کشف یک نقص امنیتی خطرناک در جاوا با کمک هوش مصنوعی
شرکت امنیت سایبری آمریکایی «کالیف» (Calif) که پیشتر در کشف آسیبپذیریهایی در زبان برنامهنویسی PHP نقش داشت، این بار از هوش مصنوعی برای شناسایی یک نقص امنیتی در OpenJDK استفاده کرده است؛ محیط اجرایی متنباز جاوا که بهطور گسترده در سراسر جهان مورد استفاده قرار میگیرد.
این شرکت روز سهشنبه از کشف نقصی در عملکرد حافظه جاوا خبر داد که میتواند به مهاجمان اجازه دهد از طریق اینترنت و بدون نیاز به احراز هویت، کنترل یک سرور آسیبپذیر را به دست بگیرند.
جاوا سومین زبان برنامهنویسی پرکاربرد جهان است و ۹۰ درصد شرکتهای حاضر در فهرست فورچون ۵۰۰ از آن استفاده میکنند. این زبان در ارائه خدمات بانکی و مالی، زیرساختهای رایانش ابری و کلانداده، بخشهای حیاتی دولتی مانند هوانوردی، مخابرات و بهداشت و درمان و همچنین تلفنهای هوشمند و انواع دستگاههای متصل به اینترنت کاربرد دارد.
با وجود افزایش استفاده از زبانهای جدیدتری مانند پایتون، گو و کاتلین در حوزههایی نظیر علم داده و برنامههای تلفن همراه، جاوا همچنان یکی از پایههای اصلی زیرساختهای فناوری شرکتهای بزرگ جهان به شمار میرود.
پیش از اعلام عمومی این کشف، شرکت کالیف با شرکای اطلاعاتی گروه پنج چشم شامل آمریکا، کانادا، بریتانیا، استرالیا و نیوزیلند و همچنین شرکتهای بزرگ ارائهدهنده خدمات ابری هماهنگی کرده بود تا امکان آمادهسازی وصلههای امنیتی پیش از سوءاستفاده احتمالی مهاجمان فراهم شود.
در اروپا نیز نهادهای ملی امنیت سایبری در حال هماهنگی گروههای واکنش اضطراری برای پیگیری انتشار وصلههای امنیتی از سوی اوراکل، شرکتی که مسئولیت اصلی نگهداری جاوا را بر عهده دارد، و دیگر توسعهدهندگان متنباز هستند.
این آسیبپذیری چگونه عمل میکند؟
این نقص که «Java4Shell» نامگذاری شده، نوعی آسیبپذیری در حافظه رمزگشای Base64 در OpenJDK است. OpenJDK محیطی نرمافزاری است که اجرای کدها و برنامههای نوشتهشده با جاوا را امکانپذیر میکند.
رمزگشای Base64 برای انجام فرایندهای احراز هویت، کدگذاری فایلهای ارسالی و انتقال پیامهای شبکه استفاده میشود. این ابزار دادههای دودویی را به شکلی از متن تبدیل میکند که انتقال و پردازش آنها آسانتر باشد.
به گفته شرکت کالیف، این نقص در فرایندی ایجاد شده که OpenJDK برای افزایش سرعت رمزگشایی Base64 از دستورالعملهای تخصصی پردازندههای x86-64 استفاده میکند. این دستورالعملها امکان پردازش همزمان تعداد زیادی بایت را فراهم میکنند.
پژوهشگران دریافتند سازوکار بهینهسازیشده کد که برای افزایش سرعت عملکرد طراحی شده، در برابر سوءاستفاده آسیبپذیر است. مهاجمان میتوانند با ارسال دادههای دستکاریشده، حافظه مجاور را بازنویسی کنند و جاوا را فریب دهند تا تصور کند آنها مدیر سیستم هستند.
در صورت دستیابی به چنین سطحی از دسترسی، هکرها میتوانند نرمافزارهای مخرب خود را اجرا کنند و با اختیاراتی مشابه مهندسان فناوری اطلاعات یک شرکت فعالیت کنند. در نتیجه، اطلاعات حساس در معرض خطر قرار میگیرد و مهاجمان ممکن است کنترل پلتفرمها و خدمات آسیبپذیر مبتنی بر جاوا را به دست بگیرند.
منبع : رویترز