ضرورت حفظ تعادل در محدودیتهای اینترنتی / بهزودی درهای آزمایشگاه ملی نخستینسانان گشوده خواهد شد
طبق گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، در بخش اول گفتوگو با علی منتظری، رئیس جهاد دانشگاهی، موضوعاتی چون چگونگی تاسیس این نهاد در اوایل انقلاب، نقش آن در دوران دفاع مقدس و دستاوردهای بارز آن در زمینههای فرهنگی، درمان ناباروری و فناوریهای نوین بررسی شد. او همچنین به تواناییهای نسل جدید اشاره کرده و تأکید کرده بود که جوانان امروز داناتر از نسل دهه ۶۰ هستند و چالش اصلی ناشی از عدم دقت در محاسبات و عدم وجود زبان مشترک با آنهاست.
اینک در بخش دوم و پایانی این گفتوگو، محور بحث به چالشهای ساختاری و جنبههای روزمرهتر فضای علم و فناوری کشور تغییر میکند؛ از موانع بروکراسی و دیوانسالاری که موجب دلسردی نخبگان میشود تا مسأله دسترسی دانشگاهیان به اینترنت، نقش جهاد در بحرانهای اخیر و معرفی یک ابرپروژه علمی جدید در کشور.
دیوانسالاری یکی از بزرگترین موانع رشد علمی در کشور به شمار میآید
رئیس جهاد دانشگاهی در پاسخ به این پرسش که چرا با وجود تعداد زیاد فارغالتحصیلان رشتههای علوم کامپیوتر و هوش مصنوعی، بازار کار با کمبود جدی متخصص مواجه است، تصریح کرد: «هرچند این حوزه تخصصی من نیست، اما بهطور خلاصه باید گفت که بروکراسی و دیوانسالاری پیچیده برای اخذ مجوزها و راهاندازی شرکتها، باعث خستگی و فرسودگی افراد میشود. حقیقت این است که یکی از بزرگترین موانع پیشرفت علمی در کشور ما دیوانسالاری است.»
وی با تأکید بر ضرورت تسهیل مسیر برای محققان بیان کرد: «ما بر این باوریم که باید این درها گشوده شود، تسهیلات لازم فراهم گردد و موانع از سر راه محققان کنار گذاشته شود. یکی از عوامل اصلی برای رشد و توسعه، پرورش آزاداندیشی و آزادی علمی برای افراد آکادمیک است. منظور ما نفی نظارت نیست، بلکه تغییر زاویه نگاه مسئولان است؛ بهجای تمرکز بر ۵ درصد خطاکار، باید تصمیمات بر مبنای ۹۵ درصد افراد درستکار و دلسوز اتخاذ شود. متأسفانه بهدلیل کمبود تدبیر و صبر کافی، معمولاً آسانترین گزینه که همان اعمال محدودیت برای همگان است، انتخاب میشود. اگر این موانع اداری حذف گردد، ظرفیت متخصصان ما در زمینههایی همچون امنیت سایبری بهسرعت به نیازهای بازار پاسخ خواهد داد.»
از پژوهشگران نمیتوان انتظار بازاریابی و مدیریت داشت
منتظری همچنین به انتقاد از ساختار تجاریسازی دانشگاهها پرداخت و گفت: «نباید از یک محقق و پژوهشگر توقع داشت که حتماً یک بازاریاب یا مدیر شرکت باشد. قانون، استاد دانشگاه را ملزم میکند تا برای تجاریسازی ایدههای خود، حتماً شرکت ثبت کند، در حالی که او با ادبیات بازار آشنا نیست. در تمام نقاط دنیا تلاش میشود از افراد عادی، محقق تربیت کنند، اما ما محققان خود را به شرکتداری و ورود به بازار مجبور میسازیم که این امر منجر به دلسردی و فراموشی ایدههای علمی میشود.»
دسترسی آزاد به اینترنت جزء不可فکیک پژوهشهای علمی است
رئیس جهاد دانشگاهی در پاسخ به سئوالی درباره دیدگاه او نسبت به چالشهای دسترسی به اینترنت و ارتباطات بینالمللی تصریح کرد: «مفهوم آزاداندیشی در فضای آکادمیک فراتر از مسائلی چون اینترنت و فیلترینگ است. روح آزاداندیشی بدین معناست که انتقال دانش محدود نشود و هیچ استادی دستاوردهای علمی خود را انحصاری نکند. با این حال، جای تردیدی نیست که دسترسی آزاد به ابزارهای ارتباطی و اینترنت، جزئی جداییناپذیر از پژوهشهای علمی، جستوجو در پایگاههای بینالمللی و شرکت در کنفرانسهای جهانی است.»
قطع ارتباطات بینالمللی موجب فرسایش علمی محققان کشور میشود
وی در ادامه افزود: «قطع ارتباطات علمی و غیبت در همایشهای بینالمللی موجب فرسایش علمی و فراموشی محققان میشود. البته ما باید به شرایط کشور با یک دید منصفانه نگاه کنیم. گاهی مسئولان امنیتی بنا بر مصالح بالاتر و شرایط خاص، ناچار به ایجاد محدودیتهای مقطعی میشوند. اما در شرایط عادی، باید دسترسی مراکز تحقیقاتی و پژوهشکدههای ما به پایگاههای اصلی علمی برقرار باشد و نباید در این خصوص دچار افراط و تفریط شویم. اینترنت و تعاملات بینالمللی ابزار کار پژوهشگران هستند و باید برای اهالی علم فراهم باشد.»
ارائه مشاورههای روانشناسی در مترو به منظور کاهش تراکم ترومای جامعه
منتظری در پاسخ به سوالی درباره نقش جهاد دانشگاهی در بحرانها و رویدادهای اخیر کشور بیان کرد: «جهاد دانشگاهی همواره در زمانهای حساس و بحرانهای کشور فعال بوده است. در حوادث و رویدادهای اخیر بخشی از توان ما به تولید محتوای نرمافزاری و فرهنگی برای جامعه علمی و حضور مستقیم در کنار مردم اختصاص یافت. از جمله این اقدامات میتوان به برپایی موکبهای تخصصی برای ارائه مشاوره و خدمات روانشناسی در ایستگاههای مترو و نقاط مختلف به منظور کاهش اضطراب و ترومای جامعه، غربالگری سرطان زنان در استانهای مختلف و همچنین ارائه خدمات فنی و تجهیزاتی به نیروهای دفاعی اشاره کرد. حتی در روزهایی که کشور با تعطیلی یا تهدید مواجه بود، مراکز تولیدی و پژوهشی جهاد بهصورت شبانهروزی فعال بودند و از مراکز علمی آسیبدیده میزبانی کردند.»
وی با توضیح برنامههای جدید این نهاد برای جذب بدنه دانشجویی اظهار داشت: «یکی از اقدامات مهم ما، طراحی و راهاندازی سامانه «شهر دانشجو» است. کلیه دانشجویان کشور میتوانند با ثبتنام در این سامانه، کارت عضویت جهاد دانشگاهی را دریافت نمایند. این کارت در سه سطح «افتخاری»، «عادی» و «فعال» صادر میشود و دارای مزایای متعددی از جمله کیف پول الکترونیکی و دسترسی به خدمات جهاد میباشد. در چند ماه اخیر و با وجود شرایط خاص کشور، حدود ۲۰ هزار دانشجو بدون نیاز به فرایندهای پیچیده اداری بهعضویت این سامانه درآمدهاند.»
او افزوده است: «علاوه بر این، با ابلاغ آییننامه کار دانشجویی به تمام واحدهای جهاد، زمینه را برای جوانان فراهم کردهایم تا مسئولیت پذیرند و رشد کنند. تجارب نشان داده است که بسیاری از مدیران موفق کشور، در بستر همین فضای جهاد دانشگاهی پرورش یافتهاند.»
افتتاح آزمایشگاه ملی نخستینسانان بهزودی صورت میگیرد
منتظری در پایان با تأکید بر اهمیت ایجاد امید در فضای دانشگاهی کشور گفت: «پیشرفتهای شگرفی در ساختار علمی و آزمایشگاهی کشور انجام شده که متأسفانه کمتر به آنها توجه شده است. بهعنوان یک خبر خوشحالکننده اعلام میکنم که از دل پژوهشگاه رویان، مرکز بسیار بزرگ و مهمی به نام «آزمایشگاه ملی نخستینسانان» شکل گرفته است. این پروژه هماکنون به پیشرفت فیزیکی بالای ۹۵ درصد رسیده و به زودی افتتاح خواهد شد. این آزمایشگاه بهعنوان یک هاب علمی منطقهای عمل خواهد کرد که قادر به میزبانی و جذب محققان برجسته بینالمللی است.»
۲۲۷۲۲۷
کد مطلب 2261624