سوگواری در نپال؛ چه دلایلی موجب افزایش تلفات ناشی از بلایای طبیعی می‌شود؟

پس از آنکه مقامات چین پس از نگرانی از احتمال طغیان دریاچه‌ای که به تازگی شکل گرفته بود، عملیات امداد و نجات در نواحی نزدیک مرز نپال و تبت را متوقف کردند، رسانه‌های دولتی چین اعلام کردند که تلاش‌های نجات دوباره آغاز شده است.

نجات بازماندگان در تونل پروژه برق‌آبی

نیروهای نظامی نپال تعدادی از بازماندگانی که در تونل یک پروژه برق‌آبی در منطقه «راسووا» به دام افتاده بودند، نجات دادند.

تصاویر منتشر شده از سوی دفتر نخست‌وزیر این کشور، سربازانی را به تصویر می‌کشد که بازماندگان را حمل کرده و با سینه‌خیز از دل توده‌های گل و لای عبور می‌کنند.

طبق آخرین اطلاعات ارائه شده توسط مقامات در روز پنجشنبه، تخمین‌ها حاکی از آن است که بیش از ۱۰۰ نفر در همان تونل گیر افتاده‌اند.

این اقدام بخشی از تلاش‌های امدادی در واکنش به سیل ویرانگر در سرتاسر کشور است.

فاجعه در نپال؛ ۱۰ ثانیه می‌تواند نجات‌دهنده جان‌ها باشد

نشریه «کانورسیشن» در گزارشی به این موضوع اشاره کرد که باید به این فاجعه تنها به عنوان نقصی در سیستم هشدار نگاه نکرد. نپال از یک سیستم پیشرفته پیش‌بینی سیلاب و هشدار زودهنگام برخوردار است که شامل پایش هیدرولوژیکی و ارسال هشدارهای مبتنی بر پیامک می‌شود.

گزارش اولیه فنی از «بخش پیش‌بینی سیلاب نپال» به‌گونه‌ای که در رسانه‌ها منتشر شده است، حاوی اطلاعات زمان‌بندی بسیار مهمی است. مقامات در حدود ساعت ۹ صبح از ورود سیلاب به سمت رودخانه «بهوت‌کوشی» مطلع شدند. بین ساعت ۹:۱۵ تا ۹:۱۶، حدود ۶۰۰ هزار پیام کوتاه ویژه هشدار زودهنگام برای جوامع آسیب‌پذیر در مناطق «راسووا»، «نوواکوت»، «دادینگ» و «چیتوان» ارسال شد.

این بخش تأکید کرد که اطلاع‌رسانی به موقع موجب گردید که بسیاری از مردم موفق شوند به مکان‌های امن بروند.

بنابراین، درس قابل برداشت این است که مسأله این نیست که هشدار زودهنگام ناکارآمد است؛ بلکه هشدارهای زودهنگام باید با اقدام‌های سریع و مؤثر همراه باشند. به عنوان مثال، مردم باید معانی اقدامات «تخلیه» را درک کنند.

چگونه مردم در شرایط اضطراری عمل می‌کنند؟

یک کارشناس استرالیایی در مصاحبه‌ای با این نشریه بیان کرده است: پژوهش من در زمینه رفتارهای تخلیه اضطراری بینش‌های مفیدی را ارائه می‌دهد. در یک مطالعه، از ۱۱۳۴ مسافر قطار در ملبورن درباره رفتار آن‌ها در زمان تخلیه نظرسنجی کرده و دریافتیم که مسافران بیشتر تمایل به واکنش انفعالی (پاسخ به شرایط) نشان می‌دهند تا اقدام فعال. مثلاً، آن‌ها ترجیح می‌دهند به جای حرکت به سمت خروجی، منتظر دستورالعمل‌های کارکنان ایستگاه بمانند. همچنین احتمال قابل توجهی وجود دارد که آن‌ها از رفتار سایر مسافران پیروی کنند.

در یک مطالعه دیگر، از ۹۵۰ مسافر (۵۰۰ نفر در فرودگاه ملبورن و ۴۵۰ نفر در فرودگاه بین‌المللی چینگ‌دائو در چین) سوالاتی درباره رفتار آن‌ها در شرایط اضطراری پرسیده شد. نتایج مهم نشان می‌دهد که درک مسافران از نحوه مدیریت وضعیت، با باورشان نسبت به توانایی خود برای خالی کردن مکان مرتبط است. این نتیجه بیانگر این است که آگاهی از اقداماتی همچون پیروی از دستورالعمل‌های تخلیه و رها کردن لوازم شخصی می‌تواند بر اعتماد به نفس افراد در فرار از خطر تأثیر بگذارد.

اگرچه ما براساس وضعیت‌های اضطراری در حمل‌ونقل مطالعاتی انجام داده‌ایم و سیلاب را مد نظر قرار نداده‌ایم، اما درس‌های این پژوهش‌ها همچنان قابل اجرا هستند: مردم نباید مجبور شوند تا زمانی که بحران در حال بروز است، برای نخستین بار راجع به اقدام‌ها بیندیشند.

باید آن‌ها از قبل مطلع باشند که چه زمانی باید محل را ترک کنند، به کجا بروند و چگونه خود را به مناطق امن برسانند. این امر نشان‌دهنده ضرورت کسب آمادگی پیشاپیش توسط جامعه در زمان بروز حالات اضطراری است.

می‌بایست مردم را با روش‌های ساده و کم هزینه در برابر سیلاب‌ها آموزش دهیم. زمانی که هشدار سیلاب جدی صادر می‌شود، ساکنان مناطقی که در معرض خطر هستند باید از پیش با برنامه‌های تخلیه محلی آشنا بوده و بدانند که چگونه از حریم رودخانه دور شوند و به مناطق مرتفع‌تر بروند. آن‌ها نباید منتظر بمانند که آب به آن‌ها برسد یا برای برداشتن وسایل خود بازگردند یا تلاش کنند خودروهای خود را نجات دهند.

فناوری لازم است، اما کافی نیست

نپال به سرمایه‌گذاری مستمر در زمینه نظارت بر سیلاب، بارش باران، هشدارهای مبتنی بر موبایل و سیستم‌های هشدار اجتماعی نیاز دارد.

البته زیرساخت‌های نظارت فیزیکی در معرض آسیب قرار دارند: گزارش‌ها حاکی از این است که چهار ایستگاه نظارت اتوماتیک هیدرولوژیکی در نپال از بین رفته‌اند. هشدارها باید از طریق حسگرهای جایگزین، ماهواره، دوربین، آژیر، رادیو، و سیستم‌های پردازش عمومی و شبکه‌های محلی با آموزش مناسب ارسال گردند.

در حال حاضر، نپال دارای سیستم‌های هشدار زودهنگام سیل است که نظارت، ارتباطات و آمادگی اجتماعی را ترکیب می‌کنند. در این سیستم‌ها، افزایش سطح آب سیلاب می‌تواند به تقریباً به‌روزرسانی لحظه‌ای شناسایی شود و اطلاعات هشدار به متولیان محلی آموزش‌دیده منتقل می‌شود تا آن‌ها از طریق کانال‌هایی مانند پیامک، تلفن همراه و آژیر به جوامع آسیب‌پذیر ارسال کنند.

اما در نهایت، آموزش تعیین می‌کند که آیا هشدار باعث اقدام می‌شود یا خیر.

هر هشداری که بدون اقدام به موقع از سوی مردم همراه نباشد، می‌تواند منجر به افزایش تلفات در این‌گونه حوادث گردد.

روند بازیابی ممکن است سال‌ها به طول بیانجامد

اولویت فوری همچنان نجات دسترسی پذیرترین افراد، پیدا کردن مفقودین، درمان مجروحان و تأمین مواد غذایی و کمک‌های پزشکی است.

با این حال، روند بازیابی بسیار فراتر از عملیات نجات فوری خواهد بود.

باید خانه‌ها، جاده‌ها، پل‌ها، مدارس و منابع معیشتی بازسازی شوند و بازماندگان احتمالا به حمایت‌های روانی و اجتماعی درازمدت نیاز خواهند داشت.

بنابراین، هدف از بازسازی نباید فقط احیای آنچه که از دست رفته باشد، بلکه باید همواره بسترهای ایمن‌تری با زیرساخت‌های مقاوم‌تر، شبکه‌های ارتباطی مناسب و توانمندی بالاتر جوامع را ایجاد نماید.

فاجعه سیلاب نپال به ما یادآوری می‌کند که اگرچه امکان جلوگیری از وقوع تمامی حوادث شدید طبیعی وجود ندارد، اما می‌توانیم شانس بقا را برای مردم افزایش دهیم. در واقع کارایی یک سامانه هشدار زودهنگام تنها با تعداد هشدارهای ارسالی ارزیابی نمی‌شود، بلکه درک صحیح مردم از این هشدارها و پاسخ سریع آنها نیز به همان اندازه اهمیت دارد. همان‌طور که تجربه یکی از بازماندگان نشان می‌دهد، گاهی ۱۰ ثانیه می‌تواند سرنوشت یک زندگی را تغییر دهد.

بهترین و باارزش‌ترین ادای احترام به کسانی که جانشان را از دست دادند، یادگیری جوامع جهانی از این فاجعه و تلاش برای ساختن آینده‌ای ایمن‌تر و آماده‌تر است.

انتهای پیام