جزئیات تسهیلات نوین برای نوسازی موتورسیکلتهای کهنه
طبق اطلاعات ارائهشده از سوی ایسنا، فرآیند نوسازی موتورسیکلتهای قدیمی سالها با مشکلات قانونی و آماری دستوپنجه نرم میکرد، اما از سال گذشته به یک برنامه اجرایی جدید منتقل شده است؛ برنامهای که با تعیین روند قانونی برای اسقاط و فراهم آوردن تسهیلات، در تلاش است تا بخشی از ناوگان فرسوده موتورسیکلت را از چرخه فعالیت خارج کند.
علاوه بر نوسازی موتورسیکلتهای قدیمی، پروژه نوسازی ناوگان سنگین و حملونقل برونشهری نیز در دستور کار قرار دارد؛ در این بخش، نوسازی ۱۵۳۴ دستگاه اتوبوس بینشهری با همکاری وزارت راه و سازمان راهداری در حال انجام است و برای خروج کامیونهای فرسوده نیز تسهیلات جدید و مشوقهای ۱۵ میلیارد تومانی در نظر گرفته شده است.
بر مبنای اصلاحات جدید، برای خروج ۱۶ هزار کامیون کشنده قدیمیتر از ۵۰ سال، علاوه بر گواهی اسقاط، گواهی صرفهجویی سوخت نیز به رانندگان اعطا میشود تا تسهیل فرآیند خروج این خودروهای پرمصرف و آلاینده از ناوگان محقق شود.
در این راستا محمدصادق حاتمی - مدیر ستاد نوسازی ناوگان و اسقاط خودروهای فرسوده، در گفتگو با ایسنا به تحلیل این موضوعات پرداخته که در ادامه متن کامل آن ارائه میشود.
جهت نوسازی موتورسیکلتها چه تسهیلاتی در نظر گرفته شده و اولویت با کدام گروه از موتورسیکلتهاست تا مشمول پروسه اسقاط، نوسازی و تعویض شوند؟
در حال حاضر آمار کلی تخمینی از ۱۴ میلیون موتورسیکلت در حال تردد در ایران مطرح میشود که البته این اعداد تا حدی قابل بحث هستند و از وجود حدود ۱۱ میلیون دستگاه موتورسیکلت فرسوده در کشور نیز سخن به میان آمده است.
از زمان آغاز فعالیتهای ما در زمینه اسقاط و نوسازی موتورسیکلتهای فرسوده در سال گذشته، تحولی مثبت برای کشور ایجاد شده است؛ چرا که در طول حدود ۶ دههای که از تاریخ تولید موتورسیکلت در کشور میگذرد، چنین فرآیندی به این شکل صورت نگرفته بود. در گذشته، ممکن بود یک موتورسیکلت یا خودروی قدیمی اوراق شود یا به نحوی از مدار فعالیت خارج گردد، بدون این که مراحل قانونی اسقاط را طی کرده باشد. به همین دلیل، سرنوشت این موتورسیکلتها مشخص نبود و عملاً این فرآیند قانونی را دنبال نکرده بودند.
از سال گذشته، با تعیین مسیر قانونی برای اسقاط موتورسیکلتها توانستیم این مشکلات را حل کنیم و به نوعی خروج موتورسیکلتهای فرسوده را آسانتر نماییم. همچنین، موانعی که در این راستا وجود داشت، تا حد زیادی برداشته شده است.
با وجود برخی نواقص اطلاعاتی و آماری که گهگاه در زمینه موتورسیکلتهای فعال یا احراز هویت مالکان وجود دارد، تا به امروز موفق شدهایم اطلاعات تقریباً پنج میلیون دستگاه موتورسیکلت که در سامانه راهور فراجا ثبت شدهاند، را به فرآیند ثبتنام برای خروج موتورسیکلتهای فرسوده وارد کنیم.
از آنجا که طرح نوسازی موتورسیکلتهای فرسوده از سال گذشته آغاز شد، در تلاش بودیم تا با تسهیلات ۱۲۰ میلیون تومانی و ۱۵۰ میلیون تومانی این طرح را به ثمر برسانیم. اما بر اساس تحولات اخیر و تغییر در ارزش و قیمت موتورسیکلتها، ستاد نوسازی ناوگان سعی کرده تسهیلات را بر اساس قیمت روز موتورسیکلتها تنظیم نماید.
در حال حاضر، برای بیش از ۵۰ درصد موتورسیکلتهای پرمصرف - البته موتورسیکلتهای گرانقیمت در این محاسبه قرار نمیگیرند - تسهیلات در نظر گرفته شده است و برای برخی موتورسیکلتها تا ۱۰۰ درصد ارزش آنها تسهیلات پرداخت میشود.
حداکثر تسهیلات برای متقاضیانی که موتورسیکلت فرسوده خود را با یک موتورسیکلت بنزینی تعویض کنند، ۴۰۰ میلیون تومان است که بهصورت ۳۶ ماهه و با نرخ بهره کم پرداخت میشود. چنانچه موتورسیکلت فرسوده با موتورسیکلت برقی جا بهجا شود، مبلغ تسهیلات بیشتر شده و به سقف ۵۰۰ میلیون تومان خواهد رسید و شرایط پرداخت آن نیز بهطور مشابه ۳۶ ماهه و کمبهره خواهد بود. بدین ترتیب، شرایط هم برای موتورسیکلتهای بنزینی نو و هم برای موتورسیکلتهای برقی فراهم است و این فرآیند قابل اجرا خواهد بود.
همچنین، برای توسعه و ترویج موتورسیکلتهای برقی در کلانشهرها و ایجاد جذابیت بیشتر، یارانه اسقاط به موتورسیکلتهای فرسوده که با موتورسیکلت برقی جایگزین میشوند، دو برابر خواهد شد.
این مقدار یارانه چقدر است؟
در حال حاضر، با اصلاح جدید در آییننامه، به ازای هر موتورسیکلت فرسوده، دو گواهی اسقاط مخصوص موتورسیکلت صادر خواهد شد و در صورتی که موتورسیکلت فرسوده با موتورسیکلت برقی تعویض شود، این تعداد به چهار گواهی اسقاط افزایش خواهد یافت.
برآورد قیمت موتورسیکلت فرسوده با توجه به این که اخیراً اصلاح شده، در حال بازنگری است و تلاش بر این است که این قیمت به گونهای تعیین گردد که برای موتورسیکلت فرسودهای که صاحب آن قصد تحویل آن را دارد، مقرون به صرفه باشد و امکان جایگزینی نیز فراهم گردد.
حداقل ۲۵ تا ۳۰ درصد از قیمت کل موتورسیکلت جدیدی که متقاضی قصد دریافت آن را دارد، باید از محل آورده شخص متقاضی تأمین شود و باقیمانده نیز بهصورت تسهیلات پرداخت گردد تا روند تعویض به درستی انجام شود.
هدف اصلی ما تمرکز بر نوسازی ناوگان حملونقل عمومی است و در زمینه موتورسیکلتها نیز سعی داریم سکوهای کاری را در اولویت نوسازی قرار دهیم.
آیا منظور شما افرادی است که در پلتفرمها فعالیت میکنند؟
بله؛ پلتفرمها و سکوهای کاری، به ویژه سکوهای عمومی که در حوزه حملونقل بار مشغول به فعالیت هستند و گاهی نیز در زمینه حمل مسافر فعالیت دارند، باید برای نوسازی اقدام کنند؛ زیرا در حال حاضر بیشترین ورود و خروج موتورسیکلتها مربوط به این بخش است و این موتورسیکلتها بیشترین آلودگی و مصرف سوخت را به همراه دارند و در معرض بالاترین خطرات و حوادث برای رانندگان قرار دارند.
از این رو، با توجه به محدودیتهایی که در منابع ماده ۱۰ قانون ساماندهی وجود دارد، سعی میکنیم اولویت را به سکوهای کاری بدهیم؛ زیرا جامعه آماری بسیار بالایی دارند و نوسازی این ناوگان، با توجه به میزان بالای مصرف سوخت و آلودگی میتواند تأثیر بزرگی بر کشور داشته باشد.
چشمانداز شما درباره نوسازی موتورسیکلتها چیست؟ به عبارتی، هدفگذاری یا چشمانداز واقعی در نظر گرفتهشده برای نوسازی در سال جاری و سالهای آینده چیست؟
ما یک تفاهمنامه داریم که میان دستگاههای مختلف امضا شده و به اجرایی شدن آن کمک میکند. هدفگذاری انجامشده در این تفاهمنامه، نوسازی ۶۵ هزار دستگاه موتورسیکلت است.
با وجود محدودیتهای موجود، این هدف فعلاً با برخی چالشها روبهرو شده است، اما عزم ما بر این است که بخش قابل توجهی از ناوگان حملونقل کار را نوسازی کنیم. هدفگذاری اولیه ما ۶۵ هزار دستگاه بوده، اما برای تحقق آن نیاز به منابع بیشتری داریم تا بتوانیم سهم بیشتری از موتورسیکلتهای فرسوده را نوسازی نمائیم.
در ادامه، ممکن است به همراه منابع ماده ۱۰، منابع ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید که ناشی از صرفهجویی مصرف سوخت است نیز به این فرآیند کمک کنند. در این صورت میتوانیم با استفاده از گواهیهای صرفهجویی برای جایگزینی موتورسیکلتهای برقی اقدام نماییم.
بهعبارتی، به ازای خروج یک موتور سیکلت فرسوده، امکان دریافت یارانهای برای صرفهجویی سوخت وجود دارد تا شخص متقاضی بتواند یارانهای بلاعوض دریافت کند و موتورسیکلت خود را از چرخه فعالیت خارج نماید. اگر قیمت موتورسیکلت جایگزین بالاتر باشد، میتوان از تسهیلات ماده ۱۰ نیز استفاده نمود تا این فرآیند زودتر انجام شود.
برنامههای نوسازی ناوگان عمومی برونشهری چیست و از لحاظ مصرف سوخت و هزینههای اضافی، اوضاع این ناوگان چگونه است؟
در بحث حملونقل برونشهری، نوسازی اتوبوسها از اهمیت ویژهای برخوردار است. در حال حاضر، یک تفاهمنامه در حال اجراست که به منظور نوسازی یکهزار و ۵۳۴ دستگاه اتوبوس بینشهری با همکاری وزارت راه در حال پیگیری است.
این پروژه با همکاری سازمان راهداری کشور و از محل منابع سازمان راهداری و منابع ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو انجام میشود. برای نوسازی این تعداد اتوبوس، در حال حاضر نزدیک به ۱۵ میلیارد تومان تسهیلات به متقاضیان تعلق میگیرد و موتورسیکلت یا به عبارتی اتوبوسی که مورد نظر است نیز طبق فرآیند موجود اسقاط میشود و گواهی اسقاط به عنوان آورده راننده مورد استفاده قرار میگیرد. این پروژه نیز در حال اجراست.
علاوه بر اتوبوسهای بینشهری، ناوگان حملونقل باری نیز داریم که به حملونقل برونشهری مشغول است. در این زمینه نیز در تلاشیم تا روند اسقاط و نوسازی کامیونهای کشنده را که در حال حاضر آلودگی زیادی به بار میآورند، دنبال نماییم و این خودروها را از چرخه حملونقل باری خارج کنیم.
براساس مصوبه تازهای که در آییننامه اجرایی ماده ۱۰ به تصویب رسید، خبر خوشی برای کامیونهای کشنده در راه است. بر اساس این مصوبه، برای خروج ۱۶ هزار کامیون کشنده قدیمیتر از ۵۰ سال، علاوه بر گواهی اسقاط، گواهی صرفهجویی نیز به متقاضیان ارائه میشود.
به این معنا که به ازای تحویل یا معرفی کامیون کشنده از سوی راننده، هم گواهی اسقاط طبق جدول ۱۵ ماده ۱۰ قانون ساماندهی به آنها تعلق میگیرد و هم بر اساس برآوردی که از مصرف سوخت آن کامیونها برآورده شده، گواهی صرفهجویی نیز اعطا میشود. به این ترتیب، رانندگان راحتر میتوانند وسیله نقلیه خود را خارج کنند و از ناوگان حذف نمایند.
امکان دارد که فرآیند جایگزینی نیز در همین راستا صورت گیرد و بتوانیم در کنار صدور گواهی صرفهجویی، به رانندگان کمک کنیم تا خودروی جدیدی را با همکاری خودروسازان دریافت کرده و فرآیند نوسازی را همزمان با اسقاط به انجام برسانند.
در حال حاضر، در وزارت صمت و سازمان گسترش، تلاشمان بر روی کامیونهای کشنده است و در مورد اتوبوسها نیز با سازمان راهداری همکاری فعال داریم.
در حوزه تاکسیهای بینشهری نیز بهتر است همکاران سازمان راهداری توضیحات لازم را ارائه دهند؛ چرا که سیاستگذاری نوسازی و تسهیلات این بخش مربوط به آن سازمان است. اما در زمینه اسقاط، ما به طور مشترک با سازمان راهداری برای خروج و نوسازی تاکسیهای بینشهری و برونشهری همکاری داریم و تسهیلات نیز توسط آن سازمان ارائه میشود.
با توجه به اصلاحات اخیر در ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، جزئیات دیگر این اصلاحیه چیست و آیا نکات دیگری وجود دارند که تاکنون به آنها اشاره نشده باشد؟
اتفاق مهم دیگری که در حوزه اسقاط رخ داده و میتواند به شکل چشمگیری آمار اسقاط را افزایش دهد، این است که قبلاً به دلیل عدم انجام اسقاط، گواهی اسقاط موتورسیکلتها برای شمارهگذاری موتورسیکلتهای تولیدی وجود نداشت.
بر مبنای اصلاح ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو، در صورتی که گواهی اسقاط مرتبط با یک نوع کاربری خاص در دسترس نباشد، با تشخیص وزارت صمت، اجازه استفاده از عوارض نقدی یا پرداخت ارزش یکونیم درصد از ارزش کالا یا خودروی تولید شده برای دریافت مجوز شمارهگذاری فراهم شده است.
در سالهای گذشته، بهویژه در دو یا سه سال اخیر، این فرآیند به طور نقدی از سوی تولیدکنندگان موتورسیکلت انجام میشد. اما اکنون، با توجه به اصلاح جدید در آییننامه اجرایی، اجازه استفاده از گواهیهای معادل، در صورتی که گواهی اسقاط مربوط به یک کاربری وجود نداشته باشد، فراهم شده است.
بنابراین، اگر تولیدکنندگان موتورسیکلت یا هر کاربری دیگر (غیر از کشنده) گواهی اسقاط مربوط به نوع کاربری خود را در دست نداشته باشند، اجازه استفاده از گواهی سایر کاربریها، مانند خودروی سواری برای آنها در نظر گرفته شده است.
تعداد موتورسیکلتهایی که در کشور تولید میشوند، در سالهای مختلف متغیر و معادل ۴۰۰ تا ۷۰۰ هزار دستگاه در نوسان است. این عدد میتواند به فرآیند خروج موتورسیکلتهای فرسوده کمک کند؛ اما تا زمانی که خروج موتورسیکلتهای فرسوده به اندازهای انجام نگیرد که گواهی اسقاط برای تولیدکنندگان فراهم آید، امکان استفاده از گواهی دیگر کاربریها نیز وجود خواهد داشت.
تولیدکنندگان میتوانند با خرید گواهی اسقاط و خروج یک خودروی فرسوده از ناوگان، فرآیند شمارهگذاری موتورسیکلتهای خود را انجام دهند.
با اجرایی شدن این اصلاحیه، چه سهمی از گواهی اسقاط خودروهای فرسوده میتواند برای تولیدکنندگان موتورسیکلت استفاده شود؟ به بیان دیگر، به ازای هر گواهی اسقاط خودرو، چه تعداد موتورسیکلت میتواند بهعنوان گواهی جایگزینی مورد استفاده قرار گیرد؟
براساس قانون، تمامی تولیدکنندگان خودرو و موتورسیکلت موظفاند به ازای تولید هر چهار دستگاه، یک دستگاه معادل آن را از ناوگان خارج کنند. البته برای خودروهای سواری، موتورسیکلتها، کامیونهای کشنده و وانت، تعداد گواهیهای مورد نیاز متفاوت است، اما بهطور کلی، به ازای هر چهار دستگاه تولیدی، یک خودرو باید از چرخه خارج شود.
برای موتورسیکلت، بر اساس مصوبه جدید جدول ۱۵ آییننامه ماده ۱۰ قانون ساماندهی، به ازای تولید هر چهار دستگاه موتورسیکلت، دو گواهی اسقاط معادل خروج یک دستگاه موتورسیکلت باید از ناوگان خارج شود.
چنانچه این دو گواهی وجود نداشته باشد، بر اساس ارزشی که برای موتورسیکلت تعیین میشود، امکان استفاده از گواهی خودروهای سواری یا سایر کاربریها نیز برای آن فراهم خواهد بود.
آیا نسبت مشخصی برای این موضوع در نظر گرفته شده است؟
با توجه به این که هنوز قیمت گواهی اسقاط موتورسیکلت مشخص نشده، این نسبت نیز هنوز تعیین نشده است. ما در تلاشیم پیش از آغاز اجرای آییننامه، این مسئله را مشخص کنیم تا از آن زمان به بعد، تولیدکنندگان موتورسیکلت بتوانند گواهیهای لازم خود را از طریق گواهیهای اسقاط خودروهای سواری تأمین کنند و فرآیند شمارهگذاری موتورسیکلتهای خود را انجام دهند.
انتهای پیام