توافق ایران و عمان درباره هرمز در آستانه نهایی شدن
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، جزئیات بیشتری از این توافق ارائه نکرد، اما گفت این توافق «در مراحل پایانی» قرار دارد.
با این حال، بقایی هشدار داد که توافق با عمان بهتنهایی تضمینکننده امنیت عبور و مرور در تنگه هرمز نخواهد بود و مدعی شد که امنیت این آبراه همچنان تحت تأثیر محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران قرار دارد. آمریکا و عمان تاکنون درباره این پیشنهاد اظهارنظری نکردهاند.
از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در ماه فوریه، تهران بخش زیادی از تنگه هرمز را مسدود کرده است؛ آبراهی که معمولاً حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایعشده (LNG) جهان از آن عبور میکند.
روز سهشنبه، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، هشدار داد اگر تنگه هرمز «خیلی زود» باز نشود، ایران «ضربه سختی» خواهد خورد.
این اظهارات پس از آن مطرح شد که مقامهای ارشد آمریکایی گفتند مذاکرات برای ازسرگیری احتمالی انتقال محمولهها در اواخر همین هفته پیشرفت کرده است. با این حال، ایران تأکید کرده که با آمریکا مذاکره نمیکند و برنامهای برای انجام چنین مذاکراتی ندارد.
جزئیات توافق ایران و عمان
بازگشایی تنگه هرمز یکی از موضوعات اصلی مذاکرات میان دو کشور و میانجیها بوده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت «مختصات جغرافیایی مسیر» با عمان به توافق رسیده است.
او به نقل از خبرگزاری رسمی ایرنا گفت:
«عواملی که باعث ناامن شدن تنگه هرمز شدهاند همچنان از سوی آمریکا وجود دارند؛ بهویژه محاصره دریایی و دیگر اقدامات تهاجمی و تهدیدآمیز علیه ایران و منافع آن.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه ایران، نیز بعداً به ایرنا گفت مسیر جدید موقتی خواهد بود و ممکن است بین دو تا چهار ماه فعال بماند. او جزئیات بیشتری ارائه نکرد.
تأثیر بر بازار نفت
قیمت نفت روز پنجشنبه اندکی کاهش یافت و قیمت نفت خام برنت در معاملات صبح آسیا با ۰.۳ درصد کاهش به ۷۹.۲۴ دلار در هر بشکه رسید.
قیمت انرژی در جریان این درگیریها نوسانات شدیدی داشته است، زیرا انتقال محمولهها از مسیر مهم تنگه هرمز که حدود ۲۰ درصد نفت و گاز مایع جهان از آن عبور میکند، بهشدت مختل شده است.
از آغاز جنگ، تردد کشتیها در این تنگه کاهش یافته است. ایران اعلام کرده بود که همه کشتیها باید پیش از عبور، مجوز دریافت کنند و برخی کشتیهایی را که این دستور را نادیده گرفتند، هدف حمله قرار داده است.
اختلاف بر سر عوارض عبور کشتیها
یکی از اصلیترین اختلافات میان تهران و واشنگتن، تهدید ایران برای دریافت هزینه عبور از تنگه هرمز بوده است.
بر اساس اظهارات یک مقام ارشد ایرانی که رویترز به آن استناد کرده، ایران به دنبال دریافت عوارضی معادل ۵ تا ۷ درصد ارزش محمولهها از کشتیهای عبوری است.
گفته شده عمان درباره دریافت حدود ۳ درصد عوارض گفتوگو میکند، در حالی که آمریکا خواهان حذف کامل هرگونه هزینه عبور است.
خبرگزاری رویترز گزارش داده است که توافق پیشنهادی همچنین کنترل ورود کشتیها به خلیج فارس از طریق تنگه هرمز را در اختیار تهران قرار خواهد داد.
سابقه مذاکرات
در ماه ژوئن، ایران و آمریکا یادداشت تفاهمی امضا کردند که هدف آن توقف درگیریها، بازگشایی تنگه هرمز و دستیابی به توافق برای پایان جنگ در مدت ۶۰ روز بود.
اما این توافق خیلی زود شکست خورد و مذاکرات دیپلماتیک نیز پس از چند روز با ازسرگیری حملات متقابل، متوقف شد.
آمریکا همچنان محاصره دریایی بنادر ایران در منطقه را حفظ کرده است. همچنین از ۲۰ ژوئیه، محاصرهای دیگر علیه بنادر عربستان در دریای سرخ توسط حوثیهای مورد حمایت ایران اعمال شده است.
«منبع: بیبیسی»