تورم نقطه‌ای در اوج 32ماهه

شهروندان ایرانی درحالی که روزهایی نفس گیر در سپهرسیاست خارجی را تجربه می‌کنند باید شبح تورم افسارگسیخته را نیز تحمل کنند. تازه ترین گزارش از تورم را بانک مرکزی داده و اعلام کرده است تورم نقطه‌به‌نقطه در دی‌ماه سال جاری به سطحی رسیده که رکورد ۳۲ماه گذشته را شکسته است.

پیش از این، بالاترین میزان تورم نقطه‌به‌نقطه در اردیبهشت سال۱۴۰۲ ثبت شده بود که به 59.7درصد رسید. همچنین بالاترین رقم تاریخی تورم نقطه‌به‌نقطه معادل 62.4درصد بوده که سطح کنونی تورم دی‌ماه از نظر بزرگی، چندان دور از این رکورد تاریخی نیست.

بررسی روندهای تورمی نشان می‌دهد که جهش اخیر تورم، یک اتفاق ناگهانی نبوده و زمینه‌های آن از ماه‌های پیش شکل گرفته است. در پاییز امسال نیز تورم وارد مسیر صعودی شده بود و نشانه‌های افزایش فشار قیمتی در بازار کالاها و خدمات به‌وضوح قابل مشاهده بود. این روند افزایشی در دی‌ماه تشدید شد و در نهایت به ثبت رکورد جدید تورم نقطه‌به‌نقطه انجامید. یکی از عوامل اصلی افزایش تورم در دی‌ماه، حذف ارز ترجیحی بوده است.

این سیاست که با هدف اصلاح ساختار یارانه‌ها و کاهش رانت اجرا شد، به‌طور مستقیم بر قیمت کالاهای اساسی و به‌ویژه اقلام خوراکی اثر گذاشت. حذف ارز ترجیحی باعث شد قیمت این کالاها به سطح واقعی‌تر نزدیک شود و همین موضوع، شوک قیمتی قابل‌توجهی را در کوتاه‌مدت به بازار تحمیل کرد. از آنجا که کالاهای اساسی سهم بالایی در سبد مصرفی خانوار دارند، افزایش قیمت آن‌ها به سرعت خود را در شاخص‌های تورمی نشان داد.

در کنار این عامل، تداوم فشارهای تورمی انباشته‌شده از ماه‌های قبل، از جمله رشد هزینه‌های تولید و افزایش انتظارات تورمی، به تشدید تورم دی‌ماه کمک کرده است. با این حال، دولت اعلام کرده است که بخشی از رفاه از دست‌رفته مصرف‌کنندگان را از طریق پرداخت یارانه جبران خواهد کرد.

این سیاست‌های حمایتی با هدف کاهش فشار معیشتی بر خانوارها طراحی شده و قرار است بخشی از اثرات منفی افزایش قیمت‌ها را خنثی کند. با وجود این، کارشناسان تاکید دارند که اثرات تورمی حذف ارز ترجیحی در کوتاه‌مدت محسوس است و مدیریت پیامدهای آن نیازمند استمرار سیاست‌های جبرانی و کنترل سایر عوامل تورم‌زا خواهد بود.