div align="justify">تونل توحيد و نشت آب آن در دو هفته گذشته از مهم‌ترين اخبار شهري رسانه‌ها بود. اين حادثه باعث شد تا بحث‌هاي قديمي و انتقادهاي منتقدان به اين تونل به صورت سوالاتي براي مردم، دوباره مطرح شود؛ سوالاتي كه كمتر به آنها پاسخ داده شده است. احمد دنيامالي، رييس كميسيون عمران و حمل و نقل شوراي شهر امروز و معاون عمراني و فني شهرداري در سال‌هايي كه تونل توحيد را مي‌ساختند نيز تا همين چند روز قبل سكوت اختياركرده بود، سكوتي كه بالاخره درگفت‌وگويي با «اعتماد» شكسته شد. او به سوالات و ابهاماتي كه درمورد اين تونل مطرح است پاسخ داده است.

تونل توحيد در زمان مديريت شما احداث شد؛ تونلي كه اين روزها به يكي از چالش‌هاي مهم براي شهرداري بدل شده است. اينكه چطور تونلي با اين عظمت ساخته مي‌شود ولي فكري براي عايق آن نمي‌شود يا اينكه چرا بايد درحالي كه تونل ١٠ سال گارانتي دارد، در سال پنجم ساخت آن اين‌گونه با تركيدن يك لوله آب مشكل‌ساز شود؟ و سوالاتي از اين دست...؛ واقعا تونل توحيد چقدر از لحاظ كارشناسي مورد اطمينان و استاندارد است؟

تونل توحيد نه تنها هيچ مشكلي ندارد كه يكي از افتخارات مهندسي كشور محسوب مي‌شود. ما همان زمان هم نسبت به وجود چند خط لوله اصلي آب كه از روي تونل عبور مي‌كنند، هشدار داده بوديم ولي متاسفانه سازمان‌هاي ذيربط حاضر نشدند آنها را جابه‌جا كنند. به همين دليل، همان موقع هم پيش‌بيني مي‌كرديم كه روزي اين اتفاق بيفتد. به هر حال لوله پوسيدگي دارد و هر لحظه احتمال نشت آب از آن مي‌رود. اما اينها دليلي بر ناايمن بودن تونل نيست و خطري هم براي تونل ندارد. همان زمان هم با غارهاي بزرگي برخورد مي‌كرديم كه بر اثر نشت آب درست شده بود. ما آنها را با تزريق پر مي‌كرديم. ولي اينها موقتي است. تا وقتي كه لوله‌ها منتقل نشود هر لحظه امكان تكرار حادثه اخير نشت آب وجود دارد. در مورد عايق‌كاري هم بايد بگويم كه همان زمان بخشي از تونل عايق‌كاري شده بود و قرار بود بقيه آن هم توسط پيمانكاري ديگر و به شيوه تزريق عايق‌كاري شود كه البته بعد از اينكه از شهرداري بيرون آمدم، خبر ندارم كه اين فرآيند به كجا رسيد. من نمي‌دانم اين‌همه هياهو براي چيست؟ حتي آن را با تونل مانش مقايسه مي‌كنند و مي‌گويند چرا آن تونل واترپروف شده ولي توحيد نشده است؟ اين قياس اصلا مقايسه علمي و درستي نيست. تونل مانش از زير دريا عبور مي‌كند، ولي تونل توحيد تونلي شمالي – جنوبي است كه اصلا نيازي به آن‌همه واترپروف كردن ندارد. البته مي‌شود تونل توحيد را هم طوري ساخت كه حتي يك قطره آب هم چكه نكند ولي به چه قيمتي؟ بايد هزينه سرسام‌آوري براي اين كار انجام شود تا چند قطره آب نچكد. اين اصلا منطقي نيست.

اما آقاي قاليباف چند روز قبل در جمع خبرنگاران دليل واترپروف نشدن تونل توحيد را كمبود بودجه شهرداري در آن زمان اعلام كردند.

اصلا واترپروف به چه معنايي است؟ يعني شما كاري كنيد كه يك قطره آب هم نچكد. در جايي مانند تونل توحيد كه در سال شايد دو سه باران شديد را تجربه كند و مسير آن هم شمالي و جنوبي است و به خوبي آب را عبور مي‌دهد، چه لزومي دارد كه واترپروف شود؟ اين از لحاظ اصول مهندسي كاملا مردود است. من تعجب مي‌كنم چطور آدم‌هايي كه در عمرشان يك ساختمان چهارطبقه هم نساخته‌اند به خودشان اجازه مي‌دهند تا در مورد تونل توحيد اظهارنظر كنند؟!

ولي ديواره‌ها و بدنه شمع‌ها نيز ترك خورده‌اند.

اين هم از آن بحث‌هاي غيركارشناسي است. روي شمع‌هاي تونل چند سانتي‌متر پوسته وجود دارد و زير آن بتن است. ترك‌هايي كه مي‌بينيد مربوط به پوسته است و از لحاظ مهندسي امري طبيعي است.

ولي حتي در زمان ساخت تونل هم انتقادهاي زيادي به طراحي و چگونگي ساخت تونل وارد مي‌شد. از جمله انتقادهايي كه شكيب و بيادي از اعضاي شوراي شهر وقت مي‌كردند. مثلا بيادي بارها در مورد آلودگي هواي داخل تونل و خطرات آن هشدار داده بود. در آخر هم شهرداري اين اشكال را پذيرفت و بين دو مسير رفت و برگشت را مسدود كرد.

من هنوز هم از معماري تونل و بحث آلودگي هواي آن دفاع مي‌كنم و حتي آماده مناظره با منتقدان در مورد ديواركشي وسط تونل هستم. اين كار يك اقدام غيركارشناسي بود. آلودگي هوا در آن زمان به اين دليل بود كه اولا هنوز ٥٠ درصد فن‌ها راه نيفتاده بود و فن‌ها منوآل (در يك جهت) كار مي‌كرد. از سويي هنوز مركز كنترل تونل هم راه نيفتاده بود. ما براي باز گذاشتن ديواره بين دو مسير رفت و برگشت دلايل علمي و ايمني داشتيم. ما ديواره ٨٠/١ متر را باز گذاشتيم تا نكات ايمني رعايت شده باشد. حتي مي‌دانستيم كه با اين كار مصرف برق ١٠ درصد افزايش پيدا مي‌كند ولي گفتيم اشكالي ندارد، جان مردم مهم‌تر از مصرف برق است. چرا اين آقايان فكر مي‌كنند فقط آنها هستند كه مسائل مهندسي را مي‌فهمند؟ ما آن زمان همه اين مسائل را پيش‌بيني كرده بوديم. اينها همان كساني بودند كه از اول مخالف تونل زيرزميني بودند و مي‌گفتند تونل بايد از روي زمين عبور كند ولي ما هم استدلال‌هاي خودمان را داشتيم. اگر قرار بود تونل توحيد از روي زمين عبور كند تمام مغازه‌ها و خانه‌هاي حاشيه تونل از توحيد تا جمهوري عملا از بين مي‌رفت و بي‌استفاده مي‌ماند. اينها همه بحث‌هاي كارشناسي دارد. حتي ما مي‌خواستيم تونل توحيد را ادامه دهيم. بنده مدير بودم. اين كارشناسان و مهندسان خبره بودند كه مي‌گفتند چه بايد كرد و ما فقط تصميم‌گيرنده بوديم. آنها هم طبق اصول مهندسي صحبت مي‌كردند.

شايد بخش عمده اين انتقادها از آنجايي ناشي مي‌شد كه شما درست در زمان افتتاح تونل توحيد از شهرداري و سمت خود به عنوان معاون عمراني استعفا داديد. همين مساله، عاملي شد تا اين شايعه قوت بگيرد كه شما به دليل اختلاف‌هايي كه با شهردار در مورد نحوه ساخت توحيد داشته‌ايد استعفا داده‌ايد.

من همان زمان هم در مصاحبه‌اي كه كردم در مورد اين مساله توضيح دادم. من با آقاي قاليباف شرط كرده بودم كه چهار سال بيشتر در شهرداري نمي‌مانم. سر چهار سال هم استعفا دادم و رفتم. زمان بازنشستگي‌ام هم رسيده بود. بنابراين اين مساله ربطي به تونل توحيد و اختلاف من با قاليباف يا فشار شوراي شهر ندارد وگرنه نه من و نه قاليباف كساني نبوديم كه بخواهيم با اين حرف‌ها و اين بادها ميدان را خالي كنيم.

يك شركت اين را ساخته يا چند شركت؟

يك شركت.

چرا هيچ‌وقت در مورد هزينه تمام شده آن صحبت نشده است؟

ببينيد، هزينه‌اي كه تا زمان افتتاح صرف مي‌شود يك چيز است و هزينه‌هايي كه بعد از افتتاح مي‌شود يك چيز ديگر. از آنجايي كه بعد از افتتاح سمتي در شهرداري نداشتم از كل هزينه صرف شده بي‌اطلاعم.

ولي يكي از انتقادهايي كه به اين تونل مي‌شود همين شفاف نبودن مسائل مالي و ريخت و پاش‌هايي است كه در ساخت آن صورت گرفته است. كمااينكه گفته مي‌شود هزينه تمام‌شده اين تونل چندين برابر رقم پيش‌بيني و اعلام شده بوده است.

گفتم كه من اطلاعي ندارم ولي بايد به اين نكته هم توجه داشت كه اين تونل در شرايطي ساخته شد كه مصالح مورد نياز افزايشي چندين برابري پيدا كرده بود. بحران شديد سيمان و ميله‌گرد را داشتيم و قيمت‌شان به يك‌باره چند برابر شد اما ما نگذاشتيم پروژه بخوابد. خب طبيعي است كه هزينه تمام شده هم افزايش يابد. اما مردم به اين مسائل كاري ندارند. فقط مي‌گويند كه بردند و خوردند. آخر در پروژه‌اي چنين بزرگ يا بايد همه دزد باشند يا واقعا مساله، توجيهي علمي و منطقي دارد. براي همين است كه مي‌گويم همه مسائل در كشور ما سياسي شده است. آن موقع به ما مي‌گفتند به خاطر شرايط دولت آن زمان و رقابت‌هايي كه وجود دارد، چندان مساله تونل توحيد را پررنگ نكنيد تا به آن حمله نكنند. براي همين هم بود كه من اصلا دراين مورد مصاحبه نمي‌كردم ولي گاهي صحبت‌هايي را مي‌شنيديم كه واقعا اعجاب‌انگيز بود. مثلا يك‌بار مسوولي گفته بود كه تونل توحيد بايد پر شود ولي هيچ كس از وي نپرسيد چرا بايد پر شود؟ با چه استدلالي؟ كسي نمي‌گويد تونل توحيد چقدر در كاهش ترافيك وحشتناك ميدان توحيد موثر بوده است.

تونل توحيد تا چه حد در مقابل زلزله مقاوم است؟

هشت ريشتر .

پس شما به مردم در مورد ايمني تونل توحيد اطمينان مي‌دهيد؟

بله. صددرصد.