دلایل تورم ۸۰ درصدی چیست؟/ پیشبینیهای اقتصادی ایران در سال جاری
محمد صادقالحسینی در مصاحبهای با ایسنا در خصوص کاهش نرخ تورم ماهانه در تیرماه ۱۴۰۵ اظهار داشت: وقتی به تحلیل تورم در پانزده سال اخیر میپردازیم، متوجه میشویم که در آغاز دهه ۹۰ شمسی، این نرخ وارد محدوده ۳۰ تا ۴۰ درصد شد. بعد از امضای برجام و ایجاد چشمانداز مثبت در رابطه با آن، از سال بعد اصلاحات در نظام بانکی، به ویژه مثبت شدن نرخ بهره تحت مدیریت آقای طیبنیا اتفاق افتاد که این امر به کاهش نرخ تورم به ارقام تکرقمی انجامید؛ به گونهای که متوسط نرخ تورم در آن سه سال به ۹.۵ درصد رسید.
تأثیر خروج آمریکا از برجام و ادامه سیاستهای نادرست
وی ادامه داد: پس از خروج آمریکا از برجام و به دنبال آن عدم اجرای اصلاحات اقتصادی در داخل کشور، به ویژه تداوم نظام ارزی چندگانه و تثبیت نرخ ارز ترجیحی، نرخ تورم با خروج ترامپ از برجام به شکل ناگهانی وارد محدوده ۴۰ تا ۵۰ درصد شد و در همان سطح باقی ماند.
این اقتصاددان با تأکید بر دوره ریاست جمهوری بایدن در آمریکا یادآور شد: با ورود بایدن به کاخ سفید، نرخ تورم در ایران دوباره به اعداد ۳۰ تا ۴۰ درصد بازگشت. در این دوران، سیاست افزایش نرخ ارز ترجیحی از ۴۲۰۰ تومان به ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به اجرا درآمد که به کاهش فشار بر نظام ارزی و فراهم شدن زمینهای برای سیاستگذاری پولی توسط بانک مرکزی انجامید. همچنین با افزایش صادرات نفت ایران، نرخ تورم در محدوده ۳۰ تا ۴۰ درصد تثبیت شد.
دلایل ورود تورم نقطه به نقطه به محدوده ۸۰ درصد
صادقالحسینی تصریح کرد: از سوی دیگر، ما شاهد عدم اصلاحات در نظام بانکی، به ویژه در ترکیب و شیوه وامدهی، اعتبارسنجی، ناترازی داراییهای نظام بانکی و کفایت سرمایه بانکها بودیم. این عوامل موجب شدند تا به نقطهای برسیم که نرخ تورم نقطه به نقطه به ارقام ۸۰ درصد رسد؛ واقعهای که در تاریخ اقتصاد ایران بیسابقه بوده و تاکنون تجربه نشده است.
تورم پایدار؛ موتورهای فعال گرانی
وی با اشاره به اینکه وضعیت کنونی نشاندهنده ورود ایران به عصرهای تورمی است که تاکنون تجربه نکرده، بیان کرد: ما تورم مزمن را تجربه کردهایم، اما اینکه تورم به این اندازه بالا و پایدار بماند، بیسابقه است. به نظر میرسد این تورم «پایدار» است، زیرا دو عامل تعیینکننده در ایجاد تورم، یکی «ارز ترجیحی و کسری بودجه دولت» و دیگری «عدم اجرای اصلاحات در بخش انرژی» همچنان فعال هستند. در صورتی که این دو موضوع حل نشود، تورم در سطح بالا و پایدار باقی خواهد ماند. البته در نظر داریم که در صورت اصلاحات، تورم میتواند به بازه ۳۰ تا ۵۰ درصد بازگردد.
این اقتصاددان تصریح کرد: دو عامل عمده موجب شده که تورم از محدوده ۳۰ تا ۵۰ درصد به ۸۰ درصد برسد؛ ابتدا، تحریمهای شدید و جنگ علیه ایران که فشار زیادی بر منابع ارزی وارد آورده و دوم، ناپایداری چشمانداز اقتصادی کشور. این دو موضوع منجر به افزایش نرخ تورم شده و پیشبینی من این است که امسال برای نخستین بار با تورم سهرقمی روبرو خواهیم شد.
مقابل هجوم به بازارها در غیاب افق روشن
به نقل از صادقالحسینی، اگر مشکلات فوق ادامه یابند، با فرض همین وضعیت روابط خارجی و اینکه اقتصاد در شرایط جنگی قرار دارد و هیچ اصلاح اقتصادی انجام نگیرد، متأسفانه تورم پایدار خواهد بود. در حال حاضر، چشمانداز آینده ایران و مسیرهای پیشرو مشخص نیست. وجود دورنمای غیرشفاف برای مردم منجر به هجوم به بازارهای دارایی شده، چراکه مردم مایلند ارزش داراییهای خود را حفظ کنند.
وی ادامه داد: خلاصه اینکه علت اصلی این تورم بالا تا زمانی که حل نشود، بهبود نخواهد یافت و آن چیزی نیست جز «جنگ و وضعیت سیاست داخلی». شرایط سیاست داخلی، نوسانهای ۳۰ تا ۵۰ درصدی تورم را توضیح میدهد، اما دادههای افزایش نرخ تورم فراتر از آن مربوط به تنشهای بینالمللی و مسئله جنگ است.
انتهای پیام
