قفل شدن یک شبه فعالیتهای اقتصادی
اغلب فعالیتهای اقتصادی کشور «یکشبه» قفل شد
رامتین موثق
ساعت 24 - پنجشبه 18 دیماه همزمان با گسترش اعتراضات، جریان اینترنت آزاد کاملا قطع شد. مردم ایران قطعی اینترنت را در مواقع بحرانی تجربه کرده بودند. در آبانماه 1398، مردم چند هفتهای از اینترنت جهانی محروم بودند و در جنگ 12 روزه نیز برای مدتی جریان اینترنت قطع بود. اما تفاوت اینبار با دفعات پیش این بود که در آبان 98 یا جنگ 12 روزه، پیامرسانهای داخلی و یا جریان پیامک متوقف نشده بود اما در دیماه 1404 مردم از این خدمات نیز محروم شدند.
در این مقطع و در شرایط قطع کامل اینترنت، علاوه بر محروم شدن مردم از یکی از اولیهترین حقوق شهروندی، مسئله کسبوکارهای مجازی نیز اهمیت پیدا میکند.
پس از تشدید مشکلات اقتصادی و تبدیل شدن افزایش نرخ بیکاری به یکی از چالشهای اقتصاد ایران، بسیاری از مردم در بستر شبکههای مجازی مانند اینستاگرام و تلگرام، کسبوکارهای کوچک راهاندازی کردند که به سرمایه اولیه چندان زیادی هم نیاز نداشت اما با هربار قطعی اینترنت، این بخش از اقتصاد کشور نیز دچار آسیب میشود.
خطر تعطیلی و تعدیل نیرو
علاوه بر کسبوکارهای کوچک مجازی که با قطعی اینترنت دچار ضربات وحشتناکی میشوند، برخی فعالیتهای بزرگ مجازی نیز در معرض خطراتی نظیر ورشکستگی، از بین رفتن بخشی از سرمایه یا محصولات و یا تعدیل نیرو قرار میگیرند.
در همین خصوص، رضا الفتنسب، دبیر اتحادیه کسبوکارهای مجازی در گفتوگو با ایرنا، با اشاره به اینکه کسبوکارهای دیجیتال به طور مستقیم از قطعی اینترنت ضربه خوردهاند، گفت: «فعالیت کسبوکارهای اینترنتی با بازار سنتی متفاوت بوده، یعنی با قطعی اینترنت، بازار کسبوکار ما نیز تعطیل میشود. »
او درباره تفاوت قطعی اینترنت این ماه با تجربیات گذشته، بیان کرد: «این بار بسیاری از مشتریان نمیتوانند وارد سایتهای کسبوکار اینترنتی شوند زیرا باید یک پیامک تایید یا (OPT) دریافت کنند که مسدود شده است به همین دلیل کسبوکارهای اینترنتی که قطعی این پیامک را دارند، کاربر اگر بخواهد خرید کند، در اغلب مواقع نمیتواند. »
این مقام صنفی درباره احتمال تعدیل نیرو گسترده در کسبوکارهای مجازی هشدار داد و عنوان کرد: «نگرانم که کسبوکارها نتوانند هزینههای خود را پرداخت کنند و مجبور به تعدیل نیرو شوند، بنابراین باید فکری کرد تا به فوریت بتوان مشکلات کسبوکارهای دیجیتال را مرتفع کرد. »
علی مسعودی، رئیس کمیسیون فناوری اطلاعات و ارتباطات اتاق ایران نیز در این باره به ایلنا، گفت: «ثبت سفارش و کارهایی که کسبوکارها با شرکای خارجی انجام میدهند با چالش مواجه شده چون امروز ارتباط تلفنی با خارج قطع است و عملا هیچگونه دسترسی وجود ندارد.»
بنابراین با قطعی اینترنت، بخشی از فعالین اقتصادی دچار ضربه میشوند. در این میان فعالیتهای بزرگ به دلیل داشتن پشتوانه مالی، میتوانند گلیم خود را از آب بیرون بکشند اما خطر بیکار شدن فعالین کوچک و سقوط آنها به ارتش بیکاران بیش از پیش پررنگ شده است و در این برهه از تاریخ اقتصادی ایران که مشکلات معیشتی به قله خود رسیده است، گسترش نرخ بیکاری میتواند بنزین مجددی بر آتش بحران اقتصادی ایران باشد.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی: با قطع شدن کامل اینترنت حتی کسبوکارهای عادی هم دچار مشکل میشوند. فعالان اقتصادی در این مدت حتی قادر به ارسال یک ایمیل نیستند و برای مثال پیشفاکتورها را باید با فکس بفرستیم و این درحالی است که بسیاری از شرکتها دیگر دستگاه فکس ندارند!
ضرر شرکتهای کوچک و حتی بزرگ
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در دورههای گذشته نیز محدودیتهایی برای اینترنت وجود داشت، اما اینستاگرام فیلتر نبود و بسیاری از فعالیتهای اقتصادی در بستر اینستاگرام شکل گرفته بود. بسیاری از مردم عادی نیز کسبوکارهای کوچکی نظیر فروش لباس، ترشی، شیرینی و... راهانداخته بودند. بعد از محدود و فیلتر شدن اینستاگرام، بسیاری از این افراد با استفاده از فیلترشکن توانستند کسبوکارهای خود را به سختی مجددا راهاندازی کنند.
او تصریح کرد: اما اکنون که تمام جریان اینترنت قطع شده است، این بخش از جامعه اقتصادی متحمل بیشترین ضربه خواهد شد.
این عضو اتاق بازرگانی همچنین توضیح داد: فعالیتهای اقتصادی مجازی اکنون دو گروه هستند؛ بخشی از این کسبوکارها، فعالان اقتصادی داخل خانه هستند که بدون سرمایه زیاد و با استفاده از شبکههای اجتماعی، کار خانگی خود را راهانداختهاند اما برخی از فعالیتهای اقتصادی ما که در بستر اینترنت شکل گرفته است، متعلق به شرکتهای بزرگ است. برای مثال شرکتهای فروش بلیت هواپیما و قطار، دیجیکالا، اسنپ و تمام این فعالیتهای بزرگ نیز در 2 روز اول کاملا متوقف شده بودند و اکنون نیز کار آنها به سختی ادامه پیدا میکند.
او تاکید کرد: این قطعی ناگهانی اینترنت، کار تمام فعالیتهای مجازی کوچک و بزرگ را نیز یکشبه قفل کرده است.
تنها راهکار حاکمیت ؛ قطع اینترنت
عباد مطرح کرد: درست است که اکنون اینترنت به دلیل مسائل امنیتی مختل شده است اما باید برای آینده فکری داشته باشیم و ایده جدیدی پیریزی کنیم که هم بتوانیم امنیت را برقرار کنیم و هم فعالان اقتصادی بتوانند کسبوکارهای خود را ادامه دهند.
او افزود: پیش از این صحبت از ملی کردن اینترنت بود که واقعا یک کار نشدنی است و هیچ کجای دنیا نیز چنین کاری نکردهاند. بنابراین باید راهکاری نوین و خلاقانه با استفاده از تکنولوژیهای جدید و موجود، به کار گرفت تا هم نیروهای امنیتی و هم فعالان اقتصادی بتوانند فعالیت خود را ادامه دهند.
عضو هیات نمایندگان اتاق بازرگانی در نهایت خاطرنشان کرد: امنیت بسیاری از کشورهای دنیا برقرار است اما اینترنت خود را قطع نمیکنند اما در ایران، یکی از اولین راهکارهای حاکمیت همواره این بوده است که بلافاصله دکمه قطعی اینترنت را فشار دهند که عملا ارتباطات برای مدتی کاملا قطع شود.
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.