مهاجرت ماینرهای بیتکوین به هوش مصنوعی
شرکتهایی که زمانی انبارهای بزرگی را با هزاران کامپیوتر قدرتمند برای استخراج بیتکوین پر میکردند، حالا همان زیرساختها را به سمت هوش مصنوعی میبرند.
اما از زمانی که ارزش بیتکوین از اوج خود در اکتبر ۲۰۲۵ فاصله گرفت، سود استخراج نیز کاهش یافته است. حالا بسیاری از این شرکتها مسیر تازهای در پیش گرفتهاند و با شرکتهایی مانند Anthropic قرارداد میبندند؛ شرکتهایی که برای عقب نماندن از رقابت هوش مصنوعی، میلیاردها دلار برای زیرساختهای محاسباتی هزینه میکنند.
از استخراج بیتکوین تا پردازش هوش مصنوعی
بیتکوین نیز مانند سیستمهای هوش مصنوعی به شبکهای عظیم از کامپیوترهای قدرتمند در مراکز داده متکی است.
از آنجا که بیتکوین نهاد مرکزی ندارد، این کامپیوترها وظیفه تأیید تراکنشها را بر عهده دارند و در ازای آن، بیتکوینهای تازه تولیدشده دریافت میکنند.
اما پاداش استخراج کاهش یافته و قیمت بیتکوین نیز نسبت به سال گذشته افت کرده است.
هر بیتکوین در اوج خود در اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۱۲۴ هزار دلار ارزش داشت، اما بعد از آن بهشدت سقوط کرد. اخیراً قیمت آن دوباره تا محدوده ۸۰ هزار دلار بالا آمده و تنها در ماه اوت تقریباً ۳۰ درصد رشد کرده است.
با این حال، حتی این افزایش قیمت نیز ممکن است برای شرکتهایی که زیرساختهای خود را به هوش مصنوعی اختصاص دادهاند کافی نباشد تا دوباره به استخراج رمزارز برگردند؛ زیرا تغییر کاربری مراکز داده هزینه زیادی دارد و بازگرداندن آنها به وضعیت قبلی آسان نیست.
تحلیلگران صنعت میگویند شرکتهای استخراج بیتکوین برای ورود به هوش مصنوعی موقعیت مناسبی دارند، زیرا سالها تجربه پیدا کردن برق ارزان و اداره بهینه مراکز داده عظیم را در اختیار دارند.
شرکتهایی مانند TerraWulf، Ionic Digital، Core Scientific، Iris Energy، Bitdeer، Riot Platforms و Hut 8 از جمله کسبوکارهایی هستند که سرمایه و زیرساخت خود را بهتدریج از استخراج بیتکوین به سمت هوش مصنوعی منتقل میکنند.
شرکت Riot Platforms اوایل همین ماه قراردادی ۲۰ ساله به ارزش ۹ میلیارد دلار برای تأمین توان پردازشی مورد نیاز Anthropic امضا کرد.
حتی نام شرکتها هم تغییر کرده است
این تغییر جهت فقط به زیرساخت محدود نمیشود؛ نام و وبسایت برخی شرکتها نیز در حال تغییر است.
شرکت Applied Blockchain نام خود را به Applied Digital تغییر داده است.
وبسایت TerraWulf نیز زمانی این شرکت را «شرکت زیرساختی متمرکز بر استخراج بیتکوین» معرفی میکرد، اما اکنون میگوید تمرکزش بر «نسل آینده هوش مصنوعی و رایانش با عملکرد بالا» است.
شرکت Enegix که در سال ۲۰۲۰ با تبلیغات گسترده یک سایت عظیم استخراج بیتکوین در قزاقستان افتتاح کرده بود، اکنون همین مسیر را دنبال میکند.
یربولسین سارسنوف، مدیرعامل این شرکت، میگوید:
«امروز با اطمینان به سمت هوش مصنوعی حرکت میکنیم و قصد داریم بهتدریج ظرفیتهای انرژی و زیرساختی خود را، چه در قزاقستان و چه در سایر نقاط، با توسعه زیرساخت هوش مصنوعی هماهنگ کنیم.»
Enegix اعلام کرده در حال مذاکره فعال با شرکتهای هوش مصنوعی و HPC یا رایانش با عملکرد بالا است و قصد دارد بخش «قابلتوجهی» از فعالیت خود را به این حوزه اختصاص دهد.
تغییر کاربری مزارع استخراج ارزان نیست
با این حال، تبدیل مزارع استخراج رمزارز به مراکز هوش مصنوعی هزینه بسیار زیادی دارد.
در برخی موارد، شرکتها حتی مجبور شدهاند بخشی از ذخایر بیتکوین خود را بفروشند تا هزینه این تغییر را تأمین کنند.
مزارع استخراج رمزارز میتوانند دهها هزار دستگاه کامپیوتری قدرتمند را در خود جای دهند، اما زیرساخت مورد نیاز برای پردازش هوش مصنوعی با استخراج بیتکوین کاملاً یکسان نیست و ارتقای این مراکز سرمایهگذاری بزرگی میخواهد.
ولفی ژائو از نشریه The Energy Mag ــ که خود پیشتر با نام The Miner Mag فعالیت میکرد و بهدلیل همین روند تغییر نام داده است ــ پیشبینی میکند مهاجرت شرکتهای استخراج به سمت هوش مصنوعی ادامه پیدا کند، حتی اگر قیمت بیتکوین در روزهای آینده باز هم افزایش یابد.
او گفت:
«انتظار داریم بسیاری از استخراجکنندگان بورسی طی فصلهای آینده به کاهش فعالیت سختافزارهای استخراج بیتکوین ادامه دهند.»
آیا کاهش استخراجکنندگان برای بیتکوین خطرناک است؟
از ژائو پرسیده شد که آیا خروج شرکتهای بزرگ از استخراج بیتکوین میتواند بر امنیت یا ثبات این رمزارز تأثیر بگذارد.
او ابراز امیدواری کرد که در صورت بهبود شرایط بازار، استخراجکنندگان تازهای وارد این حوزه شوند.
با این حال، پیشبینی او این است که بسیاری از بازیگران بزرگ، پس از مهاجرت به هوش مصنوعی، دیگر بهسادگی قادر به بازگشت نخواهند بود.
او گفت:
«وقتی زیرساخت برق چندگیگاواتی خود را برای هوش مصنوعی یا میزبانی HPC بازطراحی کردید، دیگر بازگشتی وجود ندارد.»
به گفته او، «هر زمان بخواهید میتوانید دستگاهها را از شبکه بیتکوین جدا کنید؛ اما وقتی قرارداد میزبانی GPU برای ۱۰ یا ۲۰ سال امضا میکنید، در مقابل درآمدی باثبات متعهد میشوید که زیرساخت را برای مشتریان فعال نگه دارید.»
قرارداد ۱۶ ساله بزرگترین استخراجکننده بیتکوین با Anthropic
شرکت Bitdeer که خود را بزرگترین استخراجکننده بیتکوین در جهان میداند، بهتازگی قراردادی ۱۶ ساله برای تأمین قدرت پردازشی مورد نیاز Anthropic اعلام کرده است.
با این حال، هریس باسیت، مدیر ارشد استراتژی Bitdeer، میگوید این شرکت استخراج بیتکوین را متوقف نخواهد کرد و معتقد است بسیاری از شرکتها در نهایت به مدل دوگانه خواهند رسید.
او گفت:
«استخراج بیتکوین برای چنین مدلی بسیار مناسب است، چون انعطافپذیر است و میتوان در صورت نیاز آن را متوقف کرد؛ در حالی که پردازشهای هوش مصنوعی میتوانند درآمدهای قراردادی بلندمدت و باثباتتری ایجاد کنند.»
به این ترتیب، همان مراکز عظیمی که زمانی برای تولید بیتکوین ساخته شده بودند، حالا ممکن است به بخشی از زیرساخت اصلی رقابت جهانی هوش مصنوعی تبدیل شوند.