پالایشگاه‌ها در اوج توان خود مشغول تولید هستند +فیلم
ساعت 24 - دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور اعلام کرد: عدم توازن در تأمین بنزین باعث کاهش نقدینگی پالایشگاه‌ها برای ارتقاء کیفیت شده است، اما با وجود چالش‌های متعدد، پالایشگاه‌ها در حال حاضر به حداکثر ظرفیت خود مشغول تولید هستند.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - ناصر عاشوری به‌عنوان دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور در نشست خبری امروز خود اظهار داشت که صنعت پالایش نفت به‌هیچ‌وجه به‌عنوان یک صنعت اقتصادی و سودآور ساده‌انگاری نمی‌شود. وی تصریح کرد که عملکرد پالایشگاه‌ها به‌طور مستقیم با موضوعاتی چون امنیت انرژی، امنیت ملی، بودجه دولت، دارایی‌های ارزی و همچنین زندگی روزمره مردم در ارتباط است و به همین خاطر، تصمیم‌گیری در مورد این صنعت باید با دقت و نگاه استراتژیک انجام گیرد.
وی به وضعیت ایجادشده در خلال جنگ و تلاش‌ها برای بازگرداندن شرایط تولید به حالت پیش از جنگ اشاره کرد و گفت: با شروع عملیات خصمانه، برخی از واحدها و تجهیزات دچار آسیب شدند، اما با تکیه بر ظرفیت انبارها و امکانات موجود و همچنین نوآوری‌های مهندسان صنعت نفت، به بهره‌برداری از خطوط انتقال در استان‌های همجوار پرداخته شد تا شرایط تولید به سطح قبل از جنگ بازگردد و بر اساس برنامه‌ریزی‌های ارائه‌شده، بخش‌های مختلف دوباره به مدار فعالیت بازگردند.
عاشوری همچنین ضمن تبریک هفته خبرنگار، نقش خبرنگاران را در اطلاع‌رسانی به جامعه و انتقال مشکلات و دغدغه‌ها مهم دانست. او یادآوری کرد که زندگی مردم و امنیت کشور به صنعت پالایش نفت پیوند خورده و این صنعت با چالش‌های جدی روبروست که اگر تصمیمات به‌موقع و علمی درباره آن اتخاذ نشود، می‌تواند در آینده آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد.
وی تصریح کرد که موضوع پالایشگاه‌ها تنها به محاسبات سود و زیان شرکت‌های پالایشی محدود نمی‌شود؛ بلکه ارتباطی مستقیم با امنیت انرژی، امنیت ملی، بودجه ملی، ارز و حتی زندگی روزمره مردم دارد. در سطح جهانی نیز صنعت پالایش به‌عنوان یکی از صنایع با سودآوری مناسب شناخته می‌شود، اما پالایشگاه‌های ایرانی به دلایل خاصی با محدودیت‌هایی دست‌به‌گریبان هستند.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور به چالش‌ها در رابطه با تأمین خوراک پالایشگاه‌ها اشاره کرد و ابراز داشت: در شرایطی که منابع نفت به مجموعه‌ای تعلق دارد که از آزادی و تنوع در فروش برخوردار نمی‌باشد و فعالیت‌های این نهاد تا حد زیادی تحت فشار قرار دارد، انتظار نمی‌رود از یک بنگاه اقتصادی انتظار داشته باشیم که با اطمینان به‌سرعت سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت انجام دهد.
عاشوری تصریح کرد: ما اعتقاد داریم که پالایشگاه‌ها نمی‌بایست صرفاً به‌عنوان کارخانه‌های تولید بنزین در نظر گرفته شوند، بلکه باید به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی درک شوند که قادر است کالاهای متنوع با ارزش افزوده بالا تولید کند.
وی ادامه داد: در سطح جهانی، پالایشگاه‌ها به سمت تبدیل شدن به پتروپالایشگاه‌ها در حال حرکت هستند؛ به این معنا که فرآیند پالایش عمیق‌تر انجام می‌شود، تولید روغن کوره کاهش یافته و تمرکز بر روی تولید محصولات پتروشیمی، فرآورده‌های خاص و کالاهای با ارزش افزوده افزوده می‌شود. این امر پیچیدگی فرآیند پالایشگاه‌ها را افزایش می‌دهد تا محصولات با ارزش‌تری راهی بازار گردد.
عاشوری افزود: ما نیز در راستای راهبردهای کشور این رویه را دنبال می‌کنیم، اما در عمل با موانعی که موجب تعویق در پیشرفت پتروپالایشگاهی و عمیق‌سازی پالایش می‌شود، روبرو هستیم.
ظرفیت پالایشگاه‌ها محدود است
وی به افزایش مصرف سوخت اشاره کرد و گفت: حدود دو سال است که به‌طور مداوم اعلام کرده‌ایم که ظرفیت پالایشگاه‌های کشور محدود است. اگرچه در سال‌های گذشته ظرفیت پالایشگاه‌ها افزایش یافته، اما نمی‌توان انتظار داشت که این واحدها بدون سرمایه‌گذاری و توسعه، به‌طور نامحدود تولیدات خود را افزایش دهند.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور اضاف کرد: وزارت نفت، مجلس و دولت باید اطمینان حاصل کنند که تولید موجود با این ظرفیت باید به‌صورت پایدار حفظ گردد. در عین حال، تعدادی از تکالیف از جمله نوسازی، کاهش مصرف انرژی، رعایت الزامات محیط زیستی و اجرای تعهدات بین‌المللی و دولتی نیز بر دوش پالایشگاه‌ها گذاشته شده است.
وی ادامه داد: پالایشگاه‌ها علاوه بر حفظ سطح تولید، باید به سمت تولید محصولات ویژه با سودآوری بیشتر هدایت شوند، اما اجرای تمام این مسئولیت‌ها نیاز به منابع و سرمایه‌گذاری دارد.
تولید پالایشگاه‌ها پاسخگوی مصرف بنزین نیست
عاشوری در ادامه به بررسی آمار مصرف و تولید بنزین در کشور پرداخت و گفت: در ۲۴ روز نخست تیرماه سال جاری متوسط توزیع بنزین در کشور حدود ۱۳۴ میلیون لیتر در روز بوده که در مقایسه با تولید مستقیم ۱۰ پالایشگاه در همین دوره که حدود ۱۱۱ میلیون لیتر در روز بوده است، ناترازی مشخصی به‌وجود می‌آید.
وی افزود: به این ترتیب با کمبودی محسوس روبرو هستیم و حدود ۱۵ میلیون لیتر از طریق مخلوط‌سازی‌ها با فرآورده‌های پتروشیمی و دیگر واحدهای کوچک تأمین شده و آمار توزیع اعلام‌شده از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به حدود ۱۲۷ میلیون لیتر می‌رسد. لذا حتی با نهایت تلاش برای بهره‌برداری از بنزین مخلوط شده، همچنان در این بازه زمانی به‌طور تقریبی ۸ میلیون لیتر کسری وجود دارد.
عاشوری بر این نکته تأکید کرد که پالایشگاه‌های کشور در حال بهره‌برداری از حداکثر ظرفیت ممکن هستند و مسئولیت ما به‌عنوان یک مجموعه پالایشگاهی این است که تولید مستمر و ثابتی داشته باشیم؛ اما سؤالی که مطرح است این است که آیا این سطح از تولید به‌تنهایی برای حل مشکل ناترازی کافی است؟ و پاسخ واضح است؛ خیر. سایر بخش‌ها نیز باید به وظایف خود عمل کنند.
پالایشگاه‌ها تاوان ضعف صنعت خودرو و فرسودگی ناوگان را می‌دهند
وی بر این نکته تأکید کرد که به این نتیجه رسیده‌ایم که پالایشگاه‌های کشور به‌طور مکرر در حال تحمل هزینه و عواقب مشکلات به‌وجود آمده در سایر بخش‌ها هستند و یکی از این موارد صنعت خودرو است؛ صنعتی که به لحاظ کیفیت و میزان مصرف سوخت فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور همچنین به موضوع حمل‌ونقل عمومی پرداخت و بیان داشت که ناوگان حمل‌ونقل عمومی فرسوده و در حال کاهش است. اگر به وضعیت حمل‌ونقل عمومی در شهرها نگاهی داشته باشیم، واضح است که تعداد وسایل نقلیه عمومی نسبت به سال‌های گذشته به‌شدت کاهش یافته است.
وی ادامه داد: بازار خودرو نیز در طول سال‌های متمادی رقابتی نبوده و روند واردات تقریباً به حالت قفل درآمده بود. در سال اخیر، واردات به‌طور جزئی باز شده و این فرصت می‌تواند برای به‌کارگیری خودروهای کم‌مصرف‌تر و خروج خودروهای فرسوده مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
عاشوری تصريح كرد: در صورتی که خودروهای پرمصرف و قدیمی از دور خارج شوند، می‌توان به کاهش مصرف بنزین کمک کرد. در غیر این صورت، افزایش مصرف بنزین نه‌تنها موجب تشدید ناترازی می‌شود، بلکه فشار بیشتری بر پالایشگاه‌ها وارد کرده و هزینه‌های بیشتری به این صنعت تحمیل خواهد کرد.
وی گفت: صنعت پالایش گاهی اوقات مورد انتقاد واقع می‌شود، در حالی که این بخش وظیفه خود را در زمینه تولید به‌خوبی انجام داده و پالایشگاه‌ها با تمامی ظرفیت‌های خود در حال فعالیت هستند.
افزایش مصرف بنزین، منابع پالایشگاه‌ها برای توسعه را کاهش داده است
عاشوری خاطرنشان کرد که افزایش مصرف بنزین و تشدید ناترازی فشار بیشتری بر پالایشگاه‌ها وارده کرده و باعث شده است که بخشی از فرآورده‌های خاص خود را به فرآورده‌های اصلی تبدیل کنند. این واقعه نهایتاً قدرت نقدینگی پالایشگاه‌ها را تحت تأثیر قرار داده و توان آن‌ها را در اجرای پروژه‌های کیفی‌سازی و توسعه محدود می‌سازد.
وی اضافه کرد که فشار بر پالایشگاه‌ها در حال وقوع است، در حالی که برای توسعه و کیفی‌سازی به سرمایه‌گذاری‌های بیشتری نیاز داریم. در حال حاضر، منابع مورد نیاز برای توسعه و کیفی‌سازی پالایشگاه‌های کشور کمبود دارد و باید برای برطرف کردن این چالش چاره‌جویی شود.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور در پایان به مسئله قاچاق سوخت پرداخت و خاطرنشان کرد که موضوع قاچاق سوخت نیز از جمله مشکلاتی است که دولت باید با همکاری مجلس راهکارهای مؤثری برای آن فراهم آورد. رفع ناترازی بنزین و سوختی که نیاز به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه‌های پالایش، خودرو، حمل‌ونقل عمومی، مدیریت مصرف، جلوگیری از قاچاق و تأمین منابع برای توسعه زیرساخت‌ها دارد، و نمی‌توان تمامی بار این مسئله را بر دوش پالایشگاه‌ها گذاشت.
وی به وضعیت ایجادشده در خلال جنگ و تلاش‌ها برای بازگرداندن شرایط تولید به حالت پیش از جنگ اشاره کرد و گفت: با شروع عملیات خصمانه، برخی از واحدها و تجهیزات دچار آسیب شدند، اما با تکیه بر ظرفیت انبارها و امکانات موجود و همچنین نوآوری‌های مهندسان صنعت نفت، به بهره‌برداری از خطوط انتقال در استان‌های همجوار پرداخته شد تا شرایط تولید به سطح قبل از جنگ بازگردد و بر اساس برنامه‌ریزی‌های ارائه‌شده، بخش‌های مختلف دوباره به مدار فعالیت بازگردند.
عاشوری همچنین ضمن تبریک هفته خبرنگار، نقش خبرنگاران را در اطلاع‌رسانی به جامعه و انتقال مشکلات و دغدغه‌ها مهم دانست. او یادآوری کرد که زندگی مردم و امنیت کشور به صنعت پالایش نفت پیوند خورده و این صنعت با چالش‌های جدی روبروست که اگر تصمیمات به‌موقع و علمی درباره آن اتخاذ نشود، می‌تواند در آینده آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد.
وی تصریح کرد که موضوع پالایشگاه‌ها تنها به محاسبات سود و زیان شرکت‌های پالایشی محدود نمی‌شود؛ بلکه ارتباطی مستقیم با امنیت انرژی، امنیت ملی، بودجه ملی، ارز و حتی زندگی روزمره مردم دارد. در سطح جهانی نیز صنعت پالایش به‌عنوان یکی از صنایع با سودآوری مناسب شناخته می‌شود، اما پالایشگاه‌های ایرانی به دلایل خاصی با محدودیت‌هایی دست‌به‌گریبان هستند.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور به چالش‌ها در رابطه با تأمین خوراک پالایشگاه‌ها اشاره کرد و ابراز داشت: در شرایطی که منابع نفت به مجموعه‌ای تعلق دارد که از آزادی و تنوع در فروش برخوردار نمی‌باشد و فعالیت‌های این نهاد تا حد زیادی تحت فشار قرار دارد، انتظار نمی‌رود از یک بنگاه اقتصادی انتظار داشته باشیم که با اطمینان به‌سرعت سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت انجام دهد.
عاشوری تصریح کرد: ما اعتقاد داریم که پالایشگاه‌ها نمی‌بایست صرفاً به‌عنوان کارخانه‌های تولید بنزین در نظر گرفته شوند، بلکه باید به‌عنوان یک بنگاه اقتصادی درک شوند که قادر است کالاهای متنوع با ارزش افزوده بالا تولید کند.
وی ادامه داد: در سطح جهانی، پالایشگاه‌ها به سمت تبدیل شدن به پتروپالایشگاه‌ها در حال حرکت هستند؛ به این معنا که فرآیند پالایش عمیق‌تر انجام می‌شود، تولید روغن کوره کاهش یافته و تمرکز بر روی تولید محصولات پتروشیمی، فرآورده‌های خاص و کالاهای با ارزش افزوده افزوده می‌شود. این امر پیچیدگی فرآیند پالایشگاه‌ها را افزایش می‌دهد تا محصولات با ارزش‌تری راهی بازار گردد.
عاشوری افزود: ما نیز در راستای راهبردهای کشور این رویه را دنبال می‌کنیم، اما در عمل با موانعی که موجب تعویق در پیشرفت پتروپالایشگاهی و عمیق‌سازی پالایش می‌شود، روبرو هستیم.
ظرفیت پالایشگاه‌ها محدود است
وی به افزایش مصرف سوخت اشاره کرد و گفت: حدود دو سال است که به‌طور مداوم اعلام کرده‌ایم که ظرفیت پالایشگاه‌های کشور محدود است. اگرچه در سال‌های گذشته ظرفیت پالایشگاه‌ها افزایش یافته، اما نمی‌توان انتظار داشت که این واحدها بدون سرمایه‌گذاری و توسعه، به‌طور نامحدود تولیدات خود را افزایش دهند.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور اضاف کرد: وزارت نفت، مجلس و دولت باید اطمینان حاصل کنند که تولید موجود با این ظرفیت باید به‌صورت پایدار حفظ گردد. در عین حال، تعدادی از تکالیف از جمله نوسازی، کاهش مصرف انرژی، رعایت الزامات محیط زیستی و اجرای تعهدات بین‌المللی و دولتی نیز بر دوش پالایشگاه‌ها گذاشته شده است.
وی ادامه داد: پالایشگاه‌ها علاوه بر حفظ سطح تولید، باید به سمت تولید محصولات ویژه با سودآوری بیشتر هدایت شوند، اما اجرای تمام این مسئولیت‌ها نیاز به منابع و سرمایه‌گذاری دارد.
تولید پالایشگاه‌ها پاسخگوی مصرف بنزین نیست
عاشوری در ادامه به بررسی آمار مصرف و تولید بنزین در کشور پرداخت و گفت: در ۲۴ روز نخست تیرماه سال جاری متوسط توزیع بنزین در کشور حدود ۱۳۴ میلیون لیتر در روز بوده که در مقایسه با تولید مستقیم ۱۰ پالایشگاه در همین دوره که حدود ۱۱۱ میلیون لیتر در روز بوده است، ناترازی مشخصی به‌وجود می‌آید.
وی افزود: به این ترتیب با کمبودی محسوس روبرو هستیم و حدود ۱۵ میلیون لیتر از طریق مخلوط‌سازی‌ها با فرآورده‌های پتروشیمی و دیگر واحدهای کوچک تأمین شده و آمار توزیع اعلام‌شده از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی به حدود ۱۲۷ میلیون لیتر می‌رسد. لذا حتی با نهایت تلاش برای بهره‌برداری از بنزین مخلوط شده، همچنان در این بازه زمانی به‌طور تقریبی ۸ میلیون لیتر کسری وجود دارد.
عاشوری بر این نکته تأکید کرد که پالایشگاه‌های کشور در حال بهره‌برداری از حداکثر ظرفیت ممکن هستند و مسئولیت ما به‌عنوان یک مجموعه پالایشگاهی این است که تولید مستمر و ثابتی داشته باشیم؛ اما سؤالی که مطرح است این است که آیا این سطح از تولید به‌تنهایی برای حل مشکل ناترازی کافی است؟ و پاسخ واضح است؛ خیر. سایر بخش‌ها نیز باید به وظایف خود عمل کنند.
پالایشگاه‌ها تاوان ضعف صنعت خودرو و فرسودگی ناوگان را می‌دهند
وی بر این نکته تأکید کرد که به این نتیجه رسیده‌ایم که پالایشگاه‌های کشور به‌طور مکرر در حال تحمل هزینه و عواقب مشکلات به‌وجود آمده در سایر بخش‌ها هستند و یکی از این موارد صنعت خودرو است؛ صنعتی که به لحاظ کیفیت و میزان مصرف سوخت فاصله زیادی با استانداردهای جهانی دارد.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور همچنین به موضوع حمل‌ونقل عمومی پرداخت و بیان داشت که ناوگان حمل‌ونقل عمومی فرسوده و در حال کاهش است. اگر به وضعیت حمل‌ونقل عمومی در شهرها نگاهی داشته باشیم، واضح است که تعداد وسایل نقلیه عمومی نسبت به سال‌های گذشته به‌شدت کاهش یافته است.
وی ادامه داد: بازار خودرو نیز در طول سال‌های متمادی رقابتی نبوده و روند واردات تقریباً به حالت قفل درآمده بود. در سال اخیر، واردات به‌طور جزئی باز شده و این فرصت می‌تواند برای به‌کارگیری خودروهای کم‌مصرف‌تر و خروج خودروهای فرسوده مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
عاشوری تصريح كرد: در صورتی که خودروهای پرمصرف و قدیمی از دور خارج شوند، می‌توان به کاهش مصرف بنزین کمک کرد. در غیر این صورت، افزایش مصرف بنزین نه‌تنها موجب تشدید ناترازی می‌شود، بلکه فشار بیشتری بر پالایشگاه‌ها وارد کرده و هزینه‌های بیشتری به این صنعت تحمیل خواهد کرد.
وی گفت: صنعت پالایش گاهی اوقات مورد انتقاد واقع می‌شود، در حالی که این بخش وظیفه خود را در زمینه تولید به‌خوبی انجام داده و پالایشگاه‌ها با تمامی ظرفیت‌های خود در حال فعالیت هستند.
افزایش مصرف بنزین، منابع پالایشگاه‌ها برای توسعه را کاهش داده است
عاشوری خاطرنشان کرد که افزایش مصرف بنزین و تشدید ناترازی فشار بیشتری بر پالایشگاه‌ها وارده کرده و باعث شده است که بخشی از فرآورده‌های خاص خود را به فرآورده‌های اصلی تبدیل کنند. این واقعه نهایتاً قدرت نقدینگی پالایشگاه‌ها را تحت تأثیر قرار داده و توان آن‌ها را در اجرای پروژه‌های کیفی‌سازی و توسعه محدود می‌سازد.
وی اضافه کرد که فشار بر پالایشگاه‌ها در حال وقوع است، در حالی که برای توسعه و کیفی‌سازی به سرمایه‌گذاری‌های بیشتری نیاز داریم. در حال حاضر، منابع مورد نیاز برای توسعه و کیفی‌سازی پالایشگاه‌های کشور کمبود دارد و باید برای برطرف کردن این چالش چاره‌جویی شود.
دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پالایش نفت کشور در پایان به مسئله قاچاق سوخت پرداخت و خاطرنشان کرد که موضوع قاچاق سوخت نیز از جمله مشکلاتی است که دولت باید با همکاری مجلس راهکارهای مؤثری برای آن فراهم آورد. رفع ناترازی بنزین و سوختی که نیاز به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ در حوزه‌های پالایش، خودرو، حمل‌ونقل عمومی، مدیریت مصرف، جلوگیری از قاچاق و تأمین منابع برای توسعه زیرساخت‌ها دارد، و نمی‌توان تمامی بار این مسئله را بر دوش پالایشگاه‌ها گذاشت.