چرا تک نرخی شدن ارز هیولا شده است

طهماسب مظاهری رییس کل پیشین بانک مرکزی در هاما نوشته است به نطر میرسد از پیشنهاد تک نرخی کردن ارز یک هیولا ساخته شده است و ان را یک اقدام بسیار سخت که اجرای آن بسیار سخت خواهد بود و تبعات آن قابل پیش‌بینی نیست ارزیابی میشود.

دلیل این تصویر دهشتناک این است که تصور از تک نرخی کردن ارز این است که دولت یا بانک مرکزی تا کنون نرخ ارز را تعیین میکرد و اکنون باید نرخ دیگری را تعیین کند که نرخ واحد باشد. این تصور همان توهم باطلی است که قبلا هم به دفعات تکرار شده و هربار شکست خورده، و البته بهای آن توهم و اشتباه بزرگ این بوده که حجم بزرگی از ذخایر ارزی ضایع شد و عده‌ای قلیل منتفع شدند و به ثروت‌های بادآورده دست یافتند.

اشتباه و توهمی که مرحوم آقای‌هاشمی رفسنجانی با قیمت گذاری دلار ۶۰ تومنی انجام داد. آقای احمدی نژاد با قیمت گذاری دلار ۹۹۰ تومن انجام داد. آقای روحانی با قیمت گذاری دلار ۴۲۰۰ تومنی (ارز جهانگیری) انجام داد. آقای فرزین در اولین ساعت قبول پذیرش ریاست بانک مرکزی با قیمت گذاری دلار ۲۸۵۰۰ تومن انجام داد. نقطه ی مشترک همه ی این تجارب، توهم و خطای استنباط آنان بود که نرخ آنان تعیین کننده ی نرخ ارز هستند.

این افرادی که نام بردم، یک نقطه ی مشترک دیگر هم داشتند که در روز اعلام نرخ خودساخته و خودباخته شان، اعلام نمودند که هر کس، هر مقدار ارز برای هر کاری بخواهد، با این نرخ بهشان می‌فروشیم. و هر کس هم هر مقدار ارز داشته باشد، با این قیمت از وی میخریم!!

همه باطل بودند و به ره بادیه رفتند و خسارت زدند.

-اکنون باید مراقب بود که بحث تک نرخی همان مسیر را طی نکند. بنا براین نباید دنبال این باشیم که نرخ واحدی که دنبالش هستیم چند است، و تکلیف کارهایی که داریم با نرخهای ترجیحی انجام میدیم چی میشه. این تله ی بزرگی در راه تک نرخی است.

راه حل این است که: ۱- دولت و بانک مرکزی قبول کند که هیچکدام تعیین کننده ی نرخ ارز نیستند. نرخ ارز در بازار براساس عرضه و تقاضا تعیین میشود. از اعلام هر نرخی خودداری و اجتناب کنند. ۲- در مواردی که دولت مایل به کمک و پرداخت سوبسید هست، نرخ ارز مربوط به آن فعالیت را اعلام کند و برای آن کار، ارز به نرخ مورد نظرش را تامین کند. و البته و صد البته نظارت کامل بر چرخه ی تامین کالا با آن نرخ از ابتدای تخصیص، تا انتهای مصرف و رسیدن به دست مردم را انجام دهد. چیزی شبیه ارز‌های ترجیحی در دولت آقای مهندس موسوی در زمان جنگ. ۴- در تصمیمات دولتی از مصوباتی که تقاضای ارز آزاد را افزایش میدهد، به شدت پرهیز کند. (مشابه مصوبه ی اخیر در مورد ورود کارهای اساسی بدون انتقال ارز)

۵- برای کاهش تقاضای ارز آزاد به عنوان یک ابزار پس انداز، تدابیر لازم را بکار گیرد. از جمله توسعه ی سپرده‌های بانکی که در مقابل تورم مقاوم باشد و سود سپرده‌ها به‌اندازه ی تورم باشد. (به استناد ضوابط و قوانین اقتصادی و فقهی و تاییدیه ی مراجع دینی و استفتای مقام معظّم رهبری. اگر در نظام بانکی، ابزاری باشد که ارزش دارایی انان را در مقابل تورم حفظ کند، از کارهای متفرقه، از قبیل یکه و ارز و موبایل و لاتاری خودرو و... اجتناب می‌کنند. چون طبیعتا مردم تمایل دارند از روش‌های قانونی و سالم استفاده کنند. وقتی امکان اقدام قانونی و سالم برای حفظ ارزش دارایی‌هایشان از آنان سلب میشه، به امور مخاطره آمیز روی می آورند.

تجربه اخیر در خصوص ثبت نام حدود ۱۱ میلیون نفر برای خودرو، نشانه‌ای از آن است. درخواست و تقاضای ارز آزاد هم همینطور است. این تقاضا عامل بزرگی برای افزایش نرخ ارز است.اگر این چند تدبیر رعایت شود، تقاضای ارز برای حفظ ارزش داراییها، از بازار خارج می‌شود و متقاضیان ارز، فعالین کسب و کار میشوند.