جنگ روانی و تله اعتبار میان جمهوری اسلامی و امریکا
ساعت 24 - بعضی از مقامهای ایران و آمریکا به نتیجهبخش بودن این دور از مذاکرات ابراز تردید کردهاند، هرچند ارزیابیها و اظهارنظرهای مطرحشده در حال حاضر بیشتر در حد گمانهزنی است. در همین حال، شماری از تحلیلگران فضای کنونی را نشانه تشدید جنگ روانی میان دو کشور میدانند.
مقامهای دو طرف هم بارها گفتهاند که درگیری مستقیم پرهزینه و پیشبینیناپذیر است و از این رو میکوشند از طریق پیامهای سیاسی و نمایش قدرت، بر محاسبات طرف مقابل تاثیر بگذارند.
محسن صلحدوست، استادیار روابط بینالملل در دانشگاه لیورپول چین، در مورد اینکه چه زمانی جنگ روانی به نظامی تبدیل میشود، میگوید که جنگ واقعی محصول تصمیم یکشبه نیست. زمانی جنگ واقعی رخ میدهد که در آن دست کم یکی از سه عامل «سوءبرداشت، سوءمحاسبات و تله اعتبار» اتفاق بیفتد.
آقای صلحدوست در توضیح «تله اعتبار» میگوید که در جنگ روانی دو طرف ممکن است مواضعی بگیرند و تهدید را بیش از حد بالا ببرند و به نقطهای برسند که عقبنشینی برایشان از نظر اعتبار داخلی و بینالمللی پرهزینه باشد و در نهایت مجبور به ورود به جنگ واقعی بشوند.
این کارشناس روابط بینالملل همچنین به «حوادث سهوی» در بروز جنگ و رویارویی اشاره دارد و میگوید برای نمونه اگر پهپادهای شناسایی دو طرف اتفاقی وارد حرم هوایی یکدیگر شوند ممکن است به زنجیرهای از حوادث و در نهایت جنگ و رویارویی کشیده شود.
در مجموع، اگر برجام حاصل ترکیبی از فشار و دیپلماسی برای مهار تنش بود، وضعیت فعلی بیانگر تداوم اختلافها و تقابل روایتهای دو کشور در منطقه است. مقامهای آمریکا میگویند فشار اقتصادی و تهدید نظامی با هدف تغییر رفتار ایران اعمال میشود، در حالی که حکومت ایران برنامه موشکی و سیاستهای منطقهای را بخشی از امنیت ملی خود تعریف میکند و عقبنشینی در این حوزهها را نمیپذیرد.
در چنین شرایطی، تنشها تنها به سطح اظهارنظرهای لفظی محدود نمانده و با تحرکات نظامی، از جمله استقرار ناوهای آمریکا در منطقه و تحرکات نظامی دو طرف همراه شده است. عدهای از تحلیلگران این وضعیت را ترکیبی از نمایش قدرت نظامی و جنگ روانی میدانند که با هدف اثرگذاری بر محاسبات طرف مقابل دنبال میشود. با این حال، این تقابل فعلا در چارچوب بازدارندگی متقابل قرار دارد و هرگونه سوءبرداشت یا خطای محاسباتی ممکن است به تشدید بحران و حتی درگیری مستقیم بینجامد.
منابع اروپایی
ساعت 24 از انتشار نظرات حاوی توهین و افترا و نوشته شده با حروف لاتین (فینگیلیش) معذور است.