تخصیص هدف ۱۰ درصدی برای اقتصاد دیجیتال در برنامه هفتم/ تاثیر ۱۵.۷ تریلیون دلاری هوش مصنوعی بر اقتصاد تا سال ۲۰۳۰

به نقل از ایسنا، دکتر محمدهادی زاهدی، عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، در یک نشست تخصصی با عنوان «آینده اقتصاد دیجیتال ایران؛ از فناوری‌های نوظهور تا حکمرانی هوشمند» که در حاشیه بیست‌ و نهمین نمایشگاه بین‌المللی الکامپ برگزار گردید، به اهمیت اقتصاد دیجیتال به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین عوامل پیشرفت اقتصادی، بهینه‌سازی و افزایش رقابت‌پذیری کشورها در دهه آینده اشاره کرد. وی افزود: درک اقتصاد دیجیتال نباید محدود به صنعت فناوری اطلاعات و ارتباطات یا به مجموعه‌ای از کسب‌وکارهای آنلاین باشد. امروزه، دیجیتالی‌شدن به تمامی بخش‌های اقتصادی از جمله صنعت، معدن، انرژی، بانکداری، سلامت، آموزش، کشاورزی، حمل‌ونقل، بازرگانی و خدمات عمومی نفوذ کرده است و این مقوله به یکی از ارکان حیاتی تحول ساختاری در اقتصاد کشورها تبدیل شده است.

وی هدف‌گذاری برای افزایش سهم اقتصاد رقومی به ۱۰ درصد را یکی از اهداف اعلام شده در برنامه هفتم پیشرفت کشور بیان کرد و گفت: برای تحقق این هدف، به یک برنامه فراگیر و ترکیبی از پروژه‌های ملی پیشرو نیاز است.

زاهدی همچنین هوش مصنوعی را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مولفه‌های تحول در ساختار اقتصاد دیجیتال معرفی کرد و خاطرنشان کرد: جهان به سمت گذار از اقتصاد مبتنی بر اتصال و پلتفرم‌ها به مرحله‌ای پیش می‌رود که در آن داده و هوش مصنوعی به عناصر اساسی خلق ارزش تبدیل می‌شوند. در این نوع از اقتصاد، برتری رقابتی تنها منحصر به داشتن زیرساخت دیجیتال نیست؛ بلکه توانایی تبدیل داده به دانش و تصمیم‌گیری هوشمند نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. برآوردهای بین‌المللی نیز ابعاد این تغییر را نشان می‌دهند، به‌طوری که برخی منابع معتبر، تأثیر هوش مصنوعی بر اقتصاد جهانی تا سال ۲۰۳۰ را به حدود ۱۵.۷ تریلیون دلار پیش‌بینی کرده‌اند و بخشی از این ارزش به دلیل افزایش بهره‌وری و نوآوری در تولید محصولات و خدمات جدید می‌باشد؛ این ارقام را نمی‌توان صرفا به‌عنوان «سهم مستقیم هوش مصنوعی از اقتصاد دیجیتال» تلقی کرد.

رئیس هیأت‌مدیره انجمن ملی هوش مصنوعی ایران تصریح کرد: ارزش واقعی که هوش مصنوعی در سایر بخش‌های اقتصادی ایجاد می‌کند، از اهمیت بالاتری نسبت به ابعاد بازار مستقل هوش مصنوعی برخوردار است. هوش مصنوعی توانسته است سهولت و کارایی را در حوزه‌های صنعت، بانکداری، انرژی، سلامت، لجستیک، کشاورزی و خدمات عمومی به ارمغان آورد و با این رویکرد، به گسترش اقتصاد دیجیتال کمک نماید.

زاهدی با بررسی تطبیقی وضعیت ایران نسبت به کشورهای نظیر امارات متحده عربی، ترکیه، مالزی، عمان، مصر و پاکستان، بیان کرد: تجربیات کشورهای مختلف نشان می‌دهد که اقتصاد دیجیتال عموماً از طریق یک پروژه خاص یا یک نهاد اجرایی و با تشکیل کارگروه ویژه ایجاد نمی‌شود. کشورهایی که با سرعت بیشتری به سمت این تحول حرکت کرده‌اند، همزمان بر زیرساخت، داده‌ها، سرمایه انسانی، جذب سرمایه، نوآوری، تنظیم‌گری و تحول دیجیتال صنایع تمرکز کرده‌اند.

زاهدی در بیان الزامات رشد اقتصاد دیجیتال کشور، بر تعدادی از عوامل مؤثر تأکید کرد و اشاره کرد که می‌توان این عوامل را در هشت موتور محرک اصلی دسته‌بندی کرد: "زیرساخت ارتباطی و رایانشی"، "داده و حاکمیت داده"، "هوش مصنوعی و فناوری‌های نوظهور"، "سرمایه انسانی و مهارت‌های دیجیتال"، "تأمین مالی و سرمایه‌گذاری ریسک‌پذیر"، "توسعه پلتفرم‌ها و کسب‌وکارهای دیجیتال"، "تنظیم‌گری و محیط کسب‌وکار" و "امنیت، اعتماد و حکمرانی دیجیتال". ضعف در هر یک از این حلقه‌ها می‌تواند تأثیر منفی بر عملکرد کلی اکوسیستم داشته باشد. به‌عنوان مثال، توسعه هوش مصنوعی نیازمند دسترسی به داده‌های با کیفیت، توان پردازشی، نیروی انسانی متخصص و بازار واقعی است. همچنین، توسعه پلتفرم‌های دیجیتال بدون امنیت، اعتماد، نظام پرداخت و تنظیم‌گری مناسب پایدار نخواهد بود.

رئیس هیأت‌مدیره انجمن ملی هوش مصنوعی ایران پیشنهاد کرد: به‌جای پراکندگی منابع در بین طرح‌های کوچک متعدد، باید مجموعه‌ای از پروژه‌های پیشرو در سطح ملی برای اقتصاد دیجیتال تعریف شود، مشابه پروژه‌های پیشران دولت الکترونیک و سپس دولت هوشمند که در گذشته با موفقیت اجرا شدند.

زاهدی از جمله پروژه‌های پیشنهادی را توسعه زیرساخت ملی داده و تبادل داده، ظرفیت‌سازی برای رایانش ابری و پردازش هوش مصنوعی، توسعه هوش مصنوعی فارسی، ایجاد بازار و شرایط مناسب برای تبادل داده، تحول دیجیتال در صنایع بزرگ، گسترش فین‌تک و خدمات مالی هوشمند، هوشمندسازی زنجیره‌های تأمین، توسعه صادرات خدمات دیجیتال، ایجاد محیط‌های آزمون و تنظیم‌گری و اجرای برنامه ملی برای بهبود مهارت‌های AI و دیجیتال نام برد و اضافه کرد: یکی از بزرگترین فرصت‌های پیش‌روی ایران، دیجیتالی و هوشمند کردن اقتصاد سنتی است. اگر هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال قادر باشند در زنجیره ارزش صنایع بزرگ کشور نفوذ کنند، تأثیر اقتصادی آن‌ها می‌تواند فراتر از اندازه بازار شرکت‌های فناوری باشد.

عضو هیأت علمی دانشگاه صنعتی خواجه نصیر یکی از تغییرات ضروری در این عرصه را تغییر رویکرد حکمرانی به اقتصاد دیجیتال دانست و به این نکته اشاره کرد: اقتصاد دیجیتال نباید به‌عنوان یک وظیفه مختص یک وزارتخانه یا بخش خاص شناخته شود. هر یک از وزارتخانه‌های اقتصاد، صمت، علوم، بهداشت، نفت، نیرو، راه، جهاد کشاورزی و دیگر نهادها باید نقش و پروژه مشخصی در توسعه اقتصاد دیجیتال ایفا کنند.

زاهدی همچنین بر اهمیت نقش دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و بخش خصوصی تأکید کرد و افزود: در این راستا دولت باید به‌عنوان تسهیل‌گر، ناظر، خریدار اولیه فناوری و تأمین‌کننده زیرساخت‌های همگانی عمل کند و فضای ایده‌آل برای رشد کسب‌وکارها، نوآوری و سرمایه‌گذاری برای بخش خصوصی و اکوسیستم فناوری کشور فراهم نماید.

رئیس هیأت‌مدیره انجمن ملی هوش مصنوعی ایران تصریح کرد: سوال اصلی این نیست که آیا اقتصاد ایران دیجیتالی خواهد شد، بلکه پرسش این است که با چه سرعت، کیفیت و سهمی از خلق ارزش جهانی، ایران به این تحول می‌پیوندد. چنانچه بتوانیم داده، زیرساخت دیجیتال، هوش مصنوعی، سرمایه انسانی، سرمایه‌گذاری، نوآوری و حکمرانی هوشمند را به‌طور همزمان در کنار یکدیگر قرار دهیم، اقتصاد دیجیتال می‌تواند یکی از بزرگترین فرصت‌های کشور برای افزایش بهره‌وری، ایجاد کسب‌وکارهای نو، گسترش صادرات خدمات دانش‌بنیان و ایجاد اشتغال با ارزش افزوده بالا باشد.

زاهدی خاطرنشان کرد: آینده اقتصاد دیجیتال ایران نه‌تنها به پیش‌بینی‌ها وابسته است، بلکه به اراده برای ساخت این آینده برمی‌گردد و این آینده بدون همکاری دولت، دانشگاه، صنعت، بخش خصوصی و جامعه علمی و فناوری میسر نخواهد بود.

انتهای پیام