الاخبار نوشت: هم‌زمان با تشدید رویارویی در تنگه هرمز و ناکامی تلاش‌های دیپلماتیک، گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی درباره ارتباط سدهای ایران با تأسیسات موشکی و طرح‌های احتمالی برای استفاده از «بمب کثیف»، نگرانی‌هایی را درباره زمینه‌سازی برای توجیه گسترش حملات آمریکا برانگیخته است.

به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: هم‌زمان با افزایش شدت درگیری‌ها میان ایران و آمریکا در تنگه هرمز و ادامه رایزنی‌های دیپلماتیک عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در اسلام‌آباد و مسقط، همچنین در شرایطی که نگاه‌ها به دیدار سه‌جانبه فردای رؤسای جمهور آمریکا، روسیه و چین و تأثیر آن بر روند جنگ دوخته شده است، گزارشی از روزنامه «نیویورک‌تایمز» درباره ارتباط سدهای ایران با تأسیسات موشکی و همچنین گزارشی از شبکه «سی‌ان‌ان» درباره تلاش ایران برای استفاده از «بمب کثیف»، بحث‌های گسترده‌ای به راه انداخته و هشدارها درباره خطر «ساختن سناریوهایی» با هدف توجیه حمله به زیرساخت‌های ایران را افزایش داده است.

 

ایران روز گذشته بار دیگر اعلام کرد که یک رادار آمریکایی را در پایگاه نظامی «شیخ عیسی» در بحرین هدف قرار داده است. این سومین حمله از این نوع طی پنج روز گذشته بود. در مقابل، آمریکا مناطقی را در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، هدف قرار داد.

 

هم‌زمان با افزایش تنش‌ها، عراقچی روز گذشته در مسقط با هیثم بن‌طارق، سلطان عمان، و بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه این کشور، دیدار کرد. البوسعیدی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که در این دیدار، دیدگاه‌ها درباره «آخرین تلاش‌های دیپلماتیک برای مقابله با چالش‌های منطقه‌ای» مبادله شد و بر «اهمیت تداوم گفت‌وگو و رایزنی با هدف کاهش تنش‌ها و دستیابی به راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز» تأکید شد.

عراقچی نیز یادآور شد که کشورش «همواره در استفاده از دیپلماسی جدی بوده و در دفاع از تمامیت ارضی و منافع ملی خود با قاطعیت عمل می‌کند».

پیش از آن، اظهارات اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، در جریان کنفرانس خبری مشترک با عراقچی در اسلام‌آباد توجه ناظران را به خود جلب کرده بود. دار گفته بود تهران برای دستیابی به توافق با واشنگتن، «طرح دو روزه» را ارائه کرده و در انتظار پاسخ طرف آمریکایی است. این اظهارات پرسش‌هایی را درباره احتمال وقوع تحول جدیدی در این زمینه، پس از ناکامی آخرین دور تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر، مطرح کرد.

یک منبع دیپلماتیک مطلع به روزنامه «الاخبار» گفت: «طرح دو روزه ایران که دار از آن سخن گفته، نسخه فشرده‌شده طرح هفت‌روزه‌ای است که ایران در سپتامبر گذشته ارائه کرد و پیشنهاد جدیدی محسوب نمی‌شود.»

این منبع افزود: «بر اساس این طرح، آمریکا در روز نخست باید تمامی تعهدات خود را به‌طور کامل و عملی اجرا کند؛ از جمله پایان دادن به جنگ‌ها در تمامی جبهه‌ها، لغو تحریم‌های نفتی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران و رفع محاصره دریایی بنادر ایران. در روز دوم و پس از اجرای این اقدامات، ایران تنگه هرمز را به روی کشتیرانی تجاری باز می‌کند و مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی، از جمله درباره برنامه هسته‌ای ایران، آغاز می‌شود.»

این منبع خاطرنشان کرد که اختلاف دو طرف بر سر زمان‌بندی اجرای تعهدات است؛ ایران بر اجرای فوری و هم‌زمان تمامی شروط در مرحله نخست اصرار دارد، در حالی که آمریکا تمایل دارد اجرای برخی اقدامات را به آینده موکول کند و در مقابل، خواستار آن است که تهران از پیش امتیازهای هسته‌ای ارائه دهد. تلاش‌های قطر نتوانسته است در این زمینه گشایشی ایجاد کند.

با وجود اعلام وزارت امور خارجه قطر مبنی بر ادامه تلاش‌های میانجی‌گرانه برای نزدیک کردن مواضع طرف‌ها و پایان دادن به جنگ، بعید به نظر می‌رسد واشنگتن با «طرح دو روزه» ایران موافقت کند.

گزارش‌های رسانه‌های آمریکایی، تأسیسات موشکی ایران را به سدها مرتبط می‌کنند و از احتمال استفاده تهران از «بمب کثیف» سخن می‌گویند.

در بحبوحه بن‌بست دیپلماتیک، توجه‌ها به نشست سه‌جانبه در شهر شنژن چین میان دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ، رؤسای جمهور آمریکا، روسیه و چین، معطوف شده است تا مشخص شود آیا این نشست می‌تواند بر نقشه تنش‌های منطقه‌ای تأثیر بگذارد یا خیر.

با این حال، محافل پیگیر تحولات، سطح انتظارات از این نشست را پایین نگه داشته‌اند؛ به‌ویژه آنکه تماس‌های پیشین در این سطح میان واشنگتن و هر یک از مسکو و پکن نتوانسته است بحران را از وضعیت کنونی خارج کند.

این مسئله در شرایطی است که دولت آمریکا درباره گام بعدی دچار اختلاف‌نظر است، صحنه سیاسی داخلی ایالات متحده پیچیدگی‌های خاص خود را دارد و فشارهای اسرائیل برای ازسرگیری جنگ همچنان ادامه دارد.

در همین حال، دو گزارش منتشرشده از سوی «نیویورک‌تایمز» و «سی‌ان‌ان» موجی از بحث و تردید به راه انداخته است.

روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی که بر تطبیق نقشه حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به مواضع موشکی با شبکه سدها و طرح‌های گسترده آبرسانی ایران استوار بود، مدعی شد که میان زیرساخت‌های آبی و پایگاه‌های زیرزمینی موشکی ایران ارتباطی نزدیک وجود دارد. این روزنامه در این گزارش فرضیه‌ای را مطرح کرد مبنی بر اینکه برخی از این پروژه‌ها برای تأمین پایدار آب و انرژی تأسیسات نظامی به کار گرفته شده‌اند تا وابستگی این تأسیسات به شبکه سراسری کاهش یابد.

از سوی دیگر، شبکه سی‌ان‌ان به نقل از مقام‌های آمریکایی مدعی شد نشانه‌هایی رصد شده است که از برنامه‌ریزی احتمالی ایران برای استفاده از «بمب کثیف» یا سلاح‌های شیمیایی علیه مقام‌های واشنگتن حکایت دارد. دونالد ترامپ نیز بلافاصله اعلام کرد که این ادعاها را «بسیار جدی» می‌گیرد.

این دو گزارش با واکنش فوری ایران مواجه شد. اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گزارش نیویورک‌تایمز را چیزی جز «عملیات فریب رسانه‌ای» ندانست و گفت هدف از انتشار آن، توجیه حمله به زیرساخت‌های حیاتی کشور است.

او با تأکید بر حمایت ویژه حقوق بین‌الملل بشردوستانه از سدها، به ماده ۵۶ پروتکل الحاقی نخست به کنوانسیون‌های ژنو استناد کرد.

بقائی همچنین گزارش سی‌ان‌ان درباره طرح ادعایی ایران برای منفجر کردن «بمب کثیف» در واشنگتن را «ادعاهایی بی‌اساس» توصیف کرد و گفت: «آن‌ها تلاش می‌کنند گام‌به‌گام پوششی از مشروعیت برای اقدامات تجاوزکارانه و جنایت‌های بیشتر ایجاد کنند.»

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، نیز با لحنی تندتر وارد این بحث شد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «اگر سدهای نزدیک به پایگاه‌های موشکی دارای کاربری دوگانه هستند، پس هر سد، بندر یا نیروگاهی که در نزدیکی پایگاه‌های آمریکایی یا اسرائیلی قرار دارد نیز از همین کاربری دوگانه برخوردار است.»