قصهای از فوتبال کودکانه در معابر شهری؛ بطری آبی که به محوریت فیلم تبدیل شد
مسعود منصوری، کارگردان فیلم کوتاه «کاپیتان شماره ۱۰»، در مصاحبهای با خبرنگار مهر به تبیین روند خلق این اثر سینمایی پرداخت و درباره نقطه آغاز داستان توضیحاتی ارائه کرد: ایده نخستین این فیلم توسط آقای پدرام صدرائی، تهیهکننده، ارائه شد. او در یکی از چهارراههای پرهیاهوی تهران، شاهد بازی چندین کودک بیبضاعت و یک بطری خالی آب بود. همین تصویر ساده اما عمیق، محرکی برای آغاز کار بر روی فیلم گردید و به تدریج با اضافه شدن لایههای مضمونی و مضامین مکمل، فیلمنامه نهایی شکل گرفت.
وی همچنین درباره چگونگی گزینش بازیگران جوان و نوجوان فیلم توضیح داد: کودکانی که در این پروژه بازی میکنند، یا بازیگر هستند و یا به بازیگری علاقهمندند، اما مهمتر از همه، قابلیت خیرهکننده آنها در باورپذیر کردن نقش کودک کار بود. بهخصوص در بدو فیلمبرداری، در برخی صحنههای خیابانی، رانندگان در حال عبور از چهارراه بههیچوجه متوجه حضور دوربین و تیم فیلمسازی نمیشدند و بهنظر میرسید که با یک گروه واقعی از کودکان کار مواجه هستند.
این کارگردان به چالشهای متعدد کار با بازیگران کودک و نوجوان اشاره کرد و نظر خود را اینگونه بیان نمود: من پیشتر نیز تجربه همکاری با کودکان را در کارهای قبلیام داشتهام و حتی برای خلق فیلمهایی که محوریت آنها کودکان و نوجوانان بود، تلاش کردهام. هرچند همکاری با این عزیزان همیشه با لحظات شیرین و دلنشینی همراه است، اما جمعآوری تعداد زیادی کودک در کنار هم، بهخصوص در محیط شلوغ خیابان، مسئولیتی سنگین و چالشی جدی به همراه دارد. زیرا سن کم این بازیگران و گاهی طبیعت بازیگوش و پرانرژی آنها میتواند در حین کار مشکلاتی به وجود آورد. خوشبختانه در طول سه روز فیلمبرداری، والدینشان بهطور مستمر در پشت صحنه حاضر بودند و با نظارت و همراهی خود از وقوع هرگونه مشکل یا حادثه جلوگیری کردند و خوشبختانه همه چیز بهخوبی و بدون تنش پیش رفت.
منصوری همچنین در پاسخ به پرسشی در مورد اینکه در سینمای ایران معمولاً به مسئله کودکان کار پرداخته میشود و این امر میتواند به کلیشهسازی بینجامد، خاطرنشان کرد: بهترین راهحل ما برای فرار از روایتهای تکراری و کلیشهای، نمایش فقر از زاویهای نو و نادیده است. بهعبارتی، ترکیب آرزوهای کودکانه و معصومانه شخصیتها با دنیای فوتبال در خیابان و بهرهبرداری از همان بطری خالی آب، در حالیکه آنها ناچار به کار هستند، به داستان این فیلم عمق و رنگی متفاوت داده و نگاهی خلاقانه و نو به زندگی این کودکان ارائه کرده است.
این کارگردان در ادامه به رویکرد کلان فیلمش اشاره کرد و بیان داشت: اگر ما فقر را بهعنوان محور اصلی تحلیل در نظر بگیریم، فیلم «کاپیتان شماره ۱۰» دارای رویکردی کاملاً آسیبشناسانه است و بهروشنی نشان میدهد که جامعه باید به سرنوشت این کودکان حساس باشد و راهکارهای عملی و حمایتی برای آنان ارائه دهد، زیرا آینده چنین کودکانی نه تنها مانع دستیابی به آرزوها و رویاهای شیرینشان خواهد شد، بلکه بهمرور موجب انحطاط جامعه و بروز بحرانهای اجتماعی عمیق خواهد گردید.
در پایان، منصوری با ابراز امیدواری از مسئولان مرتبط، بهویژه سازمانها و نهادهایی که در حوزه تعلیم و تربیت نوجوانان فعالیت میکنند، درخواست حمایت در مسیر توزیع گسترده این فیلم را داشت.
فیلم کوتاه «کاپیتان شماره ۱۰» با رویکرد اجتماعی، داستان گروهی از کودکان کار را روایت میکند که در غیاب و دور از نظر صاحبکار خود، با برگزاری یک بازی فوتبال ساده و خودمانی، بهدنبال لحظاتی از رؤیاپردازی، دوستیهای ناب و شادیهای دوران کودکیشان هستند و در این سفر، مخاطب را با دنیای پیچیده احساسات و آرزوهایشان همراه میکنند.
در این اثر سینمایی، بازیگرانی نظیر سیامک بهزادینیا، آریا کشاورز، حسنا نوری، طاها خالدی، آرتین مصدق، امیرعلی قاسمی، سامیار سلیمانی، عماد عربی، بنیامین خدابخشی، رادین بلادی، محمد نفری، محمدعلی شریفیان قدس و امیرعباس قاضیزاده به ایفای نقش پرداختهاند.
همچنین از دیگر عوامل تولید این فیلم کوتاه که در مدرسه فیلم پدرام صدرائی تهیه و تولید شدهاند، میتوان به مدیر فیلمبرداری: مسعود صفرنیا، تدوین و طراحی پوستر: بهار ایروانی، مدیر صدابرداری: امیرحسین عرب، طراح صدا: نسیبه دالوند، دستیار اول کارگردان و برنامهریز: نگین محمدی طادی، منشی صحنه: آبان گودرزی، مدیر تولید: سورنا یگانه، طراح گریم: مریم بینایان، طراح صحنه و لباس: پدرام صدرائی طباطبائی، اصلاح رنگ و نور: علیرضا ناظمیان، عکاس صحنه: حنانه بابارئیسی، مدیر رسانه: شیما نعیمی و پخش بینالملل: فرست اسکرین اشاره کرد.