آیا زمستانی بدون قطع گاز خواهیم داشت؟
به نقل از ایسنا، در خلال جنگ تحمیلی سوم در اواخر سال گذشته، چهار پالایشگاه اصلی گاز کشور مورد هدف حملات قرار گرفتند که هدف آنها آسیب به زیرساختهای اساسی بود. این حملات موجب شد که حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز کشور از مدار خارج شود. این مقدار در زمان وقوع حادثه تقریباً معادل یکسوم کل ظرفیت تولید گاز کشور بود و برگرداندن این ظرفیتها به یکی از اولویتهای مهم صنعت نفت و گاز تبدیل گردید.
پس از این حوادث، تمامی امکانات وزارت نفت، شرکتهای وابسته، پیمانکاران و سازندگان داخلی برای بازسازی و ترمیم تأسیسات آسیبدیده و آمادهسازی شبکه گاز کشور برای فصل سرما به کار گرفته شدند. مسئولان صنعت نفت اعلام کردهاند که در تلاشند تا پیش از شروع زمستان، بخش زیادی از ظرفیتهای ازدسترفته تولید گاز را به مدار برگردانند.
بر اساس اطلاعات مسئولان، تا به اینجا حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت ازدسترفته توانسته به چرخه تولید بازگردد و حدود ۶۰ تا ۷۰ درصد از برنامه احیای این ظرفیت نیز به مرحله اجرا درآمده است. پیشبینیها نشان میدهد که باقیمانده ظرفیت نیز تا مهرماه به شبکه گاز کشور افزوده خواهد شد.
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، در خصوص پیامدهای حملات انجامشده و خروج تعداد زیادی از گاز از چرخه تولید اذعان داشته که بخشی از ظرفیت ازدسترفته تا شروع فصل زمستان به روند تولید باز خواهد گشت.
آمادگی شبکه انتقال برای زمستان
علاوه بر تلاش برای بازگشت ظرفیت تولید، حفظ ثبات در شبکه انتقال و تجهیز کامل تأسیسات بهمنظور عبور از اوج مصرف زمستان از دیگر اولویتهای کلیدی شرکت انتقال گاز ایران بهشمار میآید. این شرکت در مرکز زنجیره تولید و مصرف گاز قرار دارد و مسئولیت انتقال حداکثری گاز تولیدشده از مبادی به نقاط مصرف را بر عهده دارد؛ ازاینرو نیاز به برنامهریزی وجود دارد تا هیچ بخشی از گاز تولیدی به دلیلی مانند محدودیتهای شبکه انتقال، نتواند به دست مصرفکننده برسد.
مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران در این رابطه از اقداماتی همچون بهروزرسانی، نوسازی و تعمیرات تأسیسات خبر داده و تأکید کرده که اقدامات لازم در زمینه تعمیر و نگهداری بهطور کامل انجام شده است. همچنین با توجه به احتمالات تولید و مصرف در ماههای سرد سال، سناریوهای مختلفی برای تنظیم شبکه انتقال گاز ایجاد شده تا امکان پاسخگویی سریع به تغییرات نیاز مصرف و حفظ پایداری شبکه فراهم باشد.
شرکت انتقال گاز ایران در افزایش تولید گاز نقشی ندارد، اما وظیفهاش انتقال گاز تولیدشده از منابع، بهویژه از جنوب کشور به مناطق مختلف شامل شمال و مرکز است. شبکه لولههای فشار بالای گاز در کشور بهصورتی گسترده و شبکهای طراحیشده است تا با تغییر الگوی خطوط و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود، امکان انتقال پایدار و مداوم گاز به مناطق مختلف فراهم گردد.
تجربه زمستان گذشته نیز نشان داد که مدیریت شبکه انتقال در کنار تأمین گاز، نقشی اساسی در مواجهه با دورههای اوج مصرف ایفا میکند. مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران اعلام کرده که در زمستان گذشته و با وجود افزایش قابل توجه مصرف در بخش خانگی، ۵۵ تغییر در آرایش عملیاتی در نقاط مختلف کشور به انجام رسیده و استقرار نیروهای عملیاتی بهصورت شبانهروزی در مناطق صعبالعبور، امکان کار با شبکه و تأمین گاز مصرفکنندگان را فراهم کرده است.
با توجه به پیشبینیها مبنی بر سختتر بودن شرایط زمستان امسال، احتمال افزایش تعداد نقاط عملیاتی و تغییر آرایشهای شبکه مورد انتظار است؛ این موضوع نشاندهنده اهمیت بالای آمادهسازی شبکه انتقال و بهرهبرداری مؤثر از ظرفیتهای موجود برای عبور موفق از روزهای سرد است.
ذخیره سوخت مایع؛ پشتوانه نیروگاهها در روزهای اوج مصرف
از سوی دیگر، با نزدیکشدن به فصول سرد سال و افزایش تقاضای گاز در بخشهای خانگی و تجاری، ذخیرهسازی سوخت مایع برای نیروگاهها بهعنوان یکی از راهکارهای حمایت از تأمین انرژی در دستور کار قرار گرفته است. بهگزارشهای رسمی، ذخایر گازوئیل نیروگاهها به حدود ۳.۲ میلیارد لیتر رسیده است؛ ظرفیتی که در ماههای سرد سال و در صورت افزایش نیاز گاز میتواند بهعنوان سوخت جایگزین برای نیروگاهها استفاده شود.
گازوئیل در ایران در دو حوزه نیروگاهی و غیرنیروگاهی مورد مصرف قرار میگیرد. در حوزه نیروگاهی، متوسط مصرف روزانه گازوئیل طی نیمه اول سال حدود ۷ تا ۸ میلیون لیتر تخمین زده میشود. افت تقاضا برای این سوخت در ماههای گرم، فرصتی را برای اختصاص بخشی از منابع به ذخیرهسازی و تأمین سوخت مورد نیاز نیروگاهها در روزهای اوج مصرف زمستان فراهم میسازد.
در بخش غیرنیروگاهی نیز صنایع، حملونقل و کشاورزی مصرفکنندگان عمده گازوئیل هستند که متوسط مصرفشان حدود ۸۰ میلیون لیتر در روز گزارش شده است. این اختلاف میان تولید و مصرف گازوئیل در فصل گرم سال امکان ذخیرهسازی بخشی از سوخت تولیدی را به وجود میآورد تا در دوران افزایش مصرف گاز، این ذخایر در اختیار نیروگاهها قرار گیرد و فشار کمتری بر شبکه گاز وارد شود.
با وجود تمام این تدابیر، مسئولان صنعت نفت بر این باورند که مدیریت مصرف همچنان یکی از کلیدیترین مؤلفهها برای عبور پایدار از فصل سرد است. بهواقع، ذخیره سوخت مایع، بازگشت ظرفیتهای آسیبدیده تولید و آمادگی شبکه انتقال جزء الگویی واحد برای تأمین پایدار انرژی هستند و موفقیت این برنامهها بهطور قابل توجهی وابسته به نحوه مصرف در بخشهای مختلف خواهد بود.
سعید توکلی- مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران- در مورد وضعیت تأمین گاز کشور ابراز داشته که در حال حاضر هیچ محدودیتی در تأمین گاز در بخش خانگی و تجاری وجود ندارد و شرایط تأمین در بخش نیروگاهی نیز پایدار است. به گفته او، حتی در بخش صنایعی که بهطور مستقیم با جمعیت زیادی در ارتباط هستند، با وجود افزایش مصرف، گاز مورد نیاز تأمین شده است.
او با تأکید بر عملکرد مردم در استمرار این وضعیت، رعایت الگوی مصرف را کلیدیترین راهکار برای کمک به بخش انرژی کشور برشمرده و ابراز امیدواری کرده که با همکاری مشترکان، پایداری شبکه گاز در فصل سرد نیز حفظ شود.
صرفهجویی؛ سادهترین راهکار برای کاهش ناترازی
در کنار اقدامات فنی و عملیاتی، اصلاح الگوی مصرف میتواند بخشی از فشار موجود بر شبکه انرژی کشور را کاهش دهد. اگر بتوان با فرهنگسازی، اطلاعرسانی درست و ارائه شفاف دادهها و واقعیتهای موجود، جامعه را به کاهش حتی ۱۰ درصد از مصرف انرژی ترغیب کرد، نتایج آن در مدیریت ناترازی انرژی و افزایش پایداری شبکه، بهویژه در ماههای سرد سال، بسیار چشمگیر خواهد بود.
تعرفههای مصرف گاز نیز در همین راستا میتواند بهعنوان یکی از ابزارهای مدیریت مصرف تلقی شود؛ به این مفهوم که مشترکانی که در چارچوب نیاز و الگوی معمول مصرف فعالیت میکنند، با هزینه های اضافی مواجه نخواهند شد، اما مصرف بیش از الگو، هزینه های بیشتری را به دنبال خواهد داشت.
موضوع دمای ساختمانها نیز از نکات مهم مدیریت مصرف به شمار میرود. در بسیاری از کشورها، دمای ساختمانها در سطحی پایینتر از میزان مرسوم در ایران تنظیم میشوند. ایران دمای ۲۰ درجه را بهعنوان معیار در نظر گرفته است، اما حتی کاهش یک درجهای دمای مصرف در سطح ملی میتواند صرفهجویی قابل توجهی در مصرف گاز ایجاد کند؛ بهگفته مسئولان، این میزان صرفهجویی میتواند برابر با تولید یک فاز از پارس جنوبی باشد.
با توجه به اقدامات گستردهای که برای احیای ظرفیتهای تولید، آمادهسازی تأسیسات، تقویت شبکه انتقال و ذخیرهسازی سوخت مایع انجام شده، صنعت گاز خود را برای زمستانی با شرایط تا حدی متفاوت از سال گذشته آماده میسازد. با این حال، رویارویی موفق و پایدار با فصل سرد تنها به ظرفیتهای فنی و عملیاتی وابسته نیست و چگونگی مصرف مشترکان نیز بخش عظیمی از این معادله را شکل میدهد.
انتهای پیام