در چنین شرایطی، صرفا اندیشیدن به احتمال وقوع افزایش قابل توجه در تعرفه‌های گمرکی می‌تواند موجب تحریک انتظارات تورمی خریداران و فعالان بازار گردد و در نتیجه، ریزش قیمت‌ها به سمت افزایش سوق یابد. در نهایت، همین تغییرات در جو روانی به‌تنهایی می‌تواند تقاضای احتیاطی را بالا برد و موجب رشد قیمت خودرو گردد، حتی اگر ثابت شود که اعمال تعرفه ۱۰۰ درصدی به‌طور کلی منتفی بوده است.

واکنش بازار نسبت به شایعه افزایش تعرفه واردات خودرو

ایجاد گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال افزایش تعرفه واردات خودرو، موجب شوک جدیدی در معاملات شده است. حسین رحیمی‌نژاد، تحلیل‌گر بازار خودرو، در توضیح این وضعیت بیان می‌کند که بازار خودرو همواره تحت تأثیر شدید اخبار قرار دارد؛ حتی در شرایطی که ادعاها یا تصمیمات مطرح شده به واقعیت نپیوندند.

این کارشناس تأکید می‌کند اگر خبری ساختگی باشد یا برنامه‌ای به مرحله اجرا درنیاید، بازتاب آن معمولاً موقت خواهد بود و پس از روشن شدن واقعیت، هیجانات اولیه کاهش می‌یابد. با این حال، در فاصله زمانی میان انتشار یک خبر تا اثبات درستی یا نادرستی آن، بازار این توانایی را دارد که واکنش‌های قیمتی سریعی را نشان دهد.

سرایت اثرات گرانی از وارداتی‌ها به تولیدات داخلی

به نقل از رحیمی‌نژاد، موضوعات این‌چنینی در ابتدا آسیب و تأثیر مستقیم بیشتری به بازار خودروهای وارداتی می‌زنند؛ زیرا بالا رفتن تعرفه گمرکی به معنای افزایش هزینه تمام شده واردات است و این تصور به‌تنهایی قیمت مدل‌های وارداتی موجود در بازار را به سمت بالا سوق می‌دهد.

از آن‌جایی که بازار خودرو در کشور به‌طور پیوسته در حال تغییر است، افزایش قیمت در یک بخش به سرعت به سایر بخش‌ها نیز تسری پیدا می‌کند. بنابراین، خودروهای مونتاژی و حتی ساخت داخل نیز به دلیل تأثیرات روانی بر بازار با افزایش قیمت مواجه می‌شوند. ایشان تأکید کرد که احتمال افزایش قیمت در هر سه بخش داخلی، مونتاژی و وارداتی بسیار زیاد است، گرچه عوامل زمینه‌ای دیگری نیز در تشدید این گرانی‌ها نقشی اساسی دارند.

رحیمی‌نژاد در ادامه به روند کاهشی تولید در سال جاری اشاره کرد و گفت: «محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها، رخدادهای اخیر و چالش‌های زنجیره تأمین قطعات و کالا، بر حجم تولید تأثیر منفی گذاشته است.» به گفته وی، کاهش تولید به‌طور طبیعی باعث افت عرضه خودرو به بازار می‌شود و بازاری که با کمبود عرضه مواجه است، قادر به تحمل افزایش قیمت‌های بیشتری خواهد بود.

تداوم رکود معاملاتی در کنار رشد قیمت‌ها

افزایش قیمت‌ها در شرایط کنونی به هیچ عنوان نشانه‌ای از رونق در بازار نیست، بلکه همزمانی گرانی با رکود شدید به مشخصه بارز روزهای اخیر بازار تبدیل شده است. رحیمی‌نژاد اشاره کرد که نوسانات پیوسته و فقدان ثبات باعث شده تا خریداران و فروشندگان معاملات خود را به تعویق بیندازند؛ به‌طوری‌که برخی در انتظار ثبات قیمت‌ها هستند و گروه دیگری با نگرانی از افزایش بیشتر در سردرگمی به سر می‌برند.

این بلاتکلیفی باعث کاهش قابل توجه حجم معاملات شده است. همچنین، کاهش شدید قدرت خرید مصرف‌کنندگان به دلیل گرانی‌ها و عدم‌وجود چشم‌انداز روشن از نوسانات ارزی و سیاست‌های اقتصادی، تصمیم‌گیری را برای فعالان در این زمینه به شدت دشوار کرده است.

در این وضعیت، ایجاد شفافیت فوری در سیاست‌های دولت درباره تعرفه‌های واردات، امری بسیار حیاتی است؛ زیرا بازار با توجه به کاهش عرضه، افت تولید، نوسانات ارزی و ضعف تقاضای مؤثر، بیش از هر زمان دیگری نیاز به ثبات دارد تا مانع از تأثیر اخبار غیرموثق بر قیمت‌ها شود.

نوسانات قیمتی در محصولات داخلی، مونتاژی و وارداتی

تحلیل آماری معاملات میان روز شنبه ۷ شهریور تا دوشنبه ۹ شهریور نشان‌دهنده افزایش قابل توجه قیمت‌ها در تمامی بخش‌های بازار به‌دلیل آثار شایعه ذکر شده است. در بخش خودروهای داخلی، قیمت صفرکیلومتر پژو ۲۰۷ با موتور TU3 به‌طور ناگهانی ۴۰ میلیون تومان افزایش یافت و از ۱ میلیارد و ۸۲۰ میلیون تومان به ۱ میلیارد و ۸۷۰ میلیون تومان رسید. همچنین تارا اتوماتیک V4 نیز در این دو روز با افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی مواجه شد و قیمت آن از ۳ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان به ۳ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان رسید.

در بخش خودروهای مونتاژی، مدل ام‌ وی‌ ام X55 با افزایش ۱۵۰ میلیون تومانی به قیمت ۴ میلیارد و ۵۰ میلیون تومان دست یافت، در حالی که قیمت خودروهای وارداتی نیز از تأثیر گرانی‌ها مصون نمانده و بی‌ وای‌ دی چین پلاس با افزایش ۱۰۰ میلیون تومانی از ۴ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان به ۴ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسیده است.

تویوتا bZ3 الیت پرو نیز با رشد ۲۰۰ میلیون تومانی، قیمت آن از ۶ میلیارد و ۳۵۰ میلیون تومان به ۶ میلیارد و ۵۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است. همچنین تویوتا راو 4 با افزایش ۲۰۰ میلیون تومانی از ۱۱ میلیارد تومان به ۱۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان معامله شده و تویوتا کرولا کراس هیبرید مدل ۲۰۲۶ با ۵۰ میلیون تومان افزایش، قیمتش از ۸ میلیارد و ۱۵۰ میلیون تومان به ۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان تغییر پیدا کرده و سرانجام، قیمت صفرکیلومتر آئودی Q4 با ۴۰۰ میلیون تومان افزایش از ۹ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان در ۷ شهریور به ۱۰ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان در ۹ شهریور رسیده است.