واردات فراوان، بازار حبوبات را تحت تأثیر قرار داده است
به نقل از ایسنا، داوود لپهچی، رئیس انجمن حبوبات ایران در یک نشست خبری درباره وضعیت بازار حبوبات بیان داشت: یکی از خصوصیات مهم برخی از حبوبات وارداتی این است که واردکننده به دلیل تغییرات احتمالی در رنگ و کیفیت ظاهری محصول، به ویژه در فصل تابستان، تمایل دارد تا سریعتر کالا را به فروش برساند. در حال حاضر، یکی از چالشهای اصلی اعضای انجمن، به خصوص فعالان حوزه حبوبات، ورود مکرر دستگاههای نظارتی از جمله تعزیرات و پلیس به این مسأله است که در برخی موارد به ایجاد پرونده برای فعالان این بخش و ورود آنها به فرآیندهای قضایی منجر شده است.
اشباع بازار حبوبات به دلیل واردات بیش از نیاز
رئیس انجمن حبوبات ایران با تأکید بر اینکه انجمن اکنون با چند مشکل اساسی مواجه است که امیدواریم از طریق رسانهها به گوش مسئولان برسد، به وضعیت تولید داخلی اشاره کرد و گفت: در دو سال اخیر از لحاظ برداشت محصولات حبوبات با چالشی جدی مواجه نبودهایم و سال زراعی موفقی را تجربه کردهایم. یکی از سالهایی که در تولید لوبیا چیتی دچار مشکل شدیم، سال زراعی ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ بود، اما در این دو سال اخیر برداشت محصول مطلوب بوده است. در کنار تولید خوب داخلی، میزان واردات نیز بهطرز قابل توجهی افزایش یافته است. اگرچه واردکنندگان حرفهای میدانند چه زمانی و چقدر کالا باید وارد کنند، صدور بخشنامهای که مربوط به رفع تعهد ارزی صادرکنندگان است، باعث شده حجم واردات افزایش یابد و کالا بیشتر از حد نیاز به کشور وارد شود.
به گفته وی، حجم تولید داخلی حبوبات به حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار تن میرسد و در کنار آن سالانه بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزار تن نیز واردات انجام میشود. بهطور کلی مصرف سالانه کشور در حدود ۹۰۰ تا ۹۵۰ هزار تن برآورد میشود و سرانه مصرف حبوبات نیز در حدود ۹ تا ۱۰ کیلوگرم است. در ماههای اخیر، واردات فراتر از نیاز مرسوم بوده و این امر سبب اشباع بازار از کالاها شده است.
کشاورزان در معرض خسارت قرار دارند
رئیس انجمن حبوبات ایران بیان کرد: نگرانی اصلی ما در حال حاضر وضعیت کشاورزان است؛ نباید به صرف پایین بودن قیمت برای مصرفکننده خوشحال باشیم، چراکه اگر کشاورز امروز متضرر شود، ممکن است سال آینده به کشت محصول دیگری روی آورد و بدین ترتیب کشور با کمبود و جهش قیمت مواجه شود. برای مثال، اگر کشاورز سال گذشته لوبیا چیتی را به قیمت حدود ۳۰۰ هزار تومان به فروش رسانده و این محصول با قیمت بالاتری به دست مصرفکننده رسیده، امسال با در نظر گرفتن افزایش هزینههای تولید و تورم، انتظار قیمت بالاتری دارد؛ اما در شرایط کنونی، قیمت لوبیا چیتی داخلی حتی کاهش پیدا کرده است.
لپهچی افزود: هزینههای بستهبندی، سلفون و سایر نهادهها نیز افزایش یافته، اما کشاورز در بسیاری از موارد ناچار است تا محصول خود را با قیمت پایین بفروشد، زیرا به نقدینگی برای خرید بذر، سموم، آمادهسازی زمین و آغاز کشت بعدی احتیاج دارد. در حالی که واردکننده ممکن است بتواند کالای خود را برای شش یا هشت ماه در انبار نگه دارد و هزینهها را نیز پرداخت کند، کشاورز چنین فرصتی ندارد. به همین دلیل، در شرایط اشباع بازار، اصلیترین فشار بر دوش تولیدکنندگان داخلی قرار میگیرد.
رئیس انجمن حبوبات ایران به تجارب گذشته اشاره کرد و گفت: این وضعیت مشابه حادثهای است که در برخی محصولات کشاورزی نظیر پیاز و سیبزمینی مشاهده میشود؛ در یک سال قیمت محصول بهشدت کاهش مییابد و کشاورز آسیب میبیند، بهطوری که سال بعد از کشت آن محصول صرفنظر میکند و بازار با کمبود و افزایش قیمت مواجه میشود. در سال ۱۴۰۲ نیز تجربه مشابهی در برخی انواع لوبیا داشتیم؛ محصول روی دست کشاورز باقی ماند و سال بعد بعضی از تولیدکنندگان الگوی کشت خود را تغییر دادند. اگر امسال هم بهواسطه فراوانی کالا و افت قیمت، کشاورزان متضرر شوند، احتمال دارد سال آینده دوباره با کاهش تولید برخی انواع حبوبات روبرو شویم.
بخشنامههای مرتبط با واردات باید بازنگری شوند
وی ادامه داد: انجمن از طریق مکاتبات با نهادهای مسئول در تلاش است تا نسبت به عواقب این وضعیت هشدار دهد و یکی از درخواستهای ما این است که بخشنامههایی که به واردات فراتر از نیاز بازار منجر میشوند، باید مورد بازنگری قرار گیرند.
مدیریت واردات به سمت مسیرهای شمالی تغییر یافته است
رئیس انجمن حبوبات ایران در بخش دیگری از سخنان خود درباره تأثیر وضعیت منطقه و محدودیتهای دریایی بر واردات گفت: در ماههای اخیر، اعضای انجمن بخشی از واردات خود را به مرزهای شمالی و مسیرهای زمینی کشورهای همسایه منتقل کردهاند. با این حال، بهدلیل تنوع در مبادی وارداتی، هیچ کمبودی در بازار حبوبات احساس نمیشود. بهعنوان مثال، عدس هم از کانادا و هم از روسیه تأمین میشود و در حال حاضر حجم بیشتری از واردات به سمت روسیه و مسیرهای شمالی متمایل شده است.
تا پایان سال نگرانی از کمبود حبوبات وجود ندارد
رئیس انجمن حبوبات ایران با اشاره به موجودی کنونی بازار گفت: کالا به میزان کافی در بنادر، گمرکات و انبارهای واردکنندگان موجود است و در حال حاضر نگرانی از نظر تأمین حبوبات وجود ندارد. با توجه به اینکه در نیمه دوم سال و با کاهش دما، مصرف حبوبات افزایش مییابد، واردات همچنان ادامه خواهد داشت. همچنین با نزدیک شدن به پایان سال، بخشی از محصول داخلی مصرف خواهد شد و نیاز به واردات افزایش خواهد یافت.
لپهچی پیشبینی کرد که در پنج تا شش ماه آینده، بازار با مشکلی جدی در تأمین روبرو نخواهد بود و تصریح کرد: برآورد ما این است که تا پایان سال از نظر موجودی حبوبات و تأمین نیاز در دورههایی از جمله ماه رمضان هیچ مشکلی نخواهیم داشت. افزایش هزینههای حملونقل پیشتر تأثیر خود را بر قیمت بازار گذاشته و قیمتهای کنونی تا حدی بازتاب این افزایش هزینههاست.
مطالبات ارزی واردکنندگان بین ۴۵ تا ۵۰ میلیون دلار است
رئیس انجمن حبوبات ایران در ادامه به مسأله مطالبات ارزی فعالان این حوزه اشاره کرد و گفت: مجموع معوقات ارزی این فعالان حدود ۴۵ تا ۵۰ میلیون دلار تخمین زده میشود. در گذشته، واردکنندگان کالا را وارد میکردند و پس از طی فرآیندهای لازم، در صف تخصیص ارز قرار میگرفتند، اما با تغییر سیاستهای ارزی، بخشی از کالاهایی که قبلاً وارد، تأمین و حتی مصرف شده بودند، بدون تعیین تکلیف منابع ارزی باقی ماندهاند. نمیتوان پس از ورود و مصرف کالا به سادگی اعلام کرد که ارز مربوط به آن پرداخت نمیشود. این رقم حدود ۵۰ میلیون دلار در مقایسه با ابعاد بودجه کشور قابل توجه نیست، بهویژه اینکه حبوبات از جمله کالاهای ضروری و مورد نیاز دهکهای کمدرآمد جامعه محسوب میشوند.
وی ادامه داد: بر اساس پیگیریهای صورت گرفته، پرداخت این مطالبات نیازمند انجام حسابرسی است و امید است پس از اتمام حسابرسیها، امکان پیشبینی و پرداخت آن در چارچوب بودجه فراهم آید.
رئیس انجمن حبوبات ایران افزود: تصمیمات اقتصادی اگرچه میتوانند بهطور کلی ضروری و حتی مثمر ثمر به نظر برسند، اما هنگام اجرای آنها باید خسارتهای وارد شده به فعالان اقتصادی نیز در نظر گرفته شود. نمیتوان با یک بخشنامه تمامی تعهدات قبلی را نادیده گرفت؛ حقوق واردکنندگان و تولیدکنندگان و مسأله حقالناس باید در فرآیند تصمیمگیریها مورد توجه واقع شود.
ادامه دارد