خواص گیلاس | گیلاس معجزه ای برای لاغری و سلامت کبد
گیلاس یکی از میوههای محبوب تابستانی است که علاوه بر طعم شیرین و آب فراوان، ترکیبات مغذی و آنتیاکسیدانی مختلفی دارد. فیبر، ویتامین C، پتاسیم و پلیفنولها از مهمترین مواد موجود در این میوه هستند.
رنگ قرمز و بنفش برخی انواع گیلاس به وجود آنتوسیانینها مربوط میشود. این ترکیبات گیاهی خاصیت آنتیاکسیدانی دارند و میتوانند به محافظت از سلولهای بدن در برابر استرس اکسیداتیو کمک کنند. پژوهشها همچنین تأثیر احتمالی گیلاس و آلبالو را بر التهاب، سلامت قلب و بازیابی بدن بررسی کردهاند.
فیبر و آب موجود در گیلاس نیز میتوانند به عملکرد طبیعی روده و منظم شدن حرکات گوارشی کمک کنند. بااینحال، مصرف زیاد این میوه ممکن است در بعضی افراد باعث نفخ، دلدرد یا شل شدن مدفوع شود.
برخی تحقیقات، مصرف گیلاس و فرآوردههای آن را با کاهش اسیداوریک و تعداد حملات نقرس مرتبط دانستهاند؛ اما گیلاس جایگزین دارو یا درمان پزشکی نقرس نیست. همچنین بیشتر مطالعات مربوط به بهبود خواب روی آلبالوی ترش یا آب آلبالو انجام شدهاند و نباید نتایج آنها را مستقیماً به گیلاس شیرین تعمیم داد.
- از سلامت عمومی بدن حمایت میکند.
گیلاس حاوی ویتامین C، پتاسیم، فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی است که میتوانند در حفظ عملکرد طبیعی بدن نقش داشته باشند. - میتواند بخشی از رژیم کنترل وزن باشد.
آب و فیبر موجود در این میوه به ایجاد احساس سیری کمک میکند؛ بنابراین مصرف متعادل آن میتواند برای لاغری و مدیریت دریافت کالری مفید باشد، اما بهتنهایی باعث چربیسوزی نمیشود. - ممکن است از سلامت کبد حمایت کند.
آنتیاکسیدانهای گیلاس میتوانند به کاهش آسیب اکسیداتیو سلولها کمک کنند، اما شواهد کافی برای معرفی آن بهعنوان درمان کبد چرب یا سایر بیماریهای کبدی وجود ندارد. - در دوران بارداری میوهای مغذی محسوب میشود.
فیبر، ویتامین C و برخی مواد معدنی موجود در گیلاس میتوانند بخشی از نیازهای تغذیهای زنان باردار را تأمین کنند؛ بااینحال، مقدار مصرف باید متعادل باشد. - مواد مغذی آن به رشد طبیعی جنین کمک میکنند.
گیلاس مستقیماً رشد جنین را افزایش نمیدهد، اما مصرف آن در کنار سایر میوهها و مواد غذایی سالم میتواند به تأمین بخشی از مواد موردنیاز مادر و جنین کمک کند. - فواید آن برای زنان به یک زمینه خاص محدود نیست.
مصرف این میوه میتواند به دریافت آنتیاکسیدانها، سلامت گوارش و تأمین برخی مواد مغذی کمک کند، اما نباید آن را درمان مشکلات هورمونی، پوستی یا کمخونی دانست. - برای مردان نیز بیشتر یک ماده غذایی حمایتکننده است.
ترکیبات مغذی گیلاس میتوانند از سلامت قلب، بازیابی بدن و سلامت عمومی حمایت کنند، اما شواهد محکمی درباره اثر اختصاصی آن بر قدرت جنسی یا باروری مردان وجود ندارد.
ارزش غذایی گیلاس؛ کالری، قند، فیبر و مواد مغذی آن
گیلاس میوهای نسبتاً کمکالری است که بخش عمده انرژی آن از کربوهیدرات و قند طبیعی تأمین میشود. این میوه در کنار مقداری فیبر، ویتامین C و پتاسیم، حاوی ترکیبات گیاهی آنتیاکسیدانی مانند آنتوسیانینها و پلیفنولها نیز هست.
ارزش غذایی تقریبی یک فنجان گیلاس شیرین تازه و بدون هسته شامل موارد زیر است:
-
کالری: حدود ۷۴ کیلوکالری
گیلاس در مقایسه با بسیاری از تنقلات شیرین و فرآوریشده، کالری کمتری دارد و میتواند بهعنوان یک میانوعده تازه مصرف شود.
-
کربوهیدرات: حدود ۱۹ گرم
بیشتر کالری گیلاس از کربوهیدراتهای طبیعی موجود در میوه تأمین میشود.
-
قند طبیعی: حدود ۱۵ گرم
قند گیلاس از نوع قند طبیعی میوه است؛ بااینحال، افراد مبتلا به دیابت همچنان باید مقدار مصرف آن را در محاسبه کربوهیدرات روزانه در نظر بگیرند.
-
فیبر: حدود ۲٫۵ گرم
فیبر گیلاس میتواند به احساس سیری و عملکرد طبیعی دستگاه گوارش کمک کند.
-
پتاسیم: حدود ۲۶۰ میلیگرم
پتاسیم یکی از مواد معدنی موردنیاز بدن است که در عملکرد طبیعی عضلات، اعصاب و تنظیم تعادل مایعات نقش دارد.
-
ویتامین C: حدود ۸ میلیگرم
ویتامین C به عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، ساخت کلاژن و محافظت آنتیاکسیدانی از سلولها کمک میکند.
-
چربی و پروتئین اندک
یک فنجان گیلاس کمتر از نیم گرم چربی و حدود ۱٫۲ گرم پروتئین دارد؛ بنابراین نباید آن را منبع اصلی پروتئین یا چربیهای مفید دانست.
-
ترکیبات آنتیاکسیدانی
رنگ قرمز تا بنفش گیلاس به ترکیباتی مانند آنتوسیانینها مربوط است. این مواد در کنار سایر پلیفنولها میتوانند به مقابله با استرس اکسیداتیو کمک کنند، اما مقدار آنها با توجه به نوع، رنگ و میزان رسیدگی میوه متفاوت است.
مقادیر بالا تقریبی هستند و ممکن است با توجه به نوع گیلاس، اندازه میوه و میزان رسیدگی آن کمی تغییر کنند. همچنین گیلاس خشک و آبگیلاس معمولاً در حجم مساوی قند و کالری بیشتری نسبت به گیلاس تازه دارند.
خواص گیلاس برای کبد؛ آیا برای کبد چرب مفید است؟
گیلاس بهدلیل داشتن آنتوسیانینها، پلیفنولها و ویتامین C میتواند به کاهش استرس اکسیداتیو و برخی فرایندهای التهابی در بدن کمک کند. از آنجا که استرس اکسیداتیو و التهاب در پیشرفت بعضی بیماریهای کبدی نقش دارند، مصرف متعادل گیلاس ممکن است بهطور غیرمستقیم از سلامت کبد حمایت کند. مطالعات انسانی درباره گیلاس، کاهش برخی نشانگرهای استرس اکسیداتیو و التهاب را گزارش کردهاند؛ بااینحال، این مطالعات عموماً برای بررسی مستقیم کبد چرب یا درمان بیماریهای کبدی طراحی نشدهاند.
بنابراین، نمیتوان گیلاس را درمان کبد چرب یا مادهای برای «پاکسازی کبد» دانست. در حال حاضر شواهد بالینی کافی وجود ندارد که نشان دهد خوردن گیلاس بهتنهایی چربی کبد را کاهش میدهد، آنزیمهای کبدی را به حالت طبیعی برمیگرداند یا از پیشرفت بیماری کبد جلوگیری میکند.
| ترکیب یا ویژگی گیلاس | تأثیر احتمالی بر سلامت کبد | وضعیت شواهد |
|---|---|---|
| آنتوسیانینها و پلیفنولها | کمک به مقابله با آسیب اکسیداتیو سلولها | اثر آنتیاکسیدانی گیلاس در برخی مطالعات انسانی دیده شده، اما اثر مستقیم آن بر بیماریهای کبدی ثابت نشده است. |
| ترکیبات ضدالتهابی | احتمال کمک به کاهش برخی فرایندهای التهابی بدن | نتایج مطالعات امیدوارکننده است، ولی اختصاصاً به معنای درمان التهاب کبد نیست. |
| فیبر | کمک به کنترل اشتها، عملکرد روده و سلامت متابولیک | ممکن است در قالب یک رژیم متعادل مفید باشد، اما بهتنهایی کبد چرب را درمان نمیکند. |
| کالری نسبتاً کم گیلاس تازه | امکان جایگزینی با تنقلات شیرین و پرکالری | زمانی مفید است که مقدار مصرف کنترل شود و باعث افزایش کالری دریافتی نشود. |
| قند طبیعی | تأمین انرژی همراه با مواد مغذی | مصرف زیاد، بهویژه بهشکل آبگیلاس یا گیلاس خشک، برای افراد مبتلا به اضافهوزن، دیابت یا کبد چرب مناسب نیست. |
در افراد مبتلا به کبد چرب، مهمترین اقدامات شامل مدیریت وزن، فعالیت بدنی، کنترل قند و چربی خون و پیروی از یک الگوی غذایی سالم است. راهنماهای تخصصی نیز اصلاح سبک زندگی و کاهش وزن را اساس مدیریت کبد چرب میدانند، نه مصرف یک میوه یا مکمل خاص.
در نتیجه، گیلاس تازه میتواند در مقدار متعادل بخشی از رژیم غذایی سالم برای کبد باشد، اما نباید جایگزین درمان پزشکی شود. افرادی که کبد چرب، دیابت یا اضافهوزن دارند بهتر است گیلاس را بهصورت میوه کامل و در حجم کنترلشده مصرف کنند و در مصرف آبمیوه، کمپوت و گیلاس خشک زیادهروی نکنند.
خواص گیلاس برای قلب و فشار خون؛ شواهد علمی چه میگویند؟
گیلاس حاوی پتاسیم، ویتامین C و ترکیبات گیاهی مانند آنتوسیانینها و دیگر پلیفنولها است. این ترکیبات با خاصیت آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی خود میتوانند از سلولها و دیواره عروق در برابر آسیب اکسیداتیو حمایت کنند. پتاسیم نیز در تنظیم تعادل مایعات، عملکرد عضله قلب و حفظ فشار خون طبیعی نقش دارد. بااینحال، وجود این مواد مغذی بهتنهایی ثابت نمیکند که خوردن گیلاس میتواند بیماری قلبی یا فشار خون بالا را درمان کند.
برخی مطالعات کوچک نشان دادهاند که مصرف گیلاس یا فرآوردههای آلبالوی ترش ممکن است برای مدت کوتاهی فشار خون را کاهش دهد یا بعضی شاخصهای التهابی مرتبط با سلامت قلب را بهبود بخشد. نتایج این تحقیقات به نوع میوه، مقدار مصرف، شکل مصرف مانند میوه تازه، آبمیوه یا کنسانتره و وضعیت سلامت افراد وابسته بوده است.
با وجود این، نتایج مطالعات در مجموع یکسان نیست. یک مرور نظاممند و فراتحلیل شامل هفت کارآزمایی تصادفی و ۲۰۱ شرکتکننده نشان داد مصرف گیلاس شیرین یا آلبالوی ترش، بهطور کلی کاهش معناداری در فشار خون سیستولیک و دیاستولیک ایجاد نمیکند. فراتحلیل دیگری درباره آلبالوی ترش نیز اثر قابلتوجهی بر فشار خون یا ضربان قلب پیدا نکرد، هرچند کاهش محدودی در بعضی نشانگرهای التهاب مشاهده شد.
بنابراین، گیلاس تازه میتواند بهعنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل و سرشار از میوه، سبزی، فیبر و مواد آنتیاکسیدانی از سلامت عمومی قلب و عروق حمایت کند؛ اما نمیتوان آن را یک روش مستقل برای کاهش فشار خون دانست. افراد مبتلا به فشار خون بالا باید داروها و توصیههای پزشک را ادامه دهند و گیلاس را تنها بهعنوان یکی از اجزای رژیم غذایی سالم مصرف کنند.
نقش گیلاس در بهبود نقرس و اسیداوریک
برخی پژوهشها نشان میدهند مصرف گیلاس، آب آلبالوی ترش یا عصاره آن ممکن است به کاهش اسیداوریک و کمتر شدن دفعات حملات نقرس کمک کند. آنتوسیانینها و دیگر ترکیبات گیاهی این میوه نیز میتوانند التهاب ناشی از تجمع بلورهای اسیداوریک را کاهش دهند. بااینحال، تعداد مطالعات محدود است و گیلاس نباید جایگزین داروهای کاهشدهنده اسیداوریک یا درمان تجویزشده پزشک شود.
-
ممکن است سطح اسیداوریک خون را کاهش دهد.
-
احتمال حملات مکرر نقرس را کمتر میکند.
-
به کاهش التهاب و درد مفاصل کمک میکند.
-
حاوی آنتوسیانینهای آنتیاکسیدانی است.
-
جایگزین داروهای درمان نقرس نیست.
آیا گیلاس برای خواب خوب است؟
گیلاس و بهویژه آلبالوی ترش حاوی مقدار کمی ملاتونین و ترکیبات آنتیاکسیدانی است که ممکن است به تنظیم چرخه خواب و بیداری کمک کنند. برخی مطالعات مصرف آب آلبالوی ترش را با افزایش مدت یا کیفیت خواب مرتبط دانستهاند، اما نتایج پژوهشها یکسان نیست و شواهد هنوز محدود است. بیشتر تحقیقات نیز روی آلبالوی ترش و فرآوردههای آن انجام شدهاند؛ بنابراین نمیتوان با اطمینان گفت خوردن گیلاس شیرین بیخوابی را درمان میکند.
خوردن گیلاس به لاغری و کنترل وزن کمک میکند؟
گیلاس بهتنهایی باعث چربیسوزی یا کاهش وزن نمیشود، اما میتواند در یک رژیم غذایی متعادل به کنترل وزن کمک کند. این میوه آب فراوان و مقداری فیبر دارد؛ به همین دلیل ممکن است احساس سیری را افزایش دهد و میل به خوردن خوراکیهای پرکالری را کمتر کند.
بخش مهمی از خواص گیلاس برای لاغری به این موضوع مربوط میشود که گیلاس تازه میتواند جایگزین مناسبی برای شیرینیها، دسرها و تنقلات فرآوریشده باشد. بااینحال، این میوه حاوی قند طبیعی است و مصرف زیاد آن نیز میتواند کالری دریافتی روزانه را افزایش دهد. بنابراین، مقدار مصرف و جایگاه آن در کل رژیم غذایی اهمیت بیشتری از خود گیلاس دارد.
-
کمک به افزایش احساس سیری
-
کالری کمتر نسبت به بسیاری از خوراکیهای شیرین
-
کمک به عملکرد طبیعی دستگاه گوارش
-
مناسب برای جایگزینی تنقلات فرآوریشده
-
کمک به تأمین آب بدن
-
لزوم کنترل مقدار مصرف بهدلیل قند طبیعی
فواید گیلاس برای زنان باردار
خواص گیلاس برای بارداری بیشتر به تأمین بخشی از ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی موردنیاز بدن مربوط میشود. گیلاس تازه میتواند در کنار دیگر میوهها، بخشی از یک برنامه غذایی متنوع و متعادل باشد؛ برنامهای که به حفظ سلامت مادر و رشد طبیعی جنین کمک میکند.
فیبر و آب موجود در گیلاس ممکن است به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کاهش یبوست کمک کند؛ مشکلی که در دوران بارداری نسبتاً شایع است. البته بهتر است این میوه به مقدار متعادل و همراه با سایر منابع فیبر و مصرف آب کافی خورده شود.
گیلاس باید پیش از مصرف بهخوبی شسته شود تا آلودگیها و بقایای خاک از سطح آن پاک شوند. همچنین این میوه جایگزین مکملهای ضروری دوران بارداری، مانند اسیدفولیک، یا توصیههای پزشک نیست و زنان مبتلا به دیابت بارداری یا مشکلات خاص گوارشی باید مقدار مصرف را با نظر متخصص تنظیم کنند.
روزانه چقدر گیلاس بخوریم؟ مقدار مصرف، عوارض و موارد احتیاط
-
مقدار مصرف متعادل: برای بیشتر افراد، حدود نصف تا یک پیمانه گیلاس تازه در روز میتواند سهم مناسبی باشد؛ البته مقدار دقیق به رژیم غذایی و شرایط جسمی بستگی دارد.
-
مصرف زیاد: زیادهروی در خوردن گیلاس ممکن است بهدلیل وجود فیبر، فروکتوز و سوربیتول باعث نفخ، دلپیچه یا اسهال شود.
-
دیابت و کنترل قند خون: افراد مبتلا به دیابت باید قند و کربوهیدرات گیلاس را در برنامه غذایی روزانه خود محاسبه کنند.
-
سندرم روده تحریکپذیر: گیلاس از میوههای دارای فروکتوز و سوربیتول است و ممکن است در برخی افراد مبتلا به IBS علائم گوارشی را تشدید کند.
-
بیماریهای کلیوی: گیلاس شیرین پتاسیم نسبتاً زیادی دارد؛ بنابراین افراد دارای محدودیت پتاسیم باید مقدار مصرف را با متخصص تغذیه تنظیم کنند.
-
گیلاس خشک و آبگیلاس: این محصولات معمولاً در حجم مساوی قند و کالری بیشتری نسبت به میوه تازه دارند و باید در مقدار کمتری مصرف شوند.
-
هسته گیلاس: هسته را نباید جوید، خرد کرد یا خورد؛ زیرا حاوی ترکیبات سمی است.
-
حساسیت غذایی: در صورت بروز خارش، تورم دهان، کهیر یا مشکلات تنفسی پس از مصرف گیلاس، خوردن آن را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید.
خواص گیلاس برای زنان
گیلاس با داشتن ویتامین C، فیبر، پتاسیم و ترکیبات آنتیاکسیدانی میتواند از سلامت عمومی زنان حمایت کند. بیشتر فواید این میوه مختص یک جنسیت نیست، اما نقش ویتامین C در ساخت کلاژن و افزایش جذب آهن گیاهی، مصرف آن را در یک رژیم غذایی متنوع برای زنان مفید میکند.
-
کمک به سلامت پوست: ویتامین C موجود در گیلاس در تولید طبیعی کلاژن و محافظت آنتیاکسیدانی از سلولها نقش دارد.
-
کمک به جذب بهتر آهن: مصرف منابع ویتامین C همراه غذا میتواند جذب آهن موجود در مواد غذایی گیاهی را افزایش دهد.
-
حمایت از دستگاه گوارش: آب و فیبر گیلاس میتوانند به عملکرد طبیعی روده و پیشگیری از یبوست کمک کنند.
-
حمایت از سلامت قلب: پتاسیم و ترکیبات گیاهی گیلاس میتوانند در چارچوب یک رژیم متعادل از سلامت قلب و عروق پشتیبانی کنند.
-
کاهش آسیب اکسیداتیو: آنتوسیانینها و دیگر آنتیاکسیدانهای گیلاس به محافظت از سلولها در برابر رادیکالهای آزاد کمک میکنند.
-
میانوعدهای مغذی و نسبتاً کمکالری: گیلاس تازه میتواند جایگزین مناسبی برای شیرینیها و تنقلات فرآوریشده باشد، به شرط آنکه در مصرف آن زیادهروی نشود.
برخی از خواص گیلاس برای مردان
گیلاس با داشتن ویتامین C، پتاسیم، فیبر و ترکیبات آنتیاکسیدانی مانند آنتوسیانینها میتواند از سلامت عمومی مردان حمایت کند. بخشی از خواص گیلاس برای مردان به نقش این ترکیبات در مقابله با استرس اکسیداتیو و کمک به کاهش برخی فرایندهای التهابی بدن مربوط میشود؛ هرچند این فواید مختص مردان نیست.
مصرف گیلاس تازه در چارچوب یک رژیم غذایی متعادل ممکن است برای سلامت قلب، عملکرد طبیعی دستگاه گوارش و کنترل وزن مفید باشد. آب و فیبر این میوه میتوانند به احساس سیری و منظم شدن حرکات روده کمک کنند، اما مصرف زیاد آن بهدلیل قند طبیعی و ترکیبات قابلتخمیر ممکن است در بعضی افراد باعث نفخ یا ناراحتی گوارشی شود.
برخی پژوهشها نیز فرآوردههای آلبالوی ترش را با کاهش درد عضلانی و بهبود بازیابی قدرت پس از تمرین مرتبط دانستهاند؛ موضوعی که میتواند برای مردان ورزشکار اهمیت داشته باشد. بااینحال، بیشتر این مطالعات روی آب یا کنسانتره آلبالوی ترش انجام شدهاند و نتایج آنها را نمیتوان مستقیماً به گیلاس شیرین تازه تعمیم داد.
خوردن گیلاس چه تأثیری بر جنین دارد؟
گیلاس بهطور مستقیم باعث رشد بیشتر جنین نمیشود، اما ویتامین C، فیبر و دیگر مواد مغذی آن میتوانند در کنار یک رژیم متعادل به حفظ سلامت مادر و رشد طبیعی جنین کمک کنند. بنابراین، خواص گیلاس روی جنین بیشتر به تأمین بخشی از نیازهای تغذیهای مادر در دوران بارداری مربوط است.
-
ویتامین C گیلاس میتواند در حفظ سلامت استخوانها، عضلات و بافتهای بدن مادر و جنین نقش داشته باشد.
-
فیبر این میوه به بهبود گوارش مادر و کاهش احتمال یبوست دوران بارداری کمک میکند.
-
گیلاس باید متعادل و پس از شستوشوی کامل مصرف شود تا احتمال انتقال آلودگیهای سطح میوه کاهش یابد.
خواص گیلاس برای پوست
گیلاس حاوی ویتامین C و ترکیبات گیاهی آنتیاکسیدانی مانند آنتوسیانینها و پلیفنولها است. ویتامین C در ساخت کلاژن نقش دارد؛ پروتئینی که برای حفظ ساختار طبیعی پوست و ترمیم بافتها ضروری است. آنتیاکسیدانها نیز به محافظت از سلولها در برابر آسیب ناشی از رادیکالهای آزاد کمک میکنند.
بااینحال، شواهد مستقیم کافی وجود ندارد که نشان دهد خوردن گیلاس میتواند چینوچروک، لک، جوش یا سایر مشکلات پوستی را درمان کند. خواص گیلاس برای پوست بیشتر به تأمین مواد مغذی و حمایت از سلامت عمومی آن مربوط میشود؛ بنابراین مصرف این میوه باید بخشی از یک رژیم غذایی متنوع باشد و جایگزین مراقبت پوستی، ضدآفتاب یا درمان پزشکی نشود.
| ترکیب موجود در گیلاس | نقش احتمالی برای پوست | محدودیت |
|---|---|---|
| ویتامین C | کمک به ساخت طبیعی کلاژن و ترمیم بافتها | گیلاس بهتنهایی مشکلات پوستی را درمان نمیکند. |
| آنتوسیانینها و پلیفنولها | کمک به محافظت سلولی در برابر استرس اکسیداتیو | اثر مستقیم آنها بر جوانسازی پوست ثابت نشده است. |
| آب و مواد مغذی میوه | کمک به تأمین مایعات و مواد موردنیاز بدن | جایگزین نوشیدن آب و رژیم غذایی متنوع نیست. |
| مصرف منظم میوه | حمایت از سلامت عمومی پوست در چارچوب تغذیه سالم | نتیجه به کل رژیم غذایی و سبک زندگی بستگی دارد. |
