درختچههای تاغ: سپر سبز مناطق بیابانی
براساس گزارش ایسنا، درخت تاغ که ارتفاعی بین ۲ تا ۸ متر دارد، غالباً در تپههای شنی نواحی دشتی ایران و تورانی، به ویژه در استانهای گرگان، تهران، یزد، اصفهان، سمنان، خوزستان و خراسان رشد میکند. این گونه گیاهی به شکل درختچهای است و پوست ساقه آن به رنگ خاکستری تیره و شاخههای جوان آن به رنگ خاکستری روشن جلوهگری میکند. به طوری که شاخههای جوان بر روی پایههای بالغ به طور کامل آویزان و دارای شکل مجنون هستند. فصل بهار زمان گلدهی تاغ بوده و میوههای آن به صورت کپسولهای کوچک حاوی دانههای ریزی ظاهر میشود.
تاغها به عنوان کمربند محافظ در نواحی کویری و بیابانی شناخته میشوند. این گیاه از نظر ایستادگی در برابر خشکی، شوری و وزش باد بسیار مقاوم است و ریشههای عمیق و گستردهای تا چندین متر در عمق خاک دارد که به آن امکان میدهد در سختترین شرایط بیابانی به رشد خود ادامه دهد. این ویژگیها به تثبیت خاک کمک کرده و از فرسایش بادی و تشکیل ریزگردها جلوگیری میکند.
تاغ با کاهش تبخیر و بهبود نفوذ آب به داخل خاک، به حفظ رطوبت و تغذیه سفرههای آب زیرزمینی یاری میرساند. این گونه به عنوان یک پیشگام در اکوسیستم عمل کرده و زمینه را برای رشد دیگر گیاهان و احیای مراتع مساعد میسازد. در زمانهای خاص و با کمبود علوفه، جوانههای این گیاه برای چرای دامها و حیات وحش مورد استفاده قرار میگیرد و همچنین مأمن ایمنی برای پرندگان و حشرات مفید فراهم میآورد.
ایجاد جنگلهای کاشت شده از تاغ نیز از گذشته، در دستور کار مسئولان قرار داشته است. به عنوان مثال، برخی از تاغزارهای واقع در حاشیه جنوبی استان سمنان قدمتی بیش از نیمقرن دارند.
با توجه به ویژگیهای خاص تاغ، هرگونه تخریب یا برداشت غیرمجاز این گونههای حفاظتی میتواند به بروز آسیبهای جبرانناپذیری در اکوسیستمهای محلی و تسریع روند بیابانزایی منجر شود. با این حال، سودجویان همچنان به دنبال قاچاق تاغ هستند. برای نمونه، در آخرین اقدام انجام شده، بیش از هفت تن چوب قاچاق که از قطع درختان جنگلی تاغ بدست آمده بود، در مسیر کرمان _ رفسنجان کشف و ضبط شد. این گونه همچنین ممکن است در معرض حملات آفات قرار گیرد. یکی از این آفات، ملخ کوهاندار تاغ است که به عنوان یک آفت خاص، سالانه خسارتهایی به تاغزارها وارد میکند.
با در نظر گرفتن مزایای تاغزارها، ضرورت جلوگیری از تخریب این اکوسیستم به شدت احساس میشود، زیرا به گفته عباسعلی کیانی فرد - رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان سبزوار- آثار تخریب یک تاغزار فراتر از ناحیه آسیبدیده خواهد بود و میتواند زنجیرهای از پیامدهای منفی مانند افزایش گرد و غبار، کاهش کیفیت هوا و از بین رفتن تنوع زیستی را در سطح وسیعتری به همراه داشته باشد. بنابراین حفاظت از این مناطق در برابر سودجویان، فقط یک وظیفه اداری نیست، بلکه یک رسالت اخلاقی و ملی تلقی میشود.
بیشتر بخوانید:
بیابانزدایی موثر، نیازمند برنامهریزی بلندمدت
روند تخریب تاغزارهای سبزوار به مرز هشدار رسید
توقیف ۷ تن چوب قاچاق تاغ در رفسنجان
۱۴ شهرستان خراسان رضوی درگیر آفت ملخ کوهاندار تاغ بودند
انتهای پیام