سه شب بدون حملات؛ از آتشبس نانوشته میان تهران و واشنگتن چه اطلاعاتی داریم؟
طبق گزارش ایلنا، با ورود به شب سوم توقف حملات مستقیم مابین ایران و آمریکا، این آرامش نسبی همزمان با ادامه رایزنیهای دیپلماتیک، گمانهزنیها را در مورد زمینهسازی یک آتشبس غیررسمی میان تهران و واشنگتن تقویت میکند.
سایت خبری الجزیره در تحلیلی عنوان کرده است که اگرچه تبادل حملات متوقف شده است، اما تا کنون هیچ توافق رسمی یا اعلامیهای درباره آتشبس از سوی دو طرف منتشر نگردیده. اما همزمان با تداوم گفتگوهای سیاسی و تلاشهای میانجیگرانه، نشانههایی از انحراف موقت از مسیر نظامی به سوی دیپلماسی نمایان شده است.
بر اساس این گزارش، پس از ۱۳ شب از تبادل حملات، در سه شب اخیر هیچ اقدام مستقیماً علیه یکدیگر از سوی ایران و آمریکا مشاهده نگردیده است. خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی که هویتش فاش نشده، گزارش داده که تهران به شرط توقف حملات آمریکا، عملیاتهای خود را متوقف خواهد کرد و تاکید دارد که اصل «حمله در برابر حمله» همچنان بر جای خود است.
این تحولات در شرایطی انجام میشود که دونالد ترامپ اظهاراتی در مورد روند مذاکرات با ایران بیان کرده است. رئیسجمهور آمریکا در روز دوشنبه اعلام کرد که واشنگتن در حال انجام «گفتگوهای بسیار عمیق» با تهران است، اما هشدار داد که اگر مذاکرات موفقیتآمیز نباشد، گزینه اقدام نظامی همچنان روی میز خواهد بود. وی همچنین از وجود «گفتوگوهای مثبت» با ایران صحبت کرد، ولی جزئیاتی در مورد کانالهای ارتباطی یا موضوعات مذاکره ارائه نداد.
در این حین، الجزیره به نقل از منابع آگاه خود ادعا کرده که یک تیم فنی ایرانی در چین در حال بررسی پیشنهادهایی است که پکن بهمنظور ارائه به آمریکا آماده کرده است. به گفته این منابع، این پیشنهاد هنوز در مرحله مطالعه است و به معنی دستیابی تهران و واشنگتن به توافق یا پذیرش آن از سوی ایران نمیباشد.
این گزارش همچنین به تلاشهای پیشین چین و پاکستان برای فعالسازی مجدد کانالهای ارتباطی میان ایران و آمریکا اشاره کرده است.
از طرف دیگر، وزارت امور خارجه ایران تأکید کرده است که تهران هیچ درخواستی برای احیای مذاکرات با آمریکا ارائه نکرده و تغییراتی در مواضع رسمی خود ایجاد نکرده است. با این حال، این موضع احتمال تبادل پیامها یا بررسی پیشنهادات از طریق میانجیها را رد نمیکند.
علاوه بر این، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرده است که رویاروییهای اخیر را «جنگی تمامعیار» شمرده و آن را واکنشی به حملات آمریکا میداند و تاکید کرده که ادامه یا قطع عملیات به رفتار واشنگتن وابسته است.
اجمالاً، الجزیره در انتهای گزارش خود میافزاید که اگرچه هنوز هیچ توافق رسمی، سند مکتوب یا سازوکار مشخصی برای آتشبس بین دو کشور وجود ندارد، اما توقف همزمان حملات، تداوم مذاکرات، تحرکات دیپلماتیک چین و تهدید ترامپ به استفاده از گزینه نظامی، نشان میدهد که نبرد تهران و واشنگتن حداقل بهطور موقت به عرصه دیپلماسی و میانجیگری گسیل شده است. با این حال، سرنوشت این آرامش شکننده به نتایج مذاکرات و تحولات آینده وابسته خواهد بود.
