به نقل از خبرنگار مهر، مرتضی دهقان، مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران، امروز (دوشنبه، ۱۶ شهریور) در یک کنفرانس خبری به عملکرد صنعت حمل‌ونقل هوایی کشور در شرایط جنگی اشاره کرد و گفت: ما در دو حوزه فرودگاهی و ناوبری هوایی مسئولیت داریم. این دو حوزه از تخصص‌های ویژه در صنعت حمل‌ونقل هوایی به شمار می‌روند و همکاران ما با تمام قوا در هر دو سمت، با قدرت و استواری، در زمینه فرودگاه‌ها و کنترل ترافیک هوایی کشور ایستادگی کردند.
او اضافه کرد: بلافاصله پس از برقراری آتش‌بس، خدمات حمل‌ونقل هوایی را با اطمینان در فضای کشور ارائه شد. از ابتدای آغاز بحث آتش‌بس، پیش‌بینی ما این بود که حمل‌ونقل هوایی به عنوان یکی از اصلی‌ترین نیازهای اقتصادی کشور بلافاصله مورد توجه قرار گیرد.
دهقان ادامه داد: اگر بخواهیم جایی را بازسازی کنیم و اقتصاد را به حرکت درآوریم، حوزه حمل‌ونقل هوایی و فرودگاه‌ها نخستین بخشی است که می‌تواند به عنوان نیروی محرکه عمل کند. اگر سایر بخش‌های اقتصادی بخواهند فعالیت‌های خود را به حالت عادی برگردانند و به مردم خدمات‌رسانی کنند، حتماً باید حوزه حمل‌ونقل هوایی و فرودگاه‌ها در این راستا فعال شوند.
هیچ شرکتی بدون زیرساخت فرودگاهی نمی‌تواند پرواز کند
او با تأکید بر این که این شرکت در خط مقدم حمل‌ونقل هوایی در کشور قرار دارد، بیان کرد: شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران باید همواره یک گام جلوتر از دیگر بخش‌های مربوط به هوا باشد؛ زیرا زیرساخت‌های فرودگاهی روی زمین و همچنین زیرساخت‌های آسمانی که شامل ناوبری هوایی و کنترل ترافیک هوایی می‌شود، توسط همکاران ما در این شرکت فراهم می‌گردد.
مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها خاطرنشان کرد: تا زمانی که این زیرساخت‌ها برقرار نشود، هیچ شرکت هواپیمایی و هیچ‌یک از ذی‌نفعان دیگر نمی‌توانند در عرصه هوایی خدمات ارائه دهند. به همین دلیل، این موضوع بر دشواری‌ها و چالش‌های کار ما می‌افزود.
جنگ ما در شرکت فرودگاه‌ها بعد از آتش‌بس آغاز شد
او به شرایط پس از جنگ و ضرورت بازسازی و فعال‌سازی فوری زیرساخت‌های حمل‌ونقل هوایی اشاره کرد و گفت: به وزیر راه و شهرسازی اعلام کردم جنگ از زمانی آغاز شد که به پایان رسید و پس از آتش‌بس، نبرد ما در حوزه شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی کلید خورد؛ زیرا باید فوراً به خدمات‌رسانی می‌پرداختیم.
آسیب به زیرساخت‌های هوایی کشور برخلاف کنوانسیون‌های بین‌المللی
معاون وزیر راه و شهرسازی یادآور شد: در این دوران، خساراتی که به زیرساخت‌های حمل‌ونقل هوایی غیرنظامی کشور وارد شده بود، بسیار گسترده و نابخشودنی بود؛ خساراتی که به طرز ناعادلانه‌ای و برخلاف تمامی کنوانسیون‌های بین‌المللی به این زیرساخت‌ها تحمیل شد.
۲۷ فرودگاه کشور در جریان جنگ آسیب دیدند
او ادامه داد: حدود ۲۷ فرودگاه ما در خلال جنگ در ابعاد مختلف دچار خسارت شدند و سطوح پروازی، باندها، تاکسی‌وی‌ها، پارکینگ هواپیماها، و ساختمان‌های مربوط به ایمنی و آتش‌نشانی که برای نجات جان انسان‌ها حیاتی‌اند، همگی مورد آسیب قرار گرفتند.
دهقان تأکید کرد: هرچیزی که در حوزه فرودگاهی به ایمنی و امنیت مسافر مربوط بوده، نه تنها آسیب دیده، بلکه ترمینال‌های مسافری نیز دچار خسارت شدند که بازسازی آن‌ها چالشی بزرگ بود، با این حال عزم دولت و وزارت راه و شهرسازی بر این بود که خدمات را به سرعت به چرخه عملیاتی بازگردانند و این کار بزرگ محقق شد.
مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها تصریح کرد: برای بازگرداندن فرودگاه‌ها به چرخه فعالیت، دو اولویت در نظر گرفتیم که اولویت اول را به موضوع ایمنی اختصاص دادیم؛ چه در حوزه سطوح پروازی و چه در زمینه سیستم‌های ناوبری و کنترل ترافیک هوایی.
او به ظرفیت‌های داخلی در زمینه ساخت و تجهیزات فرودگاهی اشاره کرد و گفت: در حوزه ساخت‌وساز و فرودگاه‌ها، توان بالایی در کشور وجود دارد. پیمانکاران، مشاوران و کارشناسان برجسته‌ای در شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوایی ایران فعالیت می‌کنند. از همان روز اول و حتی پیش از آغاز آتش‌بس، شرکت فرودگاه‌ها بازسازی سطوح پروازی و باندها را آغاز کرد و اولویت، فراهم‌آوری سطوح پروازی برای انجام نشست و برخاست بود. در عین حال، بازسازی سیستم‌های ناوبری و کمک‌ناوبری نیز آغاز گردید.
دهقان افزود: اولین اولویت ما متخصصان حوزه ناوبری هوایی شرکت بودند که توانستند از سامانه‌های موجود به عنوان پشتیبان استفاده کرده و تجهیزاتی که در زمان جنگ آسیب دیده بودند را دوباره به مدار عملیاتی برگردانند. پرواز بدون وجود زیرساخت‌های ناوبری و فرودگاهی امکان‌پذیر نیست. با این رویکرد، بازسازی فرودگاه‌ها و سیستم‌های ناوبری شروع شد.
معاون وزیر راه و شهرسازی به دومین اولویت این مجموعه برای بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده اشاره کرد و گفت: موضوع دیگری که آغاز کردیم، بهره‌گیری از توان داخلی و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان بود. در سال‌های اخیر با تعدادی از شرکت‌ها در زمینه حمل‌ونقل هوایی همکاری داشتیم تا از قابلیت‌های داخلی استفاده کنیم و سامانه‌ها، سیستم‌ها و ابزارآلات مورد نیاز را برای ما تولید کنند.
او یادآور شد: متأسفانه آن شرکت‌ها نیز در این جنگ دچار آسیب شدند، اما با همدلی و تلاشی که صورت گرفت، زیرساخت‌ها را در اختیار آن‌ها قرار دادیم و این شرکت‌ها به همراه متخصصان ما همکاری کردند. بدین ترتیب از توان بخش خصوصی و دانش‌بنیان نیز بهره‌برداری کردیم.
توقف عملیات پروازی منابع درآمدی شرکت فرودگاه‌ها را کاهش داد
دهقان در خصوص تأمین منابع مالی برای بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده خاطرنشان کرد: قطعاً تأمین منابع مالی برای این بازسازی‌ها یک بحث جدی است. اگر بخواهیم به شیوه‌های معمول به این موضوع بپردازیم، احتمالاً دست‌هایمان کوتاه می‌شود. شرکتی که به‌صورت سالانه فعالیت می‌کند و منابع درآمدی آن از پروازهای داخلی و پروازهای عبوری تأمین می‌شود، با یک توقف غیرمنتظره مواجه شده است.
مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها ادامه داد: این توقف موجب کاهش درآمدهای جاری شرکت فرودگاه‌ها شد و علاوه بر این، خسارات سنگینی به بخش‌های مختلف وارد آمده است. نخستین فعالیت ما، مدیریت منابع و استفاده از امکانات موجود بود. در نهایت، بخشی از منابع را در اختیار داشتیم و برخی مطالبات نیز در انتظار وصول بودند که باید در حوزه‌های داخلی و خارجی اقدام می‌کردیم.
تجهیزات ناوبری را هم تولید می‌کنیم هم از خارج وارد خواهیم کرد
این مقام مسئول تأکید کرد: دولت بخشی از منابع را به خرید تجهیزات ناوبری، نظارتی و کمک‌ناوبری اختصاص داد تا بتوانیم در کنار تولید داخلی، بخشی از تجهیزات مورد نیاز را به‌سرعت از خارج وارد کنیم.
او افزود: در کنار این اقدامات، به روش‌های دیگر تأمین مالی نیز نگاه کردیم. می‌توان گفت با وجود اینکه در شرایط جنگ، اکثر پروژه‌های ما متوقف شده بودند و حتی نمی‌توانستیم پیش‌بینی کنیم که جنگ چه مدت ادامه خواهد داشت، بلافاصله پس از آتش‌بس و زمانی که توانستیم شرایط را مدیریت کنیم و خدمات را به مرحله عملیاتی برسانیم، ادامه پروژه‌ها را با اولویت‌بندی شروع کردیم.
همه پروژه‌های فرودگاه‌ها در جنگ متوقف شد
دهقان افزود: یکی از شیوه‌هایی که در این زمینه مورد توجه قرار گرفت، مولدسازی بود. دولت قوانینی را وضع کرد و به دستگاه‌ها و شرکت‌ها اجازه داد تا از این ظرفیت استفاده کنند. موضوع بعدی تأمین نقدینگی و منابع مالی از بانک‌ها بود. همچنین موضوع مهم دیگری که در برنامه قرار دادیم، جذب سرمایه از بخش خصوصی به روش‌هایی مانند BOT، BLT و BOO بود.
معاون وزیر راه و شهرسازی بر این نکته تأکید کرد: این روش‌ها در دستور کار شرکت فرودگاه‌ها قرار گرفته و امروز می‌توانیم بگوییم که به طور جدی‌تر از روش‌های تأمین مالی برای پیشبرد پروژه‌ها استفاده خواهیم کرد تا بتوانیم خدمات‌رسانی‌مان را بهبود دهیم.
وزیر راه نگفت پروازها را «ذهنی» کنترل می‌کنیم
او در خصوص اظهارات وزیر راه و شهرسازی درباره نحوه کنترل پروازها به صورت ذهنی در فضای کشور گفت: وزیر راه و شهرسازی هرگز بیان نکردند که ما پروازها را به‌صورت ذهنی کنترل می‌کنیم؛ بلکه او به‌طور دقیق یک اصطلاح تخصصی را مطرح کردند و اشاره کردند که کنترل پروازها به صورت «پروسیجرال» انجام می‌شود.
پروسیجرال یک اصطلاح تخصصی است
دهقان تأکید کرد: «پروسیجرال» استانداردترین خدماتی است که می‌توان در حوزه ناوبری هوایی ارائه کرد. حرف‌های خانم صادق درباره کنترل پروسیجرال مورد توجه بخش‌های تخصصی قرار گرفته است. ممکن است برخی افراد غیرمتخصص برداشت دیگری از این موضوع داشته باشند، اما نمی‌دانم اصطلاح «پروسیجرال» را از کدام دیکشنری استخراج کرده‌اند که آن را به معنای «ذهنی» تفسير کرده‌اند.
او یادآور شد: بنابراین، ما پروازها را در فضای کشور به‌صورت استاندارد انجام می‌دهیم و این خدمات ترکیبی از دستورالعمل‌ها، فرآیندها و تجهیزات است. تمام تجهیزات، رادار نیستند و تمامی ابزارهای کمک‌ناوبری نیز صرفاً رادار نیستند.
مدیرعامل شرکت فرودگاه‌ها با تصریح بر اینکه رادار فقط بخشی از تجهیزات ناوبری هوایی است، گفت: رادار بیشتر در افزایش ظرفیت به ما کمک می‌کند و با توجه به ظرفیت فعلی کشور، پروازهای داخلی و بین‌المللی در فضای کشور هنوز پایین‌تر از سطح ظرفیت موجود هستند و ما امکان کنترل این حجم از پروازها را داریم.
یک رادار جدید این هفته به شبکه راداری کشور اضافه می‌شود
او از برنامه برای آماده‌سازی و توسعه تجهیزات راداری کشور خبر داد و گفت: آماده‌سازی رادارها در دستور کار ما قرار دارد و در هفته جاری، یک رادار جدید به شبکه راداری کشور در یکی از مناطق کنترل پایانه‌ای TMA پرترافیک ضمیمه خواهد شد.
۲ رادار جدید با توان متخصصان داخلی وارد مدار می‌شوند
دهقان افزود: دو رادار دیگر نیز در pathway قرار دارند که با توان کارشناسان داخلی کشور، در بازه زمانی نه‌چندان دور وارد مدار خواهند شد. همچنین رادارهایی را داریم که در دستور خرید قرار دارند و این تجهیزات نیز پس از تأمین و آماده‌سازی، به مدار خواهند پیوست.
معاون وزیر راه و شهرسازی در پایان تصریح کرد: با قطعیت اعلام می‌کنم که خدمات ایمن و استانداردی را ارائه می‌دهیم. اینکه در حال حاضر شرکت‌های خارجی از فضای کشور عبور می‌کنند، نشانگر این است که آن‌ها اعتبار دارند که خدمات کنترل ترافیک هوایی ارائه‌شده در ایران، ایمن و استاندارد است.