تویوتا چه میکند تا غول اول خودروسازی جهان باشد
روزگاری بود كه خودروسازان آسیای شرقی نگاهشان به دست خودروسازان آلمانی یا امریكایی بود تا ببینند آنها چه می‌كنند تا از آن تقلید كنند. آن روزگار حالا گذشته است و ژاپنی‌ها واز همه بیشتر تویوتا بزرگ‌ترین سهم را در معرفی ابتكارات و اختراعات در جهان اتومبیل به دست آورده است. شركت ژاپنی تویوتا طی هشت سال اخیر بیش از ۱۶۰۰ اختراع بزرگ و كوچك ثبت كرده است.
مجمع مالكان مالكیت معنوی (IPO) اطلاعاتی را درباره اختراعات ثبت‌شده توسط اداره اختراعات و علائم تجاری سال را منتشر كرده و تویوتا تنها خودروسازی است كه جزو ۲۰ شركت اول در فهرست IPO قرار گرفته است. این خودروساز ژاپنی طی هشت سال گذشته بیش از هر خودروساز دیگری به خاطر اختراعاتش جایزه دریافت كرده است. دیگر شركت‌های حاضر در جمع ۲۰ شركت اول این فهرست شامل اپل، گوگل، آی‌بی‌ام و مایكروسافت هستند.
یكی از جالب‌ترین اختراعات ثبت شده توسط تویوتا در سال گذشته مربوط به یك خودروی پرنده است. اگرچه ممكن است این طرح برای حال حاضر چندان واقع‌گرایانه نباشد، اما نشان می‌دهد كه تویوتا تفكر آینده‌نگرانه‌ای دارد.
در طی چند سال اخیر بزرگ‌ترین ابتكارات را در زمینه كاهش مصرف سوخت شركت تویوتا معرفی كرده است.
تویوتا تنها شركتی است كه تاكنون جرأت كرده از سوخت هیدروژن در خودروهای سواری به صورت تجاری استفاده كند.
هیدروژن یكی از فراوان‌ترین عنصرها در طبیعت است. با سوختن هیدروژن تنها آب تولید می‌شود البته برای استفاده از سوخت هیدروژن مشكلات فراوانی وجود دارد. مهم‌ترین بحث‌ها مربوط به تولید و ذخیره‌سازی هیدروژن است. معمول‌ترین روش‌ها هم برای تهیه هیدروژن گرفتن هیدروژن از آب یا سوخت‌های فسیلی مانند گاز طبیعی است.
نكته سخت اما، ذخیره‌سازی هیدروژن است. هیدروژن در دمای منفی ۲۵۲ درجه سانتی‌گراد در فشار سطح دریا به جوش می‌آید و مایع‌سازی آن بسیار پیچیده و پرخرج است؛ فشرده‌سازی هیدروژن هم نیازمند فناوری بسیار پیچیده‌ای است.
تویوتا به تازگی نخستین خودروی پیلی سوختی تجاری جهان را وارد بازار كرده است. این خودرو با یك باك پر از هیدروژن قادر است ۵۰۲ كیلومتر را طی كند. قدرت موتور الكتریكی این خودرو ۱۵۲ اسب بخار است. در این خودرو هیدروژن كه در مخازنی با فشار ۷۰ مگاپاسكال (۷۰۰ برابر فشار هوا) ذخیره شده به سمت واحد پیل سوختی حركت می‌كند. در این واحد، هیدروژن با اكسیژن هوا مخلوط می‌شود و حاصل این واكنش تولید آب و برق است.
برق توسط موتور الكتریكی برای حركت دادن خودرو مصرف می‌شود وآب هم از اگزوز خودرو خارج می‌شود. در هنگام فشار بر روی پدال گاز این خودرو در حالت درجا، اگر لیوانی را جلوی اگزوز خودرو بگیرید بعد از مدتی از آب پر می‌شود. قیمت این خودرو هم‌اكنون ۷۵ هزار دلار است.
به گزارش ساعت ۲۴، شركت تویوتا در سال ۱۹۹۸ با معرفی خودرو دوگانه‌سوز خود سبب انقلابی در صنعت خودرو شد از آن سال به بعد باقی خودروسازان هم به مرور خودروهای دوگانه‌سوز معرفی كردند. روش دوگانه‌سوز هم‌اكنون به عنوان راه میان‌مدت برای مساله كاهش مصرف سوخت و گازهای آلاینده در صنعت خودرو مطرح است.
در خودروهای دوگانه‌سوز یك موتور برقی به همراه یك موتور بنزینی یا دیزلی وظیفه تولید قدرت را بر عهده دارد.
سیستمی كه تویوتا برای خودروهای دوگانه‌سوز معرفی كرده موفق‌ترین و موثرترین روش بوده است. این روش، تركیبی است و بر اساس یك الگوریتم پیچیده كار می‌كند. بر اساس برنامه داخلی رایانه خودرو، در زمانی كه نیازی به قدرت چندانی نیست خودرو از موتور الكتریكی استفاده می‌كنداما با نیاز بیشتر به قدرت، موتور بنزینی یا دیزلی وارد مدار می‌شود. هنگامی كه نیاز به حداكثر نیرو است موتور برقی و موتور بنزینی یا دیزلی همزمان كار می‌كنند و از سوی دیگر موتور بنزینی یا دیزلی وظیفه تامین الكتریسته موتور برقی و شارژ باطری را نیز بر عهده دارد.
البته ابتكارات تویوتا در صنعت خودرو تنها محدود به موارد فنی نیست. این شركت تاكنون معروف‌ترین الگوهای مدیریت مهندسی را هم به جهان اتومبیل معرفی كرده است.
ایده كایزن یكی از مهم‌ترین روش‌ها در صنعت خودرو است كه از ابتكارات شركت تویوتا محسوب می‌شود.
ایده كایزن توسط اونوتایشی، یكی از مهندسان خلاق تویوتا، ابداع شد. تایچی اونو، پیشتاز سیستم تولید تویوتا در دهه ۱۹۵۰، بر این باور بود، كه بزرگ‌ترین مشكل وقتی است، كه هیچگونه مشكلی وجود نداشته باشد. او بطور مستمر به كاركنان می‌گفت به هر موضوعی كه برخورد می‌كنید، پنج بار بپرسید چرا؟ مثالی كه خود او می‌زد؛ یك دستگاه جوشكاری بود، كه در وسط كار متوقف می‌شود و با این پنج پرسش، ریشه مشكل پیدا می‌شود و این پنج سوال به این ترتیب هستند:
چرا دستگاه متوقف شد؟ زیرا از مدار آن بیش از حد بار كشیده شده و فیوزش سوخته است.
چرا از مدار بیش از حد بار كشیده شده؟ زیرا یاتاقان‌ها به خوبی روانكاری نشده بودند.
چرا یاتاقان‌ها خوب روانكاری نشده بودند؟ زیرا گردش پمپ روغن ناقص صورت می‌گیرد. چرا گردش روغن به خوبی صورت نمی‌گیرد؟ زیرا خروجی آن با آشغال‌های فلزی مسدود شده است.
چرا خروجی آن مسدود شده است؟ زیرا فیلتری روی پمپ وجود ندارد.
بدین‌ترتیب پاسخ مشكل پیدا می‌شود. گرچه ابداع‌گر اصل پنج چرا، ساكیشی تویودا بود، ولی اونو این اصل را توسعه داد. اونو معتقد بود، كشف علت ریشه‌ای مشكلات، خود عامل و كلید حل مشكلات بعدی است.
این پرسشگری نهادینه‌شده در مدیران و مهندسان تویوتا سبب رشد هر روزه این شركت است اصولی كه از روز تاسیس این شركت تا امروز اصول بنیادین این شركت را شكل داده‌اند.
شركت تویوتا یكی از نخستین شركت‌های خودروسازی كشور ژاپن محسوب می‌شود كه در سال ۱۹۳۵ نخستین خط تولید خودرو خود را راه‌اندازی كرد و در سال ۱۹۴۰، تنها ۵ سال بعد از شكل‌گیری خط تولید، پژوهشگاه خود را هم راه‌اندازی كرد.