سیستم خورشیدی ما مانند یک ساعت دقیق عمل میکند که حرکت آن در هر دو جهت زمان قابل محاسبه است. روز ۲ اوت ۲۰۲۷ میلادی، سایه تاریک ماه بار دیگر از فراز مصر عبور خواهد کرد و مسیر گرفت کلی، برخی از بزرگترین آثار باستانی این کشور از جمله شهر الاقصر را در تاریکی مطلق فرو خواهد برد. تاریکی کامل در الاقصر حدود ساعت ۱:۰۲ بعد از ظهر به وقت محلی آغاز میشود و ۶ دقیقه و ۲۲ ساعت به طول میانجامد.
شواهد نجومی و راز مقبره بسپکاف
دانشمندان با بررسی حرکات زمین و ماه میتوانند پدیدههای نجومی را از قرنها قبل پیشبینی کنند یا به شکل معکوس، زمان وقوع آنها را در گذشته بازسازی کنند. وقتی یک متن باستانی پدیدهای مانند گرفتگی خورشید را توصیف میکند، ستارهشناسان قادرند تاریخ آن رویداد را به دقت در تقویم مشخص کنند. محاسبات نجومی نشان میدهند که گرفتگیهای متعددی پیش از ثبت هرگونه سند مکتوب از سوی مصریان، از آسمان این سرزمین گذشته است.
بر اساس پژوهشی که در سال ۲۰۲۵ منتشر شد، جولیو مالی، اخترباستانشناس پلیتکنیک میلان، پیشنهاد کرد که خورشیدگرفتگی اول آوریل ۲۴۷۱ پیش از میلاد ممکن است دلیل ساخت مقبره مستطیلشکل فرعون بسپکاف در سقاره جنوبی را توصیف کند؛ مقبرهای که ساختار آن ساختار سنتی اهرام را شکست. این فرضیه جذاب است اما هیچ متن مصری باستانی وجود این رویداد را تأیید نکرده است.
راز کهنترین گرفتگی ثبتشده در کتاب مقدس
پژوهشگران دانشگاه کمبریج، کالین هامفریز و گریم ودینگتون، در سال ۲۰۱۷ ادعا کردند که توصیف کتاب مقدس از متوقف شدن خورشید و ماه در آسمان، به یک خورشیدگرفتگی حلقوی در ۳۰ اکتبر ۱۲۰۷ پیش از میلاد اشاره دارد. این رویداد که در زمان ورود قوم اسرائیل به کنعان رخ داده، اگر درست ترجمه شده باشد، قدیمیترین خورشیدگرفتگی ثبتشده در تاریخ با تاریخ مشخص محسوب میشود.
این تاریخگذاری میتواند گاهشماری دوران زمامداری رامسس دوم ملقب به رامسس کبیر را با دقت بیشتری تعیین کند. رامسس دوم ۶۶ سال سلطنت کرد و پادشاهی او اوج قدرت امپراتوری مصر باستان به شمار میرفت، اما تاریخ دقیق دوران حکومت او همچنان میان تاریخدانان مورد بحث است.
ستون ممرنپتاح و گاهشماری فرعونها
ستون ممرنپتاح که اکنون در موزه مصر در قاهره نگهداری میشود، در سال ۱۸۹۶ کشف شد و لشکرکشی نظامی مصر به کنعان را در پنجمین سال سلطنت فرعون ممرنپتاح شرح میدهد. مصرشناسان معمولاً پادشاهی ممرنپتاح را بین سالهای ۱۲۱۳ تا ۱۲۰۳ پیش از میلاد تخمین میزنند که بر اساس آن، سال پنجم حکومت او حدود سالهای ۱۲۰۹ یا ۱۲۰۸ پیش از میلاد خواهد بود.
هامفریز و ودینگتون با استفاده از محاسبات چرخشی زمین مشخص کردند که خورشیدگرفتگی حلقوی ۳۰ اکتبر ۱۲۰۷ پیش از میلاد به مدت پنج دقیقه در آسمان کنعان قابل مشاهده بوده است. این تاریخ نجومی ثابت میتواند به اصلاح گاهشماری فراعنه مصر کمک کند، هرچند برخی پژوهشگران مانند مارینوس آنتونی فان در اسلویز این تفسیر را به چالش کشیدهاند و معتقدند متن کتاب مقدس به معنای واقعی یک خورشیدگرفتگی نبوده است.
نظرات کاربران