منبع صدای باد در کابین خودرو در سرعتهای بالا کجاست؟
به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین و مطابق با گزارش اسب بخار، زمانی که خودرو با سرعت بالایی در حرکت است، هوای در حال حرکت با قسمتهای مختلفی نظیر ستونهای جلو، آینههای جانبی، لبههای شیشه و سطح سقف برخورد کرده و منجر به ایجاد جریان نامنظم میشود که فشارهای متغیری به بدنه خودرو اعمال میکند. تحقیقات در زمینه مهندسی صوت و ارتعاشات در خودرو نشاندهنده این است که طراحی و کارایی نوارهای آببندی در و پنجره بهطور مستقیم بر میزان انتقال این صدای آیرودینامیکی به داخل فضای کابین تاثیر گذار است.
به همین خاطر، شنیدن مقداری صداهای ناشی از جریان هوا در سرعتهای بالا لزوماً به معنای وجود عیب نیست. مسئله زمانی برجسته میشود که شدت صدا نسبت به قبل افزایش یافته، وجود صدا فقط از یک سمت خودرو احساس شود، حالت سوت پیدا کند یا پس از اقداماتی نظیر تعمیر در، تعویض شیشه، تصادف یا نصب تجهیزات جانبی به گوش برسد.
لاستیک دور در؛ خط مرزی بین کابین و جریان هوا
یکی از کلیدیترین نقاطی که در بررسی صدای باد مورد توجه قرار میگیرد، نوارهای آببندی اطراف درها است. این نوارها بایستی پس از بسته شدن در، با فشاری تقریباً یکنواخت و متناسب بین در و بدنه قرار گیرند. اگر لاستیک بر اثر گذشت زمان، دچار تغییر شکل، پارگی یا نصب نادرست شود و نتواند این تماس را به درستی حفظ کند، کارایی آببندی مختل خواهد شد.
در برخی موارد صدای سوت و زوزه در شرایط باد جانبی بهطور مستقیم به نقص در نوار آببندی در ارتباط است و پس از بررسی تنظیمات در، تعویض نوارها بهعنوان راهکار مناسب پیشنهاد شده است.
گاهی اوقات نوار سالم است اما در خود در نسبت به بدنه بهطور صحیح قرار نگرفته است؛ در نتیجه لاستیک در یک نقطه به طور افراطی فشرده میشود و در نقاط دیگر تماس کافی ایجاد نمیکند.
نقش درها در آببندی فضای داخلی
تنظیم وضعیت درها در فراهمآوری آببندی مناسب کابین اهمیت بسزایی دارد. در باید در هنگام بسته شدن، در موضعی قرار گیرد که فاصلهاش با چهارچوب و میزان فشاری که بر نوار آببندی وارد میکند، مطابق با طراحی مشخص شده باشد. خروج در از این وضعیت میتواند مسیری برای ورود صداهای ناشی از جریان هوا ایجاد کند.
برای حل برخی از مشکلات صدای باد و نفوذ آب، نخست اندازهگیری وضعیت در نسبت به بدنه نیاز است و سپس تنظیم لولاها و کنترل لاستیک آببندی توصیه میشود. این موضوع نشاندهنده این است که صدای باد ممکن است نتیجه ترکیبی از چند عامل باشد و فقط ناشی از خرابی یک لاستیک نباشد.
عوامل مشهودی همچون همسطح نبودن لبه در با بدنه، سخت بسته شدن در یا تغییر فاصله میان اجزای بدنه نیاز به بررسی دقیقتر تنظیم در را الزامی میکند. اگر صدای باد پس از انجام تعمیرات صافکاری یا باز و بسته شدن درها به وجود آمده باشد، این امکان باید مورد توجه بیشتری قرار گیرد.
آینه و ستون A؛ از نقاط پرفشار آیرودینامیکی
صدایی که راننده از ناحیه کنار شیشه جلو یا قسمت بالای در میشنود، لزوماً از لاستیک دور در به وجود نمیآید. منطقه اتصال آینه جانبی و ستون A یکی از مکانهایی است که جریان هوا در اطراف آن به شدت تغییر میکند.
آینه جانبی در مسیر مستقیم جریان هوا قرار دارد و طراحی آن میتواند باعث ایجاد ناپایداری آیرودینامیک شود. تحقیقات جدید در حوزه آیرواکواستیک نیز نشان میدهد که تغییر در شرایط جریان هوا ممکن است فشار وارد بر شیشه جانبی جلو و الگوی صدای داخل کابین را تحت تاثیر قرار دهد.
موارد متعددی از صدای باد در ناحیه آینه و ستون A مشاهده شده که منشأ آنها نقص در آببندی فومهای پشت آینه یا نوارهای مسیر شیشه بوده است. حتی در برخی خودروها، صدای اضافی از این ناحیه تنها در صورت دستیابی به سرعت مشخصی احساس شده است.
بنابراین اگر صدای باد در نزدیکی گوش راننده یا سرنشین جلو متمرکز است، بررسی نوار بالای شیشه، محل اتصال آینه و آببندی اطراف ستون جلو بسیار حائز اهمیت خواهد بود.
شیشه جلو؛ مشکلهایی که بعد از تعویض بیشتر خود را نمایان میکند
شیشه جلو نیز میتواند منشاء صدای سوت باشد، بهخصوص در مواردی که قبلاً تعویض شده باشد. این شیشه با استفاده از چسب مخصوص به بدنه خودرو متصل میگردد و نوارها یا زههای اطراف آن نیز باید در وضعیت صحیحی قرار داشته باشند.
نمونههایی وجود دارد که صدای باد در سرعتهای بالا به نقص آببندی میان لبه بالایی شیشه جلو و بدنه نسبت داده شده است. در یک نمونه از سال ۲۰۲۶، صدای باد در ناحیه بالای شیشه در سرعتهای بالاتر از ۶۰ مایل بر ساعت به نقص در آببندی میان نوار شیشه و بدنه مربوط شده و آزمایش پوشاندن محل اتصال بهعنوان روشی برای شناسایی منبع صدا پیشنهاد گردیده است.
در مورد دیگری، ارتعاش نوار لاستیکی بالای شیشه بهواسطه جریان هوا بهعنوان علت صدای سوت در سرعت بالا شناخته شده است.
بنابراین، آغاز صدای باد پس از تعویض شیشه موضوعی نیست که به آسانی نادیده گرفته شود. اگر همزمان با آن نشانههایی از ورود آب یا رطوبت نیز وجود داشته باشد، لازم است کیفیت نصب و آببندی بهطور دقیقتری مورد بررسی قرار گیرد.
سانروف و سقف پانورامیک؛ برخی از منابع احتمالی صدا
در خودروهایی که دارای سانروف هستند، یک بخش اضافی به مسیر عبور جریان هوا افزوده میشود. موقعیت شیشه سقف، وضعیت لاستیک دور آن و چسبندگی نوار آببندی همه و همه بر میزان صدای باد تاثیر دارند.
حتي جداسازی یکی از نوارهای آببندی پیرامون دریچه سقف میتواند منجر به تولید صدای باد یا نفوذ آب شود. در دستورالعملهای تعمیراتی برای این موارد، انجام بررسی کامل محیط نوار و کنترل چسبندگی آن توصیه شده است. بنابراین، شنیدن صدای باد از ناحیه بالای سر، بهویژه در خودروهای با سانروف، نباید تنها به درها اختصاص یابد.
ممکن است باربند هم صدای سوت تولید کند
هر صدای باد جدیدی نیز میتواند ناشی از خرابی خودرو نباشد. افزودن تجهیزات جانبی به خودرو ممکن است جریان هوا را دستخوش تغییرات کند. باربند، میلههای عرضی سقف و برخی لوازم نصبشده روی خودرو در صورتی که طراحی یا نصب مناسبی نداشته باشند، میتوانند به منبع صدای سوت مبدل شوند.
مواردی وجود دارد که صدای زیر و ممتد سقف به شکاف یا نوار روی میله باربند نسبت داده شده و با بهبود آن قطعه، مشکل حل شده است. حتی صدای سوت ناشی از میلههای عرضی در محدوده سرعت حدود ۵۰ تا ۶۵ کیلومتر بر ساعت نیز ثبت شده است.
از اینرو، اگر صدا بلافاصله پس از نصب باربند یا تجهیزات سقفی به وجود آمده باشد، منطقی است پیش از انجام هر گونه اصلاح در دیگر اجزا، عامل تغییر اخیر بررسی گردد.
چرا شناسایی صدای باد چالشبرانگیز است؟
یکی از چالشهای اساسی در عیبیابی این مشکل، عدم دقت گوش انسان در تعیین منبع واقعی صدا است. صدایی که از لبه شیشه جلو ایجاد میشود ممکن است برای راننده بهنظر صدای در بیافتد و اختلال در هوای جاری بر گرد آینه نیز میتواند از داخل کابین به ستون جلو نسبت داده شود.
از این رو، تعمیر صحیح با حدس و تعویض قطعه آغاز نمیشود. نخست باید سرعت و شرایطی که صدای مطرحشده در آن ایجاد میشود، مشخص گردد و سپس منبع تقریبی آن در تست جاده شناسایی شود.
یکی از روشها، پوشاندن موقت درز مشکوک با نوار و تکرار آزمون جاده است. در صورتی که صدا برطرف شود یا تغییر محسوسی در آن ایجاد گردد، محل عیب محدودتر خواهد شد. این تکنیک در مستندات رسمی برای شناسایی صدای ناشی از آببندی بالای شیشه جلو نیز مورد استفاده قرار گرفته است.
این آزمایش باید بهگونهای انجام شود که راننده در حین حرکت درگیر شناسایی صدا یا دستکاری قطعات نشود و ترجیحاً عیبیابی در شرایط کنترلشده صورت پذیرد.
صدای طبیعی باد را نباید با ایرادات اشتباه گرفت
هیچ خودرویی در سرعتهای بالا از صدای آیرودینامیکی بهطور کامل مصون نیست. شکل بدنه، ابعاد آینهها، نوع شیشه، ضخامت عایقها و طراحی کلی خودرو تعیینکننده میزان نفوذ صدا به کابین هستند. حتی در برخی دستورالعملهای فنی، حد معینی از صدای جریان هوا در اطراف آینه بهعنوان ویژگی طبیعی طراحی خودرو بهشمار میرود.
آنچه در این موارد باید توجه را جلب کند، تغییر رفتار خودرو است؛ صدایی که قبلاً وجود نداشته، با گذشت زمان تشدید شده، تنها از یک سمت مشهود است یا پس از تعمیر و یا تعویض یک قطعه نمایان شده است.
در این شرایط، تعویض فوری لاستیک دور در نمیتواند حل معتبری باشد. نوار در، تنظیم در، شیشه متحرک، پایه آینه، ستون A، شیشه جلو، سانروف و تجهیزات روی سقف باید بهعنوان یک مجموعه بهخوبی مورد بررسی قرار گیرند.
صدای باد در سرعتهای بالا ممکن است از شکافی بسیار ریز آغاز شود، اما شناسایی همان شکاف نیازمند تشخیص دقیق است. در بسیاری از مواقع، مشکل نه در کمبود عایق در کل خودرو است، بلکه یک نقطه کوچک است که جریان هوا یا انرژی صوتی امکان انتقال راحتتری به داخل کابین را فراهم کرده است.
۲۲۷۳۲۲