بازدید برنامه محیط زیست سازمان ملل از آثار زیستمحیطی ناشی از تجاوز به ایران
به نقل از ایسنا شینا انصاری در یک برنامه تلویزیونی امروز بیان کرد: در طی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، همچنین در جنگ رمضان و پس از آن، در مناطق زیر پوشش حفاظت محیط زیست، آسیبهای جدی به وجود آمد و تأسیسات مرتبط با حفاظت محیط زیست نیز آسیب دیدند. در جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، ۱۳ منطقه زیستمحیطی تحت تأثیر قرار گرفتند و به دلیل وقوع این جنگ در خرداد و تیرماه، شاهد افزایش آتشسوزیها بودیم. در جریان جنگ رمضان علاوه بر مناطق چهارگانه، اکوسیستمهای تالابی و ساحلی نیز به شدت آسیب دیدند. همچنین برخی از سواحل نیز به لحاظ آلودگیهای نفتی تحت تأثیر قرار گرفتند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: به دلیل حساسیتهای زیستمحیطی در خلیج فارس و دریای عمان، کنوانسیونی به منظور حفظ محیط زیست دریایی این دو منطقه تحت عنوان «راپمی» تشکیل شده و ما در حال همکاری با این نهاد برای مستندسازی خسارات وارد آمده به اکوسیستم دریایی خلیج فارس هستیم.
وی در اشاره به دیپلماسی زیستمحیطی سازمان حفاظت محیط زیست اظهار داشت: پیش از جنگ رمضان - که در آن زمان تحرکات نظامی آمریکا در خلیج فارس شدت گرفته بود - ما با کشورهای اطراف خلیج فارس و نهادهای زیستمحیطی زیرمجموعه سازمان ملل و حتی دبیر کل این سازمان، مکاتباتی انجام دادیم و هشدار دادیم که در صورت وقوع یک جنگ دیگر در اکوسیستم شکننده خلیج فارس - که از جنگهای پیشین نیز آسیبپذیر شده بود - آسیبهای بیشتری به آن وارد خواهد شد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: با وجود این هشدارها، متأسفانه جنگی در گرفت و ما در طول آن جنگ نیز پیگیر مسائل بودیم. به عنوان نمونه بعد از حمله به انبار سوخت در تهران و کرج - که یک جنایت زیستمحیطی به شمار میرفت - اقداماتی در سطح بینالمللی انجام دادیم، بهخصوص که خواستار توجه جدی برنامه محیط زیست سازمان ملل به این موضوع شدیم و پس از حمله به تأسیسات صلحآمیز هستهای، درباره عواقب زیستمحیطی آن نگرانیهایی را در سطح منطقه و حتی جهانی مطرح کردیم.
وی تأکید کرد: جنگهایی که این دو کشور متجاوز به راه میاندازند، عملاً باعث بیاثر شدن فعالیتهای زیستمحیطی جهانی میشود. بر اساس گزارشی از گاردین در دو هفته نخست جنگ رمضان، میزان انتشار گازهای گلخانهای ناشی از حملات به قدری بوده که معادل آلودگی ناشی از چندین کشور در مقیاس وسیع است.
انصاری اضافه کرد: نتیجه پیگیریهای مکرر ما در عرصه بینالمللی، انتشار بیانیهای از سوی برنامه محیط زیست سازمان ملل بوده است که اثری نداشته، چرا که تنها کشورهای منطقه را به صلح دعوت کرده و به کشورهای متجاوز اشارهای نکرده و آنها را محکوم نکرد. این در حالی است که پیش از این نیز برخورد دوگانهای از سوی مجامع بینالمللی مشاهده شده است.
وی تصریح کرد: لازم است تا نهادهای بینالمللی به وضعیت زیستمحیطی در جهان توجه کنند و جنگ را به عنوان یک عامل مخرب شناسایی کرده و جدیتر از وقوع جنگها در نقاط مختلف جهان جلوگیری نمایند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست درباره خسارتهای وارده به گونههای مختلف در خلیج فارس و تنگه هرمز بیان کرد: تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم جنگ بر محیط زیست غیرقابل انکار است. معمولاً توجه به آثار مستقیم و کوتاهمدت مانند انفجار انبارهای نفت و آلودگی هوا جلب میشود، اما در واقع آثار زیستمحیطی جنگ، غالباً درازمدت هستند. به عنوان مثال، آلودگیهای نفتی ناشی از انفجارها به آبسنگهای مرجانی خلیج فارس آسیب رسانده است و احیای این آبسنگها ممکن است صد سال به طول بینجامد.
وی ادامه داد: آتشسوزیهای جنگلها و نابودی برخی از گونههای گیاهی و جانوری نیز از عوارض جنگهای تحمیلی اخیر بوده است. ترمیم و بازسازی بسیاری از تخریبهای زیستمحیطی ناشی از جنگ زمانبر بوده و در برخی موارد شاید به سختی انجام شود.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در ارتباط با رایزنیهای اخیر بینالمللی گفت: به تازگی گفتوگویی آنلاین با دبیر اجرایی برنامه محیط زیست سازمان ملل داشتم و توافق شد که یک تیم فنی از این نهاد جهت بازدید و پایش میدانی از خسارات ناشی از جنگهای تحمیلی به ایران اعزام شود. به علاوه، برای ارزیابی خسارات زیستمحیطی جنگ ۱۲ روزه از توانمندیهای دانشگاههای ایران بهرهخواهی کردیم.
انصاری در پایان درباره مستندسازی خسارات زیستمحیطی اظهار داشت: این کار در رابطه با جنگ ۱۲ روزه به شکل علمی به اتمام رسیده و خسارات اقتصادی آن نیز برآورد شده است. ما در حال انجام این کار با توجه به ابعاد و وسعت جنگ رمضان هستیم و در نتیجه، هنوز اطلاعات دقیقی درباره تخریبهای زیستمحیطی این درگیری نداریم.
انتهای پیام