تداوم روند کاهش ۲۷.۱ درصدی در فروش بازار داخلی، فشار قابل توجهی را بر دوش تولیدکنندگان قرار داده و بر بخش وسیعی از بازار خودرو اثر گذاشته است. از سوی دیگر، صادرات خودرو با افزایش چشمگیر ۶۸.۵ درصدی روبرو بود که به نوعی از کاهش تقاضا در بازار داخلی جبران کرد. با این وجود، این رشد قابل ملاحظه در صادرات نتوانست کاهش میزان تولید و کندی رشد ارزش افزوده صنعت را بپوشاند و آمار ماه اکتبر نشان‌دهنده این است که در چین، بازار داخلی و صادرات خودرو هر کدام مسیرهای مجزایی را پیموده‌اند.

    • افزایش سهم انرژی‌های نو در تولید خودروهای چین
      • کاهش فروش داخلی و فشار مضاعف بر خودروهای با سوخت فسیلی
      • کاهش مشوق‌های مالیاتی برای خریداران خودرو
      • صادرات به بازار جهانی، منبعی برای افزایش فروش کارخانه‌ها
      • پیش‌بینی صادرات در سال ۲۰۲۷

افزایش سهم انرژی‌های نو در تولید خودروهای چین

براساس آمارهای تولید و فروش خودرو در چین، فاصله میان خودروهای با انرژی نو، از قبیل مدل‌های تمام‌برقی و هیبریدی، با سایر خودروهای موجود در بازار افزایش یافته است. در اکتبر سال جاری میلادی، با اینکه تولید کل خودروها در این کشور کاهش یافته، تولید مدل‌های انرژی نو نسبت به اکتبر سال گذشته ۱۷.۱ درصد افزایش یافته و به حدود ۲ میلیون دستگاه رسید.

این تفاوت در آمارهای ده‌ماهه نیز مشهود است. چین در ده ماه نخست سال ۲۰۲۶ به‌طور کلی ۲۶.۴ میلیون دستگاه خودرو تولید کرده که نشان‌دهنده کاهش ۴.۱ درصدی نسبت به دوره مشابه سال گذشته است. در همین زمان، تولید خودروهای انرژی نو با ثبت رشد ۱۲.۷ درصدی به ۱۴.۵ میلیون دستگاه رسید. بنابراین، علی‌رغم کاهش تولید کل خودروها توسط خودروسازان چینی، تعداد مدل‌های انرژی نو افزایش پیدا کرده و سهم آن‌ها از کل تولید بیشتر شده است.

کاهش فروش داخلی و فشار مضاعف بر خودروهای درون‌سوز

در اکتبر سال ۲۰۲۶، فروش خودروهای سواری در بازار چین به ۱.۶ میلیون دستگاه رسید که از نظر ماهانه ۱.۵ درصد افزایش یافته، اما در مقایسه با اکتبر سال گذشته افتی معادل ۲۷.۱ درصد را نشان می‌دهد. در نتیجه، رشد ماهانه فروش نتوانست افت چشم‌گیر آن نسبت به سال گذشته را جبران کند. همچنین، فروش تجمعی خودروهای سواری در ده ماه ابتدایی سال ۲۰۲۶ با کاهش ۲۲.۳ درصدی به نزدیک ۱۵ میلیون دستگاه محدود گشت.

در این میان، کاهش فروش خودروهای درون‌سوز با شدت بیشتری نسبت به افت کل بازار رخ داده است. در اکتبر، تنها ۵۳۴ هزار دستگاه خودرو درون‌سوز در چین به فروش رسید که ۴۴ درصد کمتر از ماه مشابه سال گذشته محسوب می‌شود. این نوع خودروها در دوره ده‌ماهه نیز با افت ۳۲.۵ درصدی به ۶.۱ میلیون دستگاه رسیدند. این کاهش شدیدتر به وضوح نشان‌دهنده این است که چرا خودروهای با انرژی نو، علی‌رغم کاهش فروش داخلی، توانسته‌اند سهم بیشتری از بازار را به‌دست آرند.

در اکتبر، فروش خودروهای انرژی نو به ۱ میلیون و ۱۰۹ هزار دستگاه رسید که نسبت به اکتبر سال گذشته ۱۳.۷ درصد کاهش نشان می‌دهد. این دهمین ماه پیاپی بود که فروش این خودروها نسبت به سال گذشته کاهش داشت. با این حال، به‌دلیل اینکه فروش خودروهای درون‌سوز به مراتب سریع‌تر کاهش یافته، سهم مدل‌های انرژی نو از کل بازار به رکورد ۶۷.۵ درصد رسیده است. ضمن اینکه در این گروه، فروش خودروهای تمام‌برقی نیز ۵.۳ درصد کاهش داشته و به ۷۷۰ هزار دستگاه رسیده است.

کاهش مشوق‌های مالیاتی برای مشتریان

رکود فروش داخلی پس از اعمال تغییرات در سیستم حمایت‌های مالیاتی دولت چین در ابتدای سال ۲۰۲۶ مشاهده شده است. خودروهای با انرژی نو که واجد شرایط برای معافیت‌های مالیاتی بودند، در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ از تخفیف کامل مالیاتی برخوردار بودند. اما برای خریدهای مربوط به سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷، این تخفیف به ۵۰ درصد کاهش یافته است. در نتیجه، خریداران این خودروها در سال جاری دیگر از معافیت مالیاتی دو سال گذشته بهره‌مند نمی‌شوند.

صادرات به بازار جهانی، حمایت از فروش کارخانه‌ها

صادرات خودروهای سواری چینی در ماه اکتبر، با احتساب خودروهایی که به‌صورت قطعات کیت (CKD) برای مونتاژ در کشورهای دیگر ارسال شده‌اند، با جهش ۶۸.۵ درصدی به ۹۲۸ هزار دستگاه رسید. این رقم معادل ۳۵ درصد از کل فروش کارخانه‌ها بود، در حالی که در سال گذشته سهم صادرات از کل فروش برابر با ۱۹ درصد بود.

رشد صادرات در بخش خودروهای با انرژی نو حتی بیشتر از سایرین بود. در اکتبر ۵۸۲ هزار دستگاه از این خودروها صادر شد که نسبت به ماه مشابه سال گذشته ۱۴۴.۷ درصد افزایش داشت. به این ترتیب، در شرایطی که فروش داخلی مدل‌های انرژی نو در حال افت بود، تعداد خودروهای صادرشده از این گروه به‌طور چشمگیری افزایش یافت.

عملکرد تسلا در بازار چین نمونه‌ای از این واقعیت است. فروش این برند در داخل، در اکتبر با افت ۶۶.۱ درصدی به ۸ هزار و ۸۱۷ دستگاه کاهش یافت که پایین‌ترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۲ به حساب می‌آید. برعکس، کارخانه شانگهای تسلا ۵۹ هزار و ۱۲ دستگاه خودرو را به بازارهای خارجی ارسال کرد که نشان‌دهنده افزایشی معادل ۶۶.۳ درصد نسبت به اکتبر سال گذشته است. این افزایش در صادرات، موجب شد تا فروش کلی این کارخانه با وجود کاهش شدید فروش داخلی، رشد ۱۰.۳ درصدی را تجربه کند و به ۶۷ هزار و ۸۲۹ دستگاه برسد.

چشم‌انداز صادرات در سال ۲۰۲۷

برغم رشد شتابنده صادرات در ماه اکتبر، انجمن خودروهای سواری چین نسبت به تداوم این روند در سال آینده ابراز نگرانی کرده است. دبیرکل این انجمن پیش‌بینی کرده که رشد صادرات خودرو در سال ۲۰۲۷ ممکن است به حدود ۱۰ درصد کاهش یابد. او همچنین، افزایش موانع تجاری در بازارهای بین‌المللی و فشار بر صادرات خودرو به اتحادیه اروپا را از عوامل محتمل کند شدن رشد صادرات عنوان کرده است. در عین حال، خاورمیانه به‌عنوان مقصدی بالقوه برای رشد بیشتر صادرات خودروهای چینی معرفی گشته است.

این انجمن به موضوع زمان تحویل سفارش‌های خارجی نیز اشاره کرده و بیان داشته است که نگرانی از کاهش مشوق‌های مالیاتی مربوط به صادرات و پیچیدگی‌های تعرفه‌ای، موجب شده تا برخی از سفارش‌ها زودتر از موعد مقرر به خریداران خارجی تحویل داده شود. این تحویل زودهنگام به حفظ آمار فعلی فروش کارخانه‌ها کمک نموده است، اما ممکن است بخشی از تقاضای آتی را به جلو انداخته باشد.

خودروسازان چینی