تشخیص سالانه ۱۴۲ هزار مورد نو ابتلا به سرطان در ایران / ارزیابی علمی واکسن HPV در کمیته ملی
به نقل از ایسنا، دکتر علیرضا رئیسی، در جلسه دورهای مشاورین زنان دستگاههای اجرایی که با حضور وزیر بهداشت و معاون زنان و امور خانواده رئیسجمهور در صبح روز دوشنبه ۵ مردادماه در وزارت بهداشت برگزار شد، با بیان اینکه تقریباً نیمی از موارد جدید سرطان در کشور به زنان مربوط میشود، اظهار داشت: روزانه حدود ۳۰۰ مورد جدید از سرطانها شناسایی میشود و به طور سالانه نزدیک به ۹۸ هزار مورد مرگ به دلیل سرطانها رخ میدهد.
وی به ابعاد گسترده ابتلا به سرطان در کشور اشاره کرده و گفت: در هر ساعت ۱۶ خانواده با خبر ابتلای یکی از اعضای خود به سرطان روبهرو میشوند و این عدد قابل توجهی است. در واقع، در یک جلسه دو ساعته، تقریباً ۳۰ نفر ایرانی به سرطان مبتلا میشوند.
سرطانهای شایع در میان زنان و مردان
معاون بهداشت وزارت بهداشت در باب شایعترین انواع سرطان در کشور صحبت کرد و اشاره کرد: در زنان، سرطان پستان، تیروئید، سرطانهای دستگاه گوارش، پوست و معده در بین سرطانهای رایج قرار دارند. در مردان، سرطان پروستات، سرطان کولورکتال، سرطان پوست و معده از جمله سرطانهای اصلی محسوب میشوند.
رئیسی آمار مرگ و میر ناشی از سرطانها را نیز مورد توجه قرار داده و افزود: سرطانهای معده، ریه، کولورکتال، سیستم عصبی و پروستات در زمره ۲۰ علت اول مرگ و میر قرار دارند. برخی سرطانها ممکن است شیوع کمتری داشته باشند، اما در صورت بروز، میزان مرگ و میر بالاتری را به خود اختصاص میدهند.
تأثیر آلودگی هوا و سیاستهای محیطی بر سلامت عمومی
وی به تأثیرات آلودگیهای محیطی بر سلامتی مردم اشاره کرد و افزود: کلانشهرها معمولاً دارای آلودگیهای بیشتری هستند و سرطانهای مرتبط با آلودگی هوا نیز میتواند افزایش یابد. بنابراین، باید به عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت توجه ویژهای داشت.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: زمانی که رئیسجمهور به موضوع پنلهای خورشیدی یا انرژیهای پاک اشاره میکند، فقط به تولید برق نمیپردازد بلکه اشاره به این دارد که این نوع انرژی میتواند به کاهش آلودگی هوا و در پی آن به حفظ سلامتی مردم کمک کند.
رئیسی یادآور شد: مسأله خودروهای برقی تنها به بحث انرژی و قیمت سوخت محدود نیست، بلکه ارتباط مستقیمی با سلامتی مردم دارد. خودروهای پرمصرف و آلودگی ناشی از آنها میتوانند به بروز بیماریها و همچنین افزایش حوادث جادهای منجر شوند.
تحلیل غیرخطی افزایش سرطان
وی بر این نکته تأکید کرد که در مورد بیماریهای پیچیده نباید به صورت خطی فکر کرد و اشاره نمود که در بیماریهایی که به ژنوم و عوامل محیطی مرتبط هستند، ممکن است عوامل متعددی در افزایش آمار تأثیرگذار باشند.
معاون بهداشت وزارت بهداشت افزود: یکی از عوامل مؤثر ممکن است بهبود بیماریابی نسبت به گذشته باشد. از سویی دیگر، امید به زندگی در کشور افزایش یافته و برخی بیماریها در سنین بالاتر بروز میکنند. در نتیجه، افزایش امید به زندگی میتواند بر آمار ابتلا تاثیر داشته باشد. در کنار این موارد، سبک زندگی و سایر عوامل مؤثر نیز باید در نظر گرفته شوند.
رئیسی گوشزد کرد: اینکه گفته شود در کشور سونامی سرطان به وقوع پیوسته، نادرست است. بر اساس استانداردهای منطقهای و جهانی، آمار ما چندان غیرمعمول نیست و مشابه بسیاری از نقاط جهان میباشد. اما امر حیاتی این است که بدانیم برای کاهش این آمار چه اقداماتی باید انجام دهیم.
سبک زندگی و وراثت؛ دو عاملی که در بروز سرطان مؤثرند
وی با بیان اینکه سبک زندگی و وراثت در ایجاد سرطان تأثیر بسزایی دارند، اظهار داشت: سبک زندگی به خصوص در بروز سرطان بسیار تعیینکننده است. به عنوان مثال، تحقیقات نشان داده است که برخی انواع سرطان در افراد با اضافهوزن و چاقی بیشتر مشاهده میشود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: تغذیه نامناسب هم میتواند شانس ابتلا به برخی سرطانها را افزایش دهد. از اینرو، سطح سواد سلامت و باور مردم را باید مورد توجه قرار داد و در عین حال، عوامل اقتصادی و اجتماعی مانند سالمندی، سطح درآمد و حمایتهای اجتماعی، همچنین مسائل شهری و مخاطرات زیستمحیطی نیز مطرح هستند.
پیشگیری ۴۰ درصدی سرطانها
رئیسی با ذکر اهمیت پیشگیری از سرطان گفت: از هر ۱۰ مورد سرطان، چهار مورد قابل پیشگیری هستند. به عبارتی، میتوان نزدیک به ۴۰ درصد سرطانها را با پیشگیری کاهش داد.
وی ابراز داشت: اگر وقوع سالانه سرطانها را در حدود ۱۴۲ هزار مورد در نظر بگیریم، میتوانیم حدود ۶۰ هزار مورد را با تدابیر پیشگیرانه کاهش دهیم. این عدد قابل توجه است و نمایانگر این است که باید به جای تمرکز بیشتر بر شیوههای درمانی نظیر رادیوتراپی، شیمی درمانی و داروهای گرانقیمت، توجه بیشتری به پیشگیری معطوف داشته باشیم.
اعلام خطر درباره داروهای گران قیمت و کم تأثیر
معاون بهداشت وزارت بهداشت یکی از معضلات جدی را استفاده از داروهای گران و کم تأثیر دانست و گفت: بعضی از داروهای بیاثر یا کمتر مؤثر که فقط به واسطه تبلیغات به مردم معرفی میشوند، نه تنها به بیماران آسیب میزنند بلکه به اقتصاد خانوادهها نیز لطمه میزنند.
رئیسی افزود: برخی مواقع، به فرد مبتلا به سرطان گفته میشود که دارویی وجود دارد که تأثیر زیادی خواهد داشت. بیمار نیز ممکن است تمام سرمایه و اموال خود را صرف تهیه آن دارو کند، در حالی که آن دارو هیچ اثر واقعی ندارد.
عوامل خطر شناختهشده: سیگار، قلیان، تریاک و چاقی
وی به عوامل خطر شناختهشده سرطان اشاره کرد و گفت: ۴۰ درصد سرطانها در مردان ایرانی و ۲۱ درصد در زنان ایرانی به علت عواملی شناختهشده ظهور میکند که از آن جمله میتوان به سیگار، قلیان، تریاک و چاقی اشاره کرد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت دخانیات را یکی از مهمترین عوامل خطر سرطان دانست و افزود: صنعت دخانیات به آرامی و بهطور پنهانی میتواند سلامت مردم را تحت تأثیر قرار دهد و یکی از جدیترین تهدیدات برای سلامتی جامعه است که ریشه سلامت را سست میکند.
رئیسی به دسترسی آسان کودکان و نوجوانان به محصولات دخانی اشاره کرد و اظهار داشت: در اطراف بسیاری از مدارس، محلهای ارائه سیگار وجود دارند. فروش سیگار به افراد زیر ۱۸ سال ممنوع است و همچنین فروش سیگار به صورت نخی نیز در کشورهای زیادی ممنوع است، اما در کشور ما همچنان این معضل وجود دارد.
وی افزود: وقتی یک دانشآموز پول اندکی در اختیار دارد، ممکن است بتواند سیگار نخی تهیه کند و آن را با دوستان خود مصرف کند. این مسأله نشان میدهد که چگونه دخانیات میتواند روی سبک زندگی کودکان و نوجوانان تأثیرگذار باشد.
دود دست دوم نیز سلامت عمومی را در خطر قرار میدهد
رئیسی آثار دود دست دوم را نیز مورد اشاره قرار داد و گفت: بسیاری از زنان، سیگار و قلیان مصرف نمیکنند اما ممکن است همسرشان سیگار بکشد که در این صورت فرد در معرض دود قرار میگیرد. این افراد نیز به نوعی قربانی دود دخانیات به حساب میآیند.
وی همچنین به ترویج مصرف سیگار در برخی تولیدات تصویری انتقاد کرد و افزود: متأسفانه در برخی فیلمها و برنامههای تلویزیونی، مصرف سیگار به طرز گستردهای نشان داده میشود. گاهی پیام این است که فرد ناراحت است و برای آرام شدن سیگار میکشد. جوانی که این تصاویر را مشاهده میکند، ممکن است این رفتار را تقلید کند.
آموزش سبک زندگی سالم از دوران کودکی
معاون بهداشت وزارت بهداشت تأکید کرد: باید از دوران کودکی به فرزندان خود بیاموزیم که چگونه نه بگویند. اگر دوستی در مدرسه یا خارج از آن به آنها سیگار تعارف کند، باید قدرت نه گفتن را داشته باشند.
وی افزود: تحرک کم، ورزش، تغذیه سالم و مهارتهای زندگی باید از سنین پایین به کودکان آموزش داده شود. همچنین لازم است اطلاعاتی درباره ترک دخانیات، ورزش و بهبود تغذیه به افراد ارائه گردد.
سرطان پوست را جدی بگیرید
رئیسی در خصوص شیوع سرطان پوست در مردان و زنان تأکید کرد: سرطان پوست در هر دو جنس رایج است و باید در خصوص مواجهه با اشعه فرابنفش و استفاده از ضد آفتاب دقت لازم صورت گیرد.
وی ادامه داد: به همین دلیل، وزارت بهداشت به طور مداوم در تجمعها و مراسم مختلف به استفاده از ضد آفتاب تأکید میکند. سرطان پوست شایع است و نباید آن را بیاهمیت تلقی کرد.
تشخیص زودهنگام؛ مرحله کلیدی در پیشگیری از سرطان
معاون بهداشت وزارت بهداشت به تبیین سطوح پیشگیری از سرطان پرداخت و گفت: پیشگیری از دوران کودکی آغاز میشود. باید به کودکان یاد بدهیم که نه بگویند، ورزش کنند و غذای سالم مصرف نمایند. اگر فرد دچار اضافه وزن شد، باید برای حرکت و تغذیه سالم او را راهنمایی کرد و در صورت قرار گرفتن در معرض دخانیات، موضوع ترک را مطرح کرد.
رئیسی ادامه داد: گام بعدی، تشخیص زودهنگام است. اگر فرد در مراحل اولیه بیماری شناسایی شود، سریعتر میتوان درمان را آغاز کرد. حتی اگر شخصی به سرطان مبتلا شود، این به معنای پایان زندگی نیست و با اقدامات مناسب میتوان کیفیت زندگی و روند درمان او را بهبود بخشید.
پیشگیری چهارم؛ جلوگیری از درمانهای غیرضروری
وی به مفهوم پیشگیری چهارم اشاره کرده و گفت: پیشگیری چهارم به معنای جلوگیری از استفاده بیرویه و غیرضروری از درمانهای اضافی، مخرب، بیفایده و غیرضروری برای بیماران است.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: در بعضی موارد، فردی مقالهای میخواند یا پزشکی بر اساس اطلاعات ناقص توصیه درمان را ارائه میدهد. بیمار نیز ممکن است تمام زندگی خود را صرف اجرای آن درمان کند، در حالی که آن درمان نه تنها سودی ندارد بلکه گاهی میتواند مضر باشد.
رئیسی تأکید کرد: در برخی موارد، یک پزشک مطلبی را جایی میخواند یا ایدهای به ذهنش میرسد و آن را برای بیمار تجویز میکند. بیمار ممکن است بخواهد برای تهیه دارو یا انجام درمان مجبور به صرف هزینههای سنگین شود. نباید به بیمار گفت که دارویی وجود دارد که معجزه میکند در حالی که چنین ادعایی از نظر علمی پایگاه محکمی ندارد. این مسئله نیز جزو پیشگیری چهارم است و باید بیشتر مورد بحث و بررسی قرار گیرد.
غربالگری سرطان پستان بین سنین ۳۰ تا ۶۹ سال
معاون بهداشت وزارت بهداشت در مورد غربالگری سرطانها گفت: در سرطان پستان، سنین ۳۰ تا ۶۹ سال اهمیت زیادی دارد و خودآزمایی کاملاً ساده است. افراد باید آموزش ببینند که خود را معاینه کنند و در صورت مشاهده موارد مشکوک، به پزشک مراجعه نمایند. تقریباً ۹۰ درصد این معاینات میتواند توسط خود فرد انجام شود و روش آن نیز ساده و مشخص است.
رئیسی به بحث غربالگری سرطانهای دستگاه گوارش و روده اشاره کرد و گفت: بسیاری از سرطانهای این نواحی ممکن است منجر به ورود کمی خون به روده و در نهایت، مدفوع شوند. با یک آزمایش ساده این خون شناسایی شده و در صورت لزوم، بررسیهای تشخیصی دقیقتری انجام میگردد.
سرطان دهانه رحم؛ قابل پیشگیری و قابل تشخیص زودهنگام
وی درباره سرطان دهانه رحم گفت: این نوع سرطان به طور کامل قابل پیشگیری است و با استفاده از آزمایش ساده و غربالگریهای سریع، میتوان آن را تشخیص داد. اگر سرطان دهانه رحم در مراحل ابتدایی شناسایی شود، درمان آن به مراتب راحتتر خواهد بود.
معاون بهداشت وزارت بهداشت ادامه داد: برای برخی از انواع مرتبط با ویروس HPV نیز واکسنی وجود دارد که میتوان با واکسیناسیون از بروز برخی سرطانها پیشگیری کرد.
بررسی علمی واکسن HPV در کشور
رئیسی به این نکته اشاره کرد که واکسن HPV در حال حاضر جزء برنامههای واکسیناسیون کشور نیست و افزود: هر واکسنی نمیتواند به این برنامه اضافه شود، اما با این حال، کمیته ملی واکسیناسیون در حال بررسی این موضوع میباشد.
به گفته وزارت بهداشت، وی ادامه داد: در بحث واکسیناسیون HPV، دو مسأله باید از یکدیگر تفکیک شود؛ یکی پیشگیری از عفونت و دیگری پیشگیری از سرطان. برخی انواع HPV ممکن است منجر به سرطان شوند و با واکسن میتوان از تعدادی از آنها جلوگیری کرد، اما نوعی دیگر وجود دارد که ممکن است باعث عفونت شود و ارتباطی با سرطان ندارد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: هماکنون ما در حال بررسی شیوع و بروز این ویروس و میزان اثربخشی واکسن هستیم و پروژه تحقیقاتی نیز در این زمینه در حال انجام است. در زمینه سرطان دهانه رحم و واکسن HPV باید بر اساس شواهد علمی و تحقیقات به صحبت بپردازیم و این موضوع نباید به صورت جنجالی مطرح گردد.
انتهای پیام
