div align="justify">بانک مرکزی از برگزاری مجامع بانک‌ها ممانعت کرد تا صورت‌های مالی بانک‌ها را زیر ذره‌بین نظارتی خود بکشد و جلوی سودسازی‌ها و ظاهرسازی‌ها را بگیرد؛ حتی بانک‌ها را ملزم به کاهش سود کرد. در سوی دیگر در صنعت بیمه هم، چنین سیاستی حاکم است. نهاد ناظر دیگر تاب‌وتحمل کمبود ذخایر شرکت‌های بیمه‌ای را ندارد و برای حفاظت از حقوق سهام‌داران و بیمه‌گذاران، صورت‌های مالی آن دسته از شرکت‌هایی را که ذخیره کافی نگرفته‌اند، رد و آنها را به سوی اصلاح وضعیت و برگزاری مجمع دوبل هدایت می‌کند تا دیگر خبری از شناسایی سودهای موهوم و خروج منابع از شرکت‌ها نباشد. این‌طور که پیداست بیمه مرکزی نسبت به بانک مرکزی سیاست سختگیرانه‌تری را در پیش گرفته و شرکت‌های بیمه‌ای را شفاف‌تر از قبل می‌خواهد تا دیگر ماجراهایی از جنسِ بیمه توسعه در تاریخ صنعت بیمه تکرار نشود. شنیده‌های ما که حالا تأییدیه معاون نظارت بیمه مرکزی را هم به‌همراه خود دارد، حاکی از آن است که مجمع یک شرکت بیمه‌ای به دوبل کشیده شده است. صورت‌های مالی این شرکت که حالا باید دوباره به مجمع برود، به‌دلیل عدم‌ذخیره‌گیری کافی مورد پذیرش بیمه مرکزی قرار نگرفته است.
بدون‌شک این اتفاق برای اولین‌بار است که به وقوع می‌پیوندد. مقامات ناظر در دوران‌های گذشته بی‌تفاوت از کنار عدم شفافیت صورت‌های مالی شرکت‌های بیمه‌ای و عدم ‌ذخیره‌گیری آنها می‌گذشتند اما حالا دیگر بیمه مرکزی با سکان‌دار سختگیر خود بنا ندارد اشتباهات و قصورات شرکت‌های بیمه‌ای را زیر سبیلی رد کند؛ گویا شفافیت و واقعیت نشانه گرفته شده و اجازه سودسازی و بزک‌دوزک‌کردن به شرکتی داده نمی‌شود.
معاون نظارت بیمه مرکزی:
یک شرکت ملزم به برگزاری مجدد مجمع شد
حبیب میرزایی، معاون نظارت بیمه مرکزی در گفت‌وگویی با «شرق» ضمن تأیید این خبر گفت: بیمه مرکزی در ابتدای سال جاری با ابلاغ بخش‌نامه‌ای به شرکت‌های بیمه‌ای بر رعایت مقررات بیمه‌ای و کفایت ذخیره‌گیری تأکید کرده بود. در این بخشنامه آمده است در صورت عدم رعایت مقررات ذخیره‌گیری و پیش‌بینی ذخایر کافی در صورت‌های مالی، مجوز ثبت جلسات مجامع شرکت‌های بیمه‌ای صادر نمی‌شود.
وی ضمن اشاره به حضور نماینده بیمه مرکزی در مجامع شرکت‌های بیمه‌ای افزود: بیمه مرکزی به شرکتی که در صورت‌های مالی خود ذخیره‌گیری مناسب و کافی را رعایت نکرده باشد، تذکر می‌دهد و در صورت بی‌توجهی به نظرات بیمه مرکزی و شناسایی سود موهوم ناشی از کمبود ذخیره و زیان، شرکت ملزم به برگزاری مجمع مجدد است.
به گفته معاون نظارت بیمه مرکزی، این سیاست بیمه مرکزی در راستای شفاف‌سازی صورت‌های مالی و ذخیره‌گیری کافی برای ایفای تعهدات آتی شرکت‌های بیمه‌ای اتخاذ شده است.
میرزایی همچنین ضمن بیان اینکه اظهارنظر حسابرسان در صورت‌های مالی شرکت‌های بیمه‌ای درباره کمبود ذخایر به دلیل آثار مالی در کانون توجه و رسیدگی بیمه مرکزی قرار دارد، اعلام کرد: تاکنون یک شرکت ملزم به برگزاری مجمع دوباره شده است.
عضو شورای‌عالی انجمن حسابداران خبره:
صورت‌های مالی به واقعیت نزدیک می‌شود
اما منصور شمس‌احمدی، از اعضای شورای‌عالی انجمن حسابداران خبره ایران در گفت‌وگویی با «شرق» در این رابطه گفت: در صورت‌های مالی شرکت‌های خارجی به ندرت می‌توان «بند شرط» دید اما متأسفانه در ایران گزارش حسابرسان از صورت‌های مالی شرکت‌ها با بندهای شرط همراه است؛ بندهای شرطی که تا سالیان سال ادامه دارد و متأسفانه شرکت‌ها در اغلب موارد بدون اصلاح بندهای شرط به مجمع می‌روند و مجامع نیز گزارش صورت‌های مالی را همراه با بندهای شرط تصویب می‌کنند.
وی افزود: بند شرط به معنای انحراف از استانداردهای حسابرسی است که معروف‌ترین این بندهای شرط در بانک‌ها به موضوع مطالبات مشکوک‌الوصول و در بیمه‌ها به ذخایر بیمه مربوط می‌شود. به گفته شمس‌احمدی، نکته جالب توجه این است که EPS و سود شرکت‌ها قبل از اعمال بند‌های شرط اعلام می‌شود، درحالی‌که اگر شرکت‌ها بندهای شرط را در نظر بگیرند قاعدتا سود و وضعیت شرکت با تغییراتی همراه خواهد شد.
این عضو جامعه حسابداران رسمی اعلام کرد: عمده دلایلی که موجب می‌شود شرکت‌ها بندهای شرط را به جان بخرند، این است که شرکت‌ها تمایل دارند سود و عملکرد خود را مثبت نشان دهند و تحت هیچ شرایطی حاضر نیستند که قیمت سهام آنها پایین بیاید. در برخی موارد هم به این دلیل بندهای شرط را اعمال نمی‌کنند که پاداش هیأت‌مدیره را در نظر می‌گیرند. به‌هرحال اصل بر این است که EPS شرکت بعد از تأثیر بند شرط گزارش‌های حسابرسی منتشر شود.
وی همچنین در مورد سیاست بیمه مرکزی اذعان کرد: خیلی کم‌ پیش می‌آید که یک شرکت دو بار به مجمع برود. به‌نظر می‌رسد بیمه مرکزی با گزارشی مواجه شده که دارای بندهای شرط بوده؛ بندهایی که در واقع به مبحث عدم ذخایر اشاره داشتند و به همین دلیل صورت‌های مالی شرکت را قبول نکرده تا پس از اعمال و اصلاح بندهای شرط به واقعیت نزدیک شود. درواقع شرکت به دلایلی قصد داشته که وضعیت بهتری از خود نشان دهد یا احتمالا وضعیت شرکت را بهتر از واقعیت نشان داده که در چنین شرایطی ترازنامه غیرواقعی بوده است. این اقدام بیمه مرکزی در عدم پذیرش گزارش صورت‌های مالی از طرفی مثبت است؛ چون موجب می‌شود صورت‌های مالی به واقعیت نزدیک شود اما قاعدتا خیلی بهتر است که اصلا کار به اینجا نرسد چون ممکن است با آشفتگی اطلاعات روبه‌رو شویم.
سلامی:
شفافیت صورت‌های مالی بانک‌ها و بیمه‌ها با روش‌های متفاوت
غلامرضا سلامی، از اعضای شورای‌عالی انجمن حسابداران خبره هم در گفت‌وگو با «شرق» ضمن بیان اینکه، متأسفانه در گذشته دو نهاد نظارتی بانک مرکزی و بیمه مرکزی نسبت به بحث ذخیره‌گیری کافی توجه و دقت نداشتند، گفت: شرکت‌های بیمه محاسبات فنی خاصی دارند و در صورت آنکه نسبت به ذخیره‌گیری آنها نظارت کافی نشود، سودهای واهی تقسیم خواهد شد و این مسئله موجب می‌شود تا در آینده شرکت‌ها در اجرای تعهدات دچار اشکال شوند.
وی گفت: امسال مجامع بانک‌ها با تأخیر روبه‌رو شد و هنوز هم خیلی از بانک‌ها مجمع خود را برگزار نکرده‌اند. آن دسته از بانک‌هایی هم که مجمع خود را برگزار کردند، سود بسیار پایینی تقسیم کردند. به هر حال سیاست بانک مرکزی و بیمه مرکزی در راستای شفافیت بیشتر صورت‌های مالی است و نتیجه هر دو به مبحث شفافیت ختم می‌شود، اما قاعدتا بهتر است اجازه انتشار صورت‌های مالی تا زمان انجام اقدامات لازم داده نشود.