آیا «توافق بزرگ» در افق نمایان است؟ تماسهای سری عراقچی و ویتکاف با وساطت سه کشور
به گزارش ایلنا، روزنامه بینالمللی «رأیالیوم» در گزارشی ویژه ادعاکرده است که پس از ناکامی مذاکرات میان تهران و واشنگتن، عمان، پاکستان و قطر در صددند با ایفای نقش میانجی و انجام گفتوگوهای غیرعلنی، امکان بازگشت دو کشور به یک پایگاه توافقی را فراهم کنند. به بیان این رسانه، این تلاشها شامل تماسهای محرمانه میان عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و استیو ویتکاف، نماینده آمریکا نیز بوده است.
رأیالیوم تصریح کرده است که این فعالیتهای جدید در شرایطی در حال انجام است که دولت دونالد ترامپ فشارهای اقتصادی را بر ایران تشدید نموده و تهران نیز بر ضرورت کنترل جریان تردد در تنگه هرمز تأکید دارد.
طبق این گزارش، پاکستان به عنوان یکی از کانالهای کلیدی در این رایزنیها شناخته میشود. رئیس ستاد ارتش پاکستان پس از انجام تماس تلفنی با ترامپ، به تهران سفر کرد و طبق ارزیابی ناظران، این سفر بخشی از تلاشهای اسلامآباد برای میانجیگری میان تهران و واشنگتن بوده است.
عمان و قطر؛ واسطههای فعال در گفتگوها
این رسانه اعلام کرده است که عمان در حال نقل و انتقال پیامها بین ایران و آمریکا بوده و به دنبال راههایی برای کاهش تنشها است. یکی از مباحث مورد بحث در این گفتگوها، تنظیم فرآیند تردد کشتیها در تنگه هرمز، پاکسازی مینها و روشهای مدیریت عبور و مرور دریایی ذکر شده است.
رأیالیوم ادعا میکند که این گفتگوها با همکاری قطر نیز انجام میشود و ویتکاف و تیمش در این تحرکات مشارکت دارند.
این گزارش به این موضوع اشاره دارد که کانالهای ارتباطی بین تهران و واشنگتن سعی دارند در فضایی غیر رسانهای و بدون ایجاد تنش، فرصت برای شکلگیری یک توافق جدید را مورد بررسی قرار دهند.
احیای «یادداشت تفاهم»؟
به گفته رأیالیوم، بخش اصلی این تحرکات به تلاش برای بازگرداندن چارچوبی به نام «یادداشت تفاهم» مرتبط است؛ چارچوبی که یک دوره ۶۰ روزه را برای اجرای مراحل ابتدایی توافق در نظر میگیرد و پس از آن، مذاکرات درباره جزئیات نهایی، بهویژه موضوع هستهای ایران ادامه خواهد یافت.
این رسانه به نقل از منابع دیپلماتیک غربی، خاطرنشان کرده است که در همین زمینه، تماسهایی میان عراقچی و ویتکاف از طریق واسطههای عمانی و پاکستانی برقرار شده است.
به گزارش رأیالیوم، طرفین سعی کردهاند تا این تماسها را محرمانه نگه داشته و از جنجالهای رسانهای دور نگه دارند. با این همه، جزییات دقیقی از محتوای این ارتباطات به بیرون درز نکرده است.
رأیالیوم همچنین ادعا میکند که عدهای از نهادهای اطلاعاتی آمریکا نیز در جریان این رایزنیها قرار دارند و در صورت پیشرفت مذاکرات، این احتمال وجود دارد که موضوع توافق جدید بهطور رسمی مطرح شود.
تلاش برای کاهش تنش در تنگه هرمز
این گزارش در نهایت به تلاشهای عمان، قطر و پاکستان برای برقراری یک مسیر ارتباطی میان تهران و واشنگتن اشاره دارد؛ مسیری که علاوه بر موضوع هستهای، مسائل مرتبط با تنگه هرمز و کاهش تنشهای منطقهای را نیز در بر میگیرد.
این روایت بیان میکند که هدف اصلی میانجیها، جلوگیری از تشدید بحران و فراهم نمودن شرایطی برای بازگشت دو طرف به یک چهارچوب توافقی است؛ اما هنوز مشخص نیست که تهران و واشنگتن تا چه اندازه آمادهاند به این مسیر بازگردند و آیا تلاشهای غیررسمی میتواند منجر به توافقی عملی شود یا خیر.