سیانان: پیششرطهای ایالات متحده برای خاتمه جنگ با ایران به تدریج تضعیف میشوند
به نقل از ایلنا، شبکه خبری آمریکایی «سیانان» در تحلیلی به تغییرات تدریجی در مواضع دولت دونالد ترامپ در خصوص جنگ با ایران اشاره کرده و گزارش داده که واشنگتن در حال کاهش دامنه اهداف خود و تعیین مسیری برای خاتمه درگیریهاست.
این تحلیل حاکی از آن است که دولت ترامپ در ماههای اولیه جنگ، خواستار مجموعهای از مطالبات گسترده از جمله تضعیف توان موشکی و نظامی ایران، قطع حمایت از گروههای طرفدار تهران و حتی تغییر نظام بود، اما اکنون تمرکز بیشتری روی دو مسأله گذاشته است: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و بازگرداندن جریان عادی انرژی از تنگه هرمز.
کاهش حجم اهداف
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به تازگی دو هدف عمده واشنگتن برای خاتمه جنگ را توضیح داد؛ اول، تأمین دسترسی به تنگه هرمز و ادامه صادرات نفت و گاز به بازارهای جهانی به منظور جلوگیری از افزایش قیمت انرژی، و دوم، ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هستهای.
به نظر سیانان، اهمیت این تغییر فقط به کاهش تعداد اهداف محدود نمیشود، بلکه اولویتهای واشنگتن نیز دچار تغییر شده است؛ به نحوی که تأمین جریان انرژی به طور همزمان با موضوع هستهای به یکی از محورهای عمده بحثهای مقامهای آمریکایی تبدیل شده است.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، به این تعبیر تاکید کرد که هر دو هدف از چشم ترامپ دارای اهمیتی یکسان هستند.
اما، قرار گرفتن مسئله نفت و گاز در میان اهداف جنگ نشاندهنده تغییر در محاسبات واشنگتن است؛ بهویژه که ترامپ قبلتر بیان کرده بود هزینههای اقتصادی جنگ برای آمریکا در مقایسه با هدف جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اهمیت چندانی ندارد.
آیا اهداف قبلی آمریکا کمرنگ شدهاند؟
از مارس، مقامهای آمریکایی شروط مختلفی را برای پایان جنگ مطرح کردهاند؛ از توقف حمایت ایران از گروههای همپیمان خود در منطقه و نابودی زیرساختهای موشکی تا محدود ساختن توان هوایی و دریایی و جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای.
با این حال، این خواستهها هرگز به یک فهرست ثابت تبدیل نشد و به تناسب شرایط جنگ و مواضع مقامهای آمریکایی، برخی اهداف بیشتر و برخی دیگر کمرنگتر شدهاند.
در این بین، تضمین جریان نفت و گاز از تنگه هرمز به تازگی به یکی از اهداف مورد توجه بدل شده است. اهمیت این مسأله به این دلیل است که تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ نیز مسیری باز بود؛ بنابراین بازگشت کشتیها و جریان انرژی در این منطقه، بیش از آنکه یک دستاورد جدید باشد، بازگشتی به شرایط قبل از جنگ به حساب میآید.
تغییر در شروط هستهای
سیانان همچنین تغییر در لحن ترامپ نسبت به برنامه هستهای ایران را جالب توجه میداند.
قبلتر، واشنگتن بر ضرورت تحویل ذخایر اورانیوم غنیشده ایران تأکید میکرد، اما ترامپ اخیراً اعلام کرده است که خسارات وارد آمده به زیرساختهای هستهای ایران ممکن است برای تحقق اهداف آمریکا کافی باشد.
او همچنین اشاره کرده که بخشی از مواد هستهای ایران در عمق زمین مدفون شده و دسترسی به آنها دشوار است و امکان نظارت بر این تأسیسات از فضا را نیز مطرح نموده است.
در اظهاراتی دیگر، ترامپ ایران را عملاً «خلع سلاح هستهایشده» توصیف کرده است. به اعتقاد سیانان، این تغییر در مواضع ممکن است نشانگر این باشد که کاخ سفید به این نتیجه رسیده که تحمیل تمام شروط اولیه خود بر تهران، به ویژه در قالب یک توافق جامع هستهای، چندان ممکن نیست.
آیا ترامپ به دنبال «خروج آبرومندانه» است؟
این تحولات بخشی از روندی است که از ماه مه آغاز گردید و در آن، شدت برخی خواستههای آمریکا کاهش یافته است. همچنین تفاهمی میان واشنگتن و تهران در ماه ژوئن شکل گرفت که دامنه آن محدودتر از بسیاری از اهدافی بود که آمریکا پیشتر برای پایان جنگ ضروری میدانست.
در این راستا، سیانان بر این باور است که دولت ترامپ ممکن است در حال بازتعریف معیارهای یک «پایان موفق» برای جنگ باشد؛ به گونهای که کنترل بر برنامه هستهای ایران و ازسرگیری جریان انرژی از تنگه هرمز بتواند بهعنوان یک موفقیت قابل ارائه در داخل آمریکا معرفی گردد.
این به معنای تصمیم قطعی ترامپ برای پایان جنگ نیست، بلکه نشاندهنده این است که سقف شروط واشنگتن نسبت به ماههای ابتدایی درگیری پایینتر آمده است.
در عین حال، «والاستریت ژورنال» هفته گذشته به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که ترامپ حتا در حال بررسی امکان اعلام «پیروزی» بر ایران بدون دستیابی به توافق هستهای است.
به نقل از این گزارش، ترامپ در گفتوگوهای محرمانه با مشاوران ارشد خود مطرح کرده که کنترل بر برنامه هستهای ایران و بازگشت کشتیرانی در تنگه هرمز میتواند زمینهساز تمدید آتشبس برای مدت نامحدود شود.
مقامهای آمریکایی همچنین اذعان داشتهاند که ترامپ بر این باور است که با توجه به خسارات وارده به زیرساختهای هستهای ایران، احتمال احیای سریع این برنامه پایین است.