برنامه دولت برای پرورش «شاهدانه» صنعتی
دکتر محمد ترحمی در مصاحبهای با ایسنا، به یکی از اقدامات تغییرآفرین دولت سیزدهم اشاره کرد و گفت: بهرهبرداری از گیاه شاهدانه از مسائل مهمی است که به مدت سالها به دلیل ناهمواریهای قانونی، استفاده صحیح از پتانسیلهای آن ممکن نبود. در قانون مبارزه با مواد مخدر، کشت شاهدانه با هدف تولید مواد مخدر و روانگردان به عنوان عملی غیرقانونی و مجرمانه شناخته شده است، و این جمله بهطور ناخواسته باعث ایجاد پرسشهایی در رابطه با تمام گونههای این گیاه شد؛ در حالی که تنها بخشی اندک از کاربردهای این گیاه به تولید مواد مخدر مربوط میشود.
وی ادامه داد: در سالهای گذشته، عملاً تولید این محصول با واکنشهای قهری مواجه شده است؛ در حالی که کشت شاهدانه صرفاً با هدف تولید مواد مخدر و روانگردان جرم محسوب میشود. در کشورهایی مانند ایالات متحده آمریکا، شاهدانه صنعتی به یکی از محصولات اقتصادی مهم تبدیل گشته و یکی از گونههای خاص این گیاه بنام «هِمْت» هر سال حدود ۲۳ میلیارد دلار درآمد تولید میکند و پاکستان نیز برای سال ۲۰۲۵ هدف درآمدی پنج میلیارد دلاری را از این زمینه تعریف کرده است.
در پاسخ به این سوال که آیا احتمال انحراف در این زمینه وجود دارد، وی گفت: در هر زمینهای لازم است که میزان سود و زیان مورد ارزیابی قرار گیرد. گونه هِمت به علت پایین بودن سطح THC عملاً نمیتواند منجر به تولید مواد مخدر مؤثر شود. برای همین، کشورهای مختلف نیز از این گونه برای مصارف صنعتی بهرهبرداری میکنند. خاستگاه اصلی این گیاه هم ایران است و در پژوهشهای نژادشناسی گیاهان، شاهدانه به عنوان گیاهی با منشأ ایرانی شناخته میشود. باوجوداین، کشور سالها از مزایای اقتصادی این گیاه محروم بود در حالی که کشورهای همسایه به درآمدهای قابل توجهی از این محصول دست یافتهاند.
طبق توضیحات مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر، تقریباً ۴۶ نوع محصول متنوع از شاهدانه بهدست میآید؛ از جمله CBD که در ساخت برخی داروهای مرتبط با بیماریهای MS و دیگر بیماریها به کار میروند. همچنین از این گیاه میتوان روغن، عطر، الیاف صنعتی معروف به کناف و دهها محصول دیگر تولید کرد. در واقع، از یک گیاه کمتوقع و با نیاز آبی پایین، میتوان مجموعهای وسیع از محصولات با ارزش افزوده بالا به وجود آورد.
ترحمی تأکید کرد: در همین راستا، با هدف رفع ابهامهای قانونی، در مصوبه جدید ستاد مشخص شد که شاهدانهای که میزان THC آن بیش از ۰.۲ درصد باشد، از گونههای ممنوعه به شمار میآید و کشت آن غیرمجاز است. در مقابل، شاهدانهای که میزان THC آن کمتر از ۰.۲ درصد باشد، یعنی همان شاهدانه صنعتی یا هِمت، میتواند با دریافت مجوز بهطور قانونی کشت شود. این اقدام به منظور تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و افزایش ارزش افزوده در بخش کشاورزی صورت گرفته و میتواند بهعنوان یکی از خدمات مهم دولت سیزدهم و ستاد مبارزه با مواد مخدر به اقتصاد کشور در نظر گرفته شود. با نظمدهی به این حوزه، راه برای بهرهبرداری از پتانسیلهای اقتصادی شاهدانه صنعتی باز شده است.
مدیرکل حقوقی و امور مجلس ستاد مبارزه با مواد مخدر خاطرنشان ساخت: هدف ستاد مبارزه با مواد مخدر از این تصمیم، صرفاً آزادسازی بدون قید و شرط نبوده، بلکه ایجاد چارچوبی مشخص برای استفاده از ظرفیتهای اقتصادی و صنعتی شاهدانه است. بر این اساس، تنها گونههایی که میزان THC آنها کمتر از ۰.۲ درصد باشد، میتوانند مجوز کشت و بهرهبرداری را دریافت کنند و تأیید بذر این محصول صرفاً به عهده وزارت جهاد کشاورزی خواهد بود. در هر حال، در صورت اثبات کشت شاهدانه با THC بالاتر از ۲ دهم درصد، احتمال منطقی ضابطین نسبت به نیت تولید مواد مخدر میتواند به پیگرد قضایی عوامل کشت، امحای محصولات کشت شده و برخورد با مجرمان مرتبط با کشت غیرمجاز منجر گردد.
انتهای پیام
