معاون وزیر بهداشت: تغییر الگوی بیماریهای واگیر به سمت بیماریهای غیرواگیر
در مراسمی که امروز، ۹ شهریور، در سالن رحیمزاده دانشگاه فردوسی مشهد به منظور تقدیر از بهورزان، مربیان بهورزی و مراقبین سلامت نمونه برگزار گردید، علیرضا رئیسی اظهار داشت: بهورزی یکی از دستاوردهای بارز نظام سلامت کشور ما به شمار میآید. در سال ۱۹۷۸، طی قطعنامه و نشست قزاقستان، مفهوم PHC (مراقبتهای بهداشتی اولیه) به صورت جهانی معرفی شد، در حالی که در ایران این مبحث از سال ۱۹۷۱، و به روایتی از ۱۳۵۰ آغاز گردید. این رویداد زودتر از سازمان جهانی بهداشت، با همکاری این سازمان در ارومیه رقم خورد.
وی تصریح کرد: در سال ۱۹۷۸ که نشست سازمان جهانی بهداشت در قزاقستان برگزار شده بود تا PHC را معرفی کند، ایران در این زمینه به عنوان پیشرو شناخته میشد. در سال ۱۳۵۰ با ۹ خانه بهداشت در ۶۹ روستا و ۱۲ بهورز، این سیستم در جهان آغاز شد. در سال ۱۹۷۷، یعنی تقریباً ۶ سال بعد، این طرح در ۲۲ استان با جمعیتی بالغ بر چهار میلیون دنبال شد و هفت سال پس از آن، کشور شامل ۱۸۰۰ خانه بهداشت و نزدیک به ۴۰۰۰ بهورز بود. این طرح به صورت یک پایلوت آغاز و به عنوان یک آزمایشگاه توسعه یافت. در سال ۱۹۷۱، با پشتیبانی سازمان جهانی بهداشت این اقدام کلید خورد و آنچه که امروزه داریم، ریشهای مستحکم دارد.
معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خاطرنشان کرد: از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۷، سوالی از سوی سازمان جهانی بهداشت در مورد چگونگی ارائه خدمات به دورترین نقاط روستاها بدون وابستگی به پزشک مطرح شد و ایران با پاسخ به این سوال از طریق بهورز به این نیاز پاسخ داد. پس از سال ۱۹۷۷ و تا سال ۱۹۸۳، تجربهها به کارهای ساختاری در نظام سلامت تبدیل شد و این ساختار، توسط نظام سلامت موجود در کشور گسترش یافت و تجربه ایران به عنوان یک الگوی بینالمللی مورد تأکید قرار گرفت. در سالهای ۸۴ تا ۸۵، این ساختار به عنوان سیاست ملی تعیین و کل کشور به پوشش سلامت درآمد.
کشور ما در عرصه سلامت از تابآوری بالایی برخوردار است
رئیسی به تفاوت نظام و شبکه بهداشتی ایران با سایر کشورها اشاره کرد و افزود: نظام سلامتی که ما طی پنج دهه اخیر تجربه کردهایم، به جای آنکه خدمت را به یک فرد ارائه دهیم، آن را به مدیریت سلامت یک جمعیت تبدیل کرده است. بهورزان تنها وظیفه خدماترسانی ندارند، بلکه به آموزش و ثبت وقایع نیز میپردازند. کشور ما در زمینه سلامت از تابآوری فوقالعادهای بهرهمند است و اگر به اطراف خود نظر کنیم، مشاهده خواهیم کرد که در کشورهایی با بالاترین آمار بیماران واگیر، وضعیت در ایران به حداقل خود رسیده است. ما دارای مرزبانی سلامت بسیار قوی هستیم.
وی با تأکید بر اینکه بهورزان و نظام سلامت بیش از چهار دهه خدمات خود را ارائه دادهاند، خاطرنشان کرد: ما باید برای آینده حوزه سلامت خود را آماده کنیم، زیرا تصویر بیماری و سلامت تغییر کرده و شیوع بیماریهای واگیر به سوی بیماریهای غیرواگیر سوق یافته است. باید بپرسیم آیا آمادگی لازم را برای این تغییر داریم؟ دنیای دیجیتال و ثبت الکترونیک ابزارهایی هستند که این نسل جدید بهورزان باید با آنها به خوبی آشنا شوند. در زمینه سیاستگذاری، برنامهریزیها در حال انجام است و ما باید در آینده به این سمت حرکت کنیم.
رئیسی با اشاره به اینکه تنها پزشک خانواده کافی نیست، اظهار داشت: ما باید به سوی پزشکی محلهای حرکت کنیم و محلههای سالم داشته باشیم. یکی از چالشهای کشورهای دیگر این است که برای انتقال از خانوادههای سالم به محلههای سالم، به یک شبکه نیاز است که ما این شبکه را داریم و باید از مدل پزشک خانواده به سمت محلهمحوری حرکت کنیم و در کنار پزشک خانواده، پزشک محله نیز داشته باشیم.
آموزش بهورزی باید تقویت گردد تا از قابلیتهای افراد به نحو احسن استفاده شود
پس از آن، بابک فرخی، رئیس مرکز شبکه توسعه سلامت وزارت بهداشت، ضمن تبریک ایام در این مراسم، اظهار داشت: روز بهورز فقط یک تاریخ در تقویم نیست، بلکه نشانهای از بازسازی نظام سلامت است که در آن در خط مقدم نیروهایی فعال هستند. ما در حدود ۲۶ هزار بهورز در سطح جغرافیایی ایران داریم.
وی افزود: این ۲۶ هزار بهورز برای ارائه خدمات در حدود ۴۰ هزار پست مشغول به کار هستند که ممکن است این موضوع برای نظام سلامت طبیعی به نظر برسد. در مواقعی که پستی خالی میماند، مسئولیت آن بین سایر پرسنل تقسیم میشود و کار بیشتر بر دوش آنها میافتد. اما در حوزه بهورزی با وجود محدودیتها، جمعیت هر خانه بهداشت بین یک تا دو نفر است و بلاتصدی بودن پستها در این حوزه منجر به نقص در ارائه این خدمت میشود که نیاز است بهورزان با همت و پشتکار بیشتری به خدمات رسانی ادامه دهند.
رئیس مرکز شبکه توسعه سلامت وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: رئیس سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۰۸ مقالهای ارائه داد که اصلاحاتی در نظام سلامت را شامل میشد و برای نخستین بار کلمه بهورز بدون ترجمه درج گشت که نشاندهنده خاص بودن این واژه برای ایران است. اقدامات ما یک تجربه بینظیر است که در آن، عدالت در سلامت به دست افرادی محقق میشود که بیادعا عمل میکنند.
وی همچنین اشاره کرد که معادل بهورز در مناطق روستایی، مراقبین سلامت در شهرها هستند و افزود: بهداشت در کنار نقشهای آموزشی خود نیز فعال است. ما ۲۲۶ آموزشگاه بهورزی داریم که دارای اساتید متعدد هستند و تمامی بهورزان کشور نتیجه تلاش این مربیان هستند که از آغاز آموزش تا پایان در کنار بهورزان هستند. آموزش بهورزی باید تقویت شود تا از توانمندی افراد به بهترین شکل بهرهبرداری شود. هر بسته خدمت در نظام سلامت اگر بخواهد به درستی ادغام شود، باید بر توان نیروی بهورز تأکید و بهروزرسانی گردد تا بار اضافی بر دوش بهورزان نگذارد.
انتهای پیام