بهتازگی، شرکت X-Bow Systems قراردادی به ارزش ۱۱ میلیون دلار از وزارت دفاع ایالات متحده، پنتاگون، کسب نموده تا نسل جدیدی از سیستمهای رهگیر را توسعه دهد. این پروژه که تحت عنوان «فناوری پرتابگر کوچک واکنش سریع» توسط آژانس دفاع موشکی (MDA) پیگیری میشود، در جستجوی سیستمی است که هزینه هر پرتاب آن کمتر از ۷۵۰,۰۰۰ دلار باشد. این مبلغ، تقریباً یکپنجم هزینههای کنونی موشکهای پاتریوت را شامل میشود و بهعنوان یک گزینه مقرونبهصرفه برای بهروزرسانی سیستم پدافند هوایی آمریکا مطرح میگردد.
رویکرد نوآورانه X-Bow در تولید موشکهای رهگیر با هزینه پایین
آژانس دفاع موشکی، X-Bow را از طریق برنامه «رهگیر کمهزینه» خود انتخاب کرده است که به توسعه سیستمهای اقتصادی در برابر تهدیدات هوایی مدرن متمرکز میباشد. این شرکت از بودجه دریافتی برای پیشبرد کار بر روی سیستمهای پیشرانه و تهیه یک نمونه اولیه جهت نمایش پرواز برنامهریزیشده استفاده خواهد کرد. X-Bow موتورهای موشکی سوخت جامد را بهصورت داخلی تولید میکند که این ویژگی به آنها این امکان را میدهد که کنترل بیشتری بر فرآیند تولید داشته و هزینهها را کاهش دهند. مطابق با این قرارداد، این شرکت موظف است تا پایان سال ۲۰۲۷ یک نمونه اولیه را تحویل دهد، هرچند که این مرحله نشاندهنده یک سلاح کاملاً عملیاتی نخواهد بود.
پنتاگون تحت فشار فزایندهای قرار دارد بهدلیل هزینههای بالا و کندی تولید سیستمهای رهگیر موجود. درگیریها در ایران، نقاط ضعفی را نمایان کرده است؛ زیرا آمریکا تنها حدود ۲۵۰ موشک THAAD و کمتر از ۱,۰۰۰ رهگیر پاتریوت در اختیار دارد. موشکهای جانشین پاتریوت قیمتهایی برابر با ۳.۹ میلیون دلار دارند و تولید آنها زمانبر و وابسته به محدودیتهایی در تأمینکنندگان است.
وزارت دفاع ایالات متحده در بیانیه مربوط به قرارداد بیان داشت: «این قرارداد بهمنظور پاسخگویی به نیاز حیاتی به گسترش پایگاه صنعتی موتورهای موشکی سوخت جامد منعقد گردیده است که در حال حاضر تنها به دو تولیدکننده اصلی وابسته است.» جیسون هاندلی، بنیانگذار و مدیرعامل X-Bow Systems، تأکید کرد: «آمریکا نمیتواند با رویکرد تأمینکنندگان دیروز، تهدیدات امروز را مدیریت کند.» این公司 در حال بررسی روشهایی برای کاهش هزینهها در تمام اجزای رهگیر، از جمله موتورهای پیشرانه و دیگر بخشهای پرهزینه است.
تلاش جهانی برای تولید رهگیرهای کمهزینه
پیدا کردن موشک رهگیر کمهزینه از مرزهای ایالات متحده فراتر رفته و سایر متحدان نیز با چالشهای مشابهی روبرو هستند. اوکراین و کشورهای همپیمان اروپایی فعالیتهای مشابهی را آغاز کردهاند که میتواند وابستگی به سلاحهای گرانقیمت دفاع موشکی فعلی را کاهش دهد. یکی از پروژههای اروپایی با نام Freyja با هزینهای حدود ۷۰۰,۰۰۰ دلار برای هر پرتاب طراحی شده است. همچنین، شرکت لاکهید مارتین مفهوم موشک PAC-3 ACE را نیز معرفی کرده که بهگفته این شرکت میتواند هزینهها را نسبت به نسخههای کنونی پاتریوت کاهش دهد. نیروی هوایی ایالات متحده پیشتر درخواستهایی برای موشکهای ضد هوایی با هزینهای کمتر از ۵۰۰,۰۰۰ دلار نیز مطرح کرده بود. این تلاشها حاکی از یک علاقه طیف وسیع به تولید سلاحهای مقرونبهصرفه برای نیازهای دفاعی آینده است.
پروژه X-Bow در مراحل ابتدایی توسعه قرار دارد و نیاز به آزمایش و ارزیابی قبل از استقرار دارد. مقامات نظامی باید تعیین کنند آیا این سیستم میتواند با هزینههای پایینتر، استانداردهای عملیاتی لازم را نیز تأمین کند یا خیر. سپهبد هیث کالینز، مدیر آژانس دفاع موشکی، اظهار داشت: «ما در حال بررسی موتور و تمامی بخشهای پرهزینه یک رهگیر هستیم تا فرصتهایی برای کاهش هرچه بیشتر هزینهها بیابیم.» این برنامه نشاندهنده توجه پنتاگون به ایجاد جایگزینها است؛ زیرا تقاضا برای دفاع موشکی در سطح جهانی به طور فزایندهای در حال افزایش است. با این وجود، خروجی به این بستگی دارد که آیا روشهای تولید نوین میتوانند سیستمهای اقتصادی را بدون کاستن از عملکرد مورد انتظار ارائه دهند یا نه.