اجرای آزمایشی هوشمندسازی معادن با مشارکت شرکتهای دانشبنیان/طراحی اطلس تعاملی شرکتهای فناور
به گزارش ایسنا، در سالهای اخیر، هوشمندسازی معادن به یکی از اصلیترین کانونهای تحول دیجیتال در صنعت معدن جهان بدل شده است؛ بهطوریکه کشورهای پیشرو معدنی همچون استرالیا، کانادا، شیلی و سوئد با بهکارگیری فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، اینترنت اشیاء، حسگرهای هوشمند، سامانههای پایش برخط، تحلیل کلاندادهها، خودروها و ماشینآلات خودران و دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins)، علاوه بر رشد بهرهوری و کاهش هزینههای تولید، اقدامات مؤثری نیز برای افزایش ایمنی معادن و کاستن از حوادث انسانی انجام دادهاند.
پایش لحظهای میزان انتشار گازهای خطرناک، پیشبینی ریزش تونلها، مدیریت هوشمند ناوگان حملونقل معدنی و نگهداری پیشگیرانه تجهیزات، از جمله مهمترین دستاوردهای این فناوریها در معادن پیشرفته جهان محسوب میشود.
در ایران نیز با توجه به جایگاه بخش معدن در اقتصاد کشور و ضرورت کاهش حوادث معدنی، توسعه فناوریهای هوشمندسازی به یکی از نیازهای جدی این صنعت تبدیل شده است. در همین چارچوب، پارک فناوری اطلاعات و ارتباطات با اجرای طرح هوشمندسازی معادن و صنایع معدنی، در تلاش است میان شرکتهای فناور و معادن پیوند ایجاد کند، نیازهای فناورانه این حوزه را شناسایی کند و مسیر بهرهگیری از راهکارهای هوشمند در معادن را هموار سازد. به همین دلیل، ایسنا در گفتوگو با سید مجتبی حسینزاده، معاون توسعه بازار پارک فناوری اطلاعات، جزئیات این برنامه، توانمندی شرکتهای فناور و اقدامات این پارک برای گسترش هوشمندسازی در صنعت معدن را مورد بررسی قرار داده است.
ظرفیتهای پارک فاوا در ارائه راهکارهای هوشمندانه
سید مجتبی حسینزاده در گفتوگو با ایسنا با اشاره به فعالیت شرکتهای مستقر در این پارک در حوزه هوشمندسازی، بیان کرد: شرکتهای متعددی در پارک فناوری اطلاعات در زمینه هوشمندسازی فعال هستند و اگرچه آمار دقیق آنها را در اختیار ندارم، اما شمار این شرکتها کم نیست.
وی فعالیت این شرکتها را در عرصههای گوناگونی مانند هوشمندسازی گلخانهها، لجستیک، معادن، صنایع معدنی، کشتیرانی، حملونقل و اتوماسیونهای اداری عنوان کرد و ادامه داد: این مجموعهها برای هر یک از این بخشهای صنعتی، راهکارهای فناورانه و کاربردی ارائه کردهاند.
حسینزاده با اشاره به یکی از نیازهای کشور در زمینه دورکاری، اظهار کرد: یکی از ضرورتهای مهم کشور این است که در زمان وقوع شرایط خاص، مانند تعطیلیها، امکان دورکاری واقعی برای کارکنان فراهم شود، اما واقعیت این است که هنوز این موضوع بهطور کامل محقق نشده است.
وی ادامه داد: در این زمینه یکی از شرکتهای بزرگ مستقر در پارک که محصولاتش را در بازارهای بینالمللی نیز عرضه میکند، راهکاری برای دورکاری کامل طراحی کرده است. این شرکت محصول خود را به تعدادی از سازمانها ارائه داده و اکنون برخی از آنها از این سامانه استفاده میکنند.
معاون توسعه بازار پارک فناوری اطلاعات خاطرنشان کرد: بهرهگیری از این راهکار سبب میشود دیگر نیازی به حضور فیزیکی کارکنان در محل کار نباشد و فرآیند دورکاری بهصورت کامل و اثربخش اجرا شود؛ موضوعی که یکی از ظرفیتهای مهم شرکتهای فناور مستقر در این پارک بهشمار میرود.
وی با بیان اینکه معرفی ظرفیتهای شرکتهای فناور از مأموریتهای معاونت توسعه بازار است، گفت: در همین راستا «اطلس شرکتهای فناور» را طراحی کردهایم. پیشتر بستری که بتواند شرکتها و توانمندیهای آنها را بهصورت دقیق و شفاف معرفی کند، وجود نداشت یا دستکم در شکل کنونی مطرح نبود. ما به این اقدام بسنده نکردهایم و در بخش بینالملل نیز در حال ایجاد یک اطلس تعاملی و پویا بر بستر اینترنت هستیم تا ظرفیتها و محصولات شرکتهای مستقر در پارک فناوری اطلاعات را به مخاطبان و بازارهای جهانی معرفی کنیم.
حسینزاده در ادامه به برنامههای پارک در حوزه هوشمندسازی معادن اشاره کرد و گفت: یکی از طرحهای مهم پارک، اجرای پروژه «هوشمندسازی معادن و صنایع معدنی» است که در چارچوب آن، معادن نیازمند فناوری و شرکتهای توانمند در حوزه هوشمندسازی شناسایی میشوند.
معاون توسعه بازار پارک فناوری اطلاعات تصریح کرد: در همین راستا نخستین رویداد هوشمندسازی معادن و صنایع معدنی با حضور شرکتهای فعال این حوزه برگزار میشود و از شرکتها خواستهایم نقشه راه و توانمندیهای خود را ارائه دهند.
وی با تاکید بر نقش پارک در پیوند دادن عرضه و تقاضای فناوری، گفت: هدف ما ایجاد همرسانی میان شرکتهای فعال در حوزه هوشمندسازی و معادنی است که به این فناوریها نیاز دارند تا بستر انعقاد قراردادهای همکاری و اجرای پروژههای هوشمندسازی فراهم شود. یکی از وظایف پارک فناوری اطلاعات، فراهم کردن زمینه اتصال شرکتهای فناور به صنایع متقاضی فناوری است و تلاش میکنیم این ارتباط بهشکل مؤثر شکل بگیرد تا مسیر توسعه فناوریهای هوشمندسازی در بخشهای مختلف، بهویژه معادن و صنایع معدنی، هموار شود.
هوشمندسازی معادن
معاون توسعه بازار پارک فناوری اطلاعات، با اشاره به نقش فناوریهای هوشمندسازی در ارتقای ایمنی معادن، اظهار کرد: بسیاری از حوادث معدنی که در سالهای گذشته رخ دادهاند، از جمله ریزش معادن یا انفجار ناشی از تجمع گاز، با بهرهگیری از فناوریهای هوشمندسازی و تجهیزات نوین قابل پیشگیری یا دستکم قابل کاهش هستند.
وی افزود: امروزه فناوریهای هوشمند میتوانند وضعیت تجهیزات، ماشینآلات و محیط معدن را بهصورت پیوسته پایش کنند و در صورت مشاهده شرایط غیرعادی، هشدارهای لازم را در اختیار بهرهبرداران قرار دهند.
حسینزاده با اشاره به برخی کاربردهای این فناوریها گفت: برای مثال، ممکن است راننده یک ماشین معدنی متوجه خروج وسیله نقلیه از مسیر نشود، اما سامانههای هوشمند با تشخیص این وضعیت، بهسرعت هشدار لازم را صادر میکنند. همچنین این فناوریها میتوانند میزان انتشار گاز، حملونقل مواد معدنی و سایر فرآیندهای عملیاتی را بهصورت هوشمند رصد و مدیریت کنند.
وی ادامه داد: این توانمندیها تنها به حوزه معدن محدود نمیشود و در بخشهای مختلف لجستیک و دیگر صنایع نیز قابل استفاده است و میتواند ایمنی، بهرهوری و دقت عملیات را ارتقا دهد.
معاون توسعه بازار پارک فناوری اطلاعات درباره اجرای طرح هوشمندسازی معادن اظهار کرد: بر اساس برنامهریزی انجامشده، اجرای طرح بهصورت پایلوت در تعدادی از معادن آغاز خواهد شد. در حال حاضر برآورد اولیه اجرای این طرح در پنج معدن است، اما این عدد قطعی نیست و با توجه به ظرفیتهای موجود و سطح استقبال معادن و شرکتهای فناور، ممکن است کمتر یا بیشتر شود.
وی افزود: در رویداد هوشمندسازی معادن و صنایع معدنی، زمینه ارتباط میان شرکتهای فناور و معادن فراهم خواهد شد. در این رویداد، نقشه راه حمایتهای پارک فناوری اطلاعات نیز تشریح میشود و شرکتها توانمندیها و راهکارهای خود را معرفی خواهند کرد.
حسینزاده خاطرنشان کرد: همچنین معادن نیازها و چالشهای خود را مطرح میکنند و پس از آن، کمیتهای فنی تشکیل خواهد شد تا با بررسی تخصصی، شرکتهای دارای توانمندی در حوزه هوشمندسازی را متناسب با نیاز هر معدن انتخاب کرده و زمینه همکاری میان دو طرف را فراهم کند.
انتهای پیام