توسعه تولید نانوکربنات کلسیم در ایران؛ گامی مؤثر برای رفع نیازهای صنایع رنگ، پلیمر و لاستیک
طبق گزارش ایسنا به نقل از ستاد نانو، پیشرفتهای چشمگیر در حوزه فناوری نانو در سالهای اخیر، افقهای جدیدی را برای بهبود کیفیت مواد اولیه به کار رفته در صنایع مختلف گشوده است. یکی از مهمترین این مواد، نانوذرات کربنات کلسیم به شمار میرود که به علت تأثیر قابل توجهی که بر ویژگیهای مکانیکی، حرارتی و فیزیکی محصولات دارد، به یکی از افزودنیهای کلیدی در صنعت تبدیل شده است. در حال حاضر، یک شرکت دانشبنیان ایرانی توانسته با بومیسازی این فناوری، شرایط تولید صنعتی این محصول را در کشور فراهم کند.
این شرکت دانشبنیان، پس از سالها تحقیق و توسعه فناوری، موفق به تولید صنعتی نانوذرات کربنات کلسیم شده است؛ محصولی که قبل از این بخش عمدهای از نیاز صنایع کشور به آن از طریق واردات تأمین میشد. اقدامات تحقیقاتی و توسعهای این شرکت در زمینه تولید نانوکربنات کلسیم از سال ۱۳۹۶ آغاز گردید. کارشناسان این مجموعه پس از انجام مطالعات آزمایشگاهی و طراحی فرآیند تولید، در کمتر از دو سال موفق به راهاندازی خط پایلوت تولید این محصول شدند. دستاورد موفقیتآمیز این مرحله، پیشنیاز ورود به تولید صنعتی را ایجاد کرد و نهایتاً تولید انبوه نانوذرات کربنات کلسیم در مقیاس صنعتی از شهریور سال ۱۳۹۸ آغاز شد.
نانوذرات تولیدشده توسط این مجموعه دارای ابعادی در بازه ۵۰ تا ۷۰ نانومتر و خلوص ۹۸.۵ درصد هستند. این محصولات بر اساس نیازهای مختلف صنایع در دو نوع عادی و پوششدار یا آبگریز تولید میشوند و قابلیت تغییر فرمولاسیون بر اساس الزامات مشتریان نیز وجود دارد. کیفیت این نانوذرات با بهکارگیری روشهای استاندارد آزمایشگاهی از جمله پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) مورد ارزیابی قرار گرفته که نتایج این آزمایشها، کیفیت و ساختار مناسب محصول را تأیید کردهاند.
یکی از ویژگیهای کلیدی نانوکربنات کلسیم، نقش آن به عنوان فیلر یا پرکننده در تولیدات صنعتی است. استفاده از این ماده میتواند به بهبود خواص مکانیکی بسیاری از محصولات منجر شود و موجب افزایش استحکام، انعطافپذیری، مقاومت به ضربه و پایداری حرارتی گردد. به همین دلیل، صنایع مختلف از این ماده به عنوان یکی از افزودنیهای اصلی در فرمولاسیون محصولات خود بهرهبرداری میکنند.
دامنه کاربرد این محصول بسیار وسیع است. صنایع نفت و گاز، لاستیک، پلاستیک، پلیمر، سیم و کابل، تولید کاغذ سلولزی و کاغذ سنگی، چرم مصنوعی، رنگ و رزین، کاشی و سرامیک، صنایع دارویی و غذایی، تولید مواد شوینده، مصالح ساختمانی، قطعات خودرو و صنایع هوایی تنها بخشی از حوزههای بهرهوری از نانوذرات کربنات کلسیم هستند. علاوه بر این، این نانوذرات در ساخت پوششهای محافظ، رنگهای ضدخش و محصولات پیشرفتهای که به مقاومت بیشتری در برابر سایش و شرایط محیطی نیاز دارند، نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
تعداد زیادی از واحدهای صنعتی در حال حاضر از این محصول در خطوط تولید خود بهره میبرند، بهطوری که یکی از شرکتهای فعال در حوزه پلیمر، از نانوکربنات کلسیم ایرانی در تولید محصولات پلیمری خود استفاده میکند. همچنین، این نانوذرات در تولید رنگ گواش ضدخش نیز به کارگیری شده است.
برآوردهای انجامگرفته نشان میدهند که ظرفیت بازار داخلی نانوکربنات کلسیم، بدون در نظر گرفتن نیاز صنعت کاغذ سنگی، حدود پنج هزار تن در سال است. با توجه به توسعه صنعت کاغذ سنگی، میزان تقاضا برای این محصول میتواند از این مقدار فراتر برود؛ موضوعی که از ظرفیت بالای بازار داخلی برای گسترش این فناوری حکایت دارد. در حال حاضر، ظرفیت اسمی خط تولید این شرکت تقریباً ۱۵۰۰ تن در سال است. این مجموعه فعالیت خود را با تولید سالانه حدود هزار تن آغاز کرده و دارای برنامههایی برای افزایش ظرفیت تولید تا حداکثر قابلقبول کارخانه در دست اقدام است.
یکی از دستاوردهای قابل توجه این پروژه، افزایش میزان تولید داخلی در فرآیند ساخت است. در آغاز روند توسعه فناوری، بخشی از مواد اولیه مورد نیاز از کشورهای خارجی تأمین میشد، اما با پیشرفت فعالیتهای تحقیق و توسعه، هماکنون بیش از ۹۷ درصد مواد اولیه مورد استفاده در این خط تولید از منابع داخلی تهیه میشود. بخش عمده این مواد از واحدهای مستقر در شهرک صنعتی سمنان تأمین میگردد و بخشی دیگر نیز از تأمینکنندگان داخلی در تهران خریداری میشود. این امر نه تنها وابستگی به واردات را کاهش داده، بلکه موجب کاهش هزینههای تولید، افزایش امنیت زنجیره تأمین و ارتقای توانمندیهای داخلی در این حوزه شده است.
انتهای پیام
