های حکمرانی سلامت؛ مانع اصلی دسترسی روزافزون مردم به این خدمات

نجاتیان با اشاره به فعالیت ۱۷۰۰ مرکز پرستاری در منزل در ایران بیان کرد: در حال حاضر، ما هیچ مشکلی در زمینه زیرساخت‌های خدمات پرستاری در منزل نداریم؛ زیرا نه تنها از آیین‌نامه‌های مصوب مربوط به ارائه خدمات پرستاری بهره‌مند هستیم، بلکه تعداد مراکز پرستاری در منزل نیز کافی است. اما مشکل اساسی در عدم دسترسی مردم به این خدمات، به حکمرانی سلامت و سیاست‌گذاری‌های کلان بازمی‌گردد.

دسترسی افراد ثروتمند به خدمات پرستاری در منزل!

رئیس کل سازمان نظام پرستاری اظهار کرد: متاسفانه در سیاست‌گذاری‌های کلان حوزه سلامت و توزیع منابع بیمه‌ای، به اهمیت مراقبت در منزل توجهی نشده است. این خدمات هنوز تحت پوشش بیمه قرار ندارند و به همین دلیل، افرادی که می‌توانند از خدمات پرستاری استفاده کنند، معمولاً از اقشاری هستند که از نظر مالی توان پرداخت هزینه‌های آزاد این خدمات را دارند.

پوشش بیمه‌ای ۹۰ درصد از خدمات بیمارستانی

کاهش پوشش بیمه‌ای برای خدمات پرستاری در منزل

نجاتیان در خصوص پوشش بیمه‌ای خدمات بیمارستانی تصریح کرد: اگرچه افرادی که مایل به دریافت خدمات پرستاری در منزل هستند، باید تمام هزینه‌ها را شخصا پرداخت کنند، اما پوشش بیمه‌ای خدمات بیمارستانی به میزان ۹۰ درصد است. شایان ذکر است که پوشش بیمه‌ای برای خدمات بیمارستانی، بدون توجه به طولانی یا گران بودن، در دسترس است، در حالی که خدمات پرستاری در منزل از چنین حمایتی بی‌بهره‌اند.

تشکیل کارگروه به منظور توسعه خدمات پرستاری در منزل

رئیس کل سازمان نظام پرستاری از اقداماتی برای توسعه خدمات پرستاری در منزل خبر داد و گفت: معاونت پرستاری وزارت بهداشت، کارگروهی ملی به‌منظور گسترش مراقبت‌های پرستاری در منزل راه‌اندازی کرده است. به نظر می‌رسد که ما باید در زمینه‌هایی خاص مانند واقعی‌سازی تعرفه‌ها که دولت آن را تصویب می‌کند، تلاش کنیم.

تعرفه‌های پایین خدمات در منزل و احتمال تخلف‌گری

او نسبت به پایین بودن تعرفه‌های فعلی ابراز نگرانی کرد و گفت: تعرفه‌های پرستاری در حال حاضر بسیار پایین است و امکان رعایت آن وجود ندارد. خدمات مراقبت در منزل بایستی با قیمت مناسب‌تری ارائه شود؛ طوری که نه تنها به گیرندگان خدمت آسیبی نرساند، بلکه برای مراکز و ارائه‌دهندگان این خدمات نیز صرفه اقتصادی داشته باشد تا بتوانند تعرفه‌ها را رعایت کنند.

نگرانی از بروز خدمات القایی

نجاتیان با خطاب به موضوع پوشش بیمه‌ای به عنوان یکی دیگر از چالش‌های اصلی خدمات پرستاری در منزل، توضیح داد: سازمان نظام پرستاری در حال مکاتبه و مذاکره با شورای عالی بیمه درباره پوشش بیمه‌ای این خدمات است. همچنین درخواست کرده‌ایم که وزارت رفاه پوشش بیمه‌ای خدمات پرستاری در منزل را به تصویب برساند؛ اگرچه وزارت رفاه در مجموع با این پوشش موافق است، اما نگرانی‌هایی درباره بروز خدمات القایی در این زمینه وجود دارد. به دلیل نظارت کم بر خدمات پرستاری در منزل، احتمال بروز خدمات القایی یک نگرانی جدی به شمار می‌رود.

کمبود نظارت مؤثر بر خدمات پرستاری در منزل

رئیس کل سازمان نظام پرستاری بیان کرد: متاسفانه نظارت مؤثری بر خدمات پرستاری در منزل وجود ندارد. علاوه بر این، موسسات غیردولتی و غیرمرتبط به ارائه خدمات پرستاری نیز در این حوزه فعالیت می‌کنند و متاسفانه شاهد فعالیت افرادی هستیم که عنوان پرستار دارند، اما در واقع پرستار نیستند و به خانه‌های مردم مراجعه می‌کنند.

برون‌سپاری امور نظارتی در ارائه خدمات منزل

نجاتیان به ضرورت تجدید نظر وزارت بهداشت در مدیریت نظارت‌ها اشاره کرد و گفت: وزارت بهداشت می‌تواند نظارت بر خدمات پرستاری در منزل را به بیرون سپرد، چرا که با ساختار فعلی در دانشگاه‌ها نمی‌تواند به طور مؤثر بر تعداد موسسات فعال در این حوزه نظارت کند. با گسترش خدمات در منزل، تعداد کارکنان باید نیز به همان میزان افزایش یابد؛ اما در حال حاضر وزارت بهداشت از این میزان نیرو بی‌بهره است.

او ادامه داد: ما در سازمان نظام پرستاری آمادگی خود را برای همکاری با وزارت بهداشت در این زمینه اعلام کرده‌ایم و در انتظار پاسخ این وزارتخانه هستیم. بر اساس ظرفیت‌های سازمان نظام پرستاری و همچنین انجمن‌های تخصصی مراقبت در منزل، می‌توانیم ظرفیت‌های نظارتی و خودنظارتی مؤثری در حوزه خدمات پرستاری در منزل ایجاد کنیم.

بررسی ملاحظات بیمه‌ها درباره پوشش خدمات پرستاری در منزل

رئیس کل سازمان نظام پرستاری در خصوص نقطه‌نظر بیمه‌ها درباره پوشش خدمات پرستاری در منزل اضافه کرد: بیمه‌ها با ملاحظات زیادی به این حوزه وارد می‌شوند. قرار است خدمات پرستاری در منزل برای بیماری مشخصی تنها در سطح شهر تهران به صورت آزمایشی تحت پوشش بیمه قرار گیرد. اگر قرار است خدمات پرستاری در منزل تحت پوشش بیمه قرار گیرند، باید تعداد بیشتری از بیماری‌ها را شامل شود و به شکلی ملی اجرایی گردد؛ زیرا ارائه پوشش بیمه‌ای فقط برای بیماری‌ها در تهران به تنهایی پاسخگو نیست.

نگرانی‌های بیمه‌ها از افزایش هزینه‌ها

او ضمن بیان نگرانی بیمه‌ها درباره پوشش بیمه‌ای خدمات توضیح داد: بیمه‌ها نسبت به این‌که هزینه‌های جدیدی به هزینه‌های قبلی آن‌ها افزوده شود، نگران هستند. این نگرانی تا حدی موجه است، اما ما اعتقاد داریم که ایجاد یک نظام نظارتی مناسب و کارآمد نه تنها هزینه‌ها را افزایش نمی‌دهد، بلکه می‌تواند به کاهش هزینه‌ها نیز منجر شود. چرا که هدف اصلی خدمات پرستاری در منزل، کاهش هزینه‌ها و افزایش دسترسی مردم به خدمات بهداشتی می‌باشد.

نجاتیان افزود: هرچند بیمه‌ها به دلیل این نگرانی‌ها با احتیاط پیش می‌روند، اما ما معتقدیم که امکان گسترش طرح پایلوت پوشش بیمه‌ای خدمات پرستاری در منزل در ابعاد وسیع‌تر وجود دارد. البته باید در ابتدا یک اجرای آزمایشی انجام شود تا ایرادات احتمالی شناسایی و برطرف شوند و همچنین نظارت‌ها در این حوزه باید تقویت گردد.

توجه به پرونده الکترونیک سلامت در منزل

رئیس کل سازمان نظام پرستاری توضیح داد: اگرچه وجود پرونده الکترونیک در منزل بسیار حیاتی است، اما در واقعیت هنوز در نظام سلامت کشور به شکل مؤثری پیاده‌سازی نشده است. پرونده الکترونیک سلامت در منزل به عنوان یک زیرساخت اصلی باید اجرایی شود.

نجاتیان همچنین به ظرفیت‌های قانونی جهت حمایت بیمه‌ای از مراقبت‌های پرستاری در منزل اشاره کرد و گفت: در بیمه سلامت، صندوق بیماری‌های خاص و صعب العلاج تشکیل شده و یکی از موارد مرتبط با قانون حمایت از بیماران خاص و صعب العلاج، پوشش خدمات پرستاری در منزل توسط بیمه‌ها و حمایت از مراقبت‌های خانگی است.

بی‌توجهی به ماده مربوط به خدمات پرستاری در منزل در قانون حمایت از بیماران خاص و صعب العلاج

او در مورد صندوق حمایت از بیماران خاص و صعب العلاج توضیح داد: یکی از بندهای قانونی این صندوق تأکید می‌کند که بیمه‌ها موظف‌اند خدمات پرستاری در منزل را تحت پوشش قرار دهند تا از مراقبت‌های خانگی پشتیبانی کنند. تا به امروز گزارشی از عملکرد این صندوق در زمینه مراقبت در منزل دریافت نکرده‌ایم؛ در حالی که این موضوع باید به عنوان یکی از نکات کلیدی این قانون در نظر گرفته شود.

انتهای پیام